Sáng 29/10/2026, tại Hà Nội, Hội Nhạc sĩ Việt Nam phối hợp tổ chức hội thảo "Bảo hộ và thương mại hóa bản quyền âm nhạc trong kỷ nguyên số". Sự kiện thu hút sự quan tâm của đông đảo nhạc sĩ, nhà sản xuất, mở ra bước ngoặt tư duy trong bảo vệ tài sản trí tuệ.
Thực trạng vi phạm bản quyền
Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung phân tích thực trạng vi phạm bản quyền trên không gian mạng, trực tiếp trải nghiệm công nghệ rà soát - định danh tác phẩm, đồng thời thảo luận giải pháp hỗ trợ tác giả bảo vệ và thương mại hóa sản phẩm nghệ thuật.
Phát biểu khai mạc, Thiếu tướng, Nhạc sĩ Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam nhấn mạnh: “Kỷ nguyên số giúp âm nhạc Việt Nam tiếp cận hàng triệu khán giả toàn cầu dễ dàng hơn, nhưng cũng đặt ra những thách thức chưa từng có.
Trên không gian mạng, hàng nghìn tác phẩm đang bị sao chép, phát hành lại trái phép trên các nền tảng xuyên biên giới; các bản phối lại (remix) xuất hiện tràn lan không qua xin phép hay trả phí. Đặc biệt, sự phát triển của Trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc tự động thu thập và tái tạo dữ liệu âm nhạc đang đe dọa trực tiếp đến uy tín, tài chính và động lực sáng tạo của nghệ sĩ”.
Ông Phạm Văn Tài, đại diện Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo cho biết: “Có nhạc sĩ dành cả tháng trời hòa âm phối khí, sản xuất bản thu âm hoàn chỉnh. Tuy nhiên, chỉ chưa đầy 30 phút sau khi đăng tải trên nền tảng chính thức, bản thu âm bản thu ấy đã bị hàng chục cái tài khoản vô danh đăng tải lại trọn vẹn trên YouTube, TikTok và cả Facebook. Các kênh lậu này thu hút hàng triệu lượt xem, đút túi hàng nghìn USD tiền quảng cáo, trong khi tác giả và nhà sản xuất không thu được đồng nào tiền tác quyền.
Sự phối hợp giữa Hội Nhạc sĩ Việt Nam và nền tảng công nghệ bảo vệ bản quyền số DipNET tổ chức sự kiện ngày hôm nay là một bước đi rất đúng và rất trúng trong cái bối cảnh các tài sản âm nhạc đang đối mặt với những thách thức sinh tồn trên không gian mạng”.
Giải pháp ý nghĩa cho bảo hộ và thương mại hóa bản quyền âm nhạc
Nhạc sĩ Tuấn Phương, nguyên Phó Ban Văn nghệ - Đài Truyền hình Việt Nam vui mừng chia sẻ: “Nhờ có cái buổi này tôi mới biết DipNET, và biết là tác phẩm của mình không những được khán giả ghi nhận mà doanh thu là hơn 300 triệu rồi dù thực sự tôi chưa bao giờ tôi nhận được số tiền như thế. Từ công cụ như thế này, nhạc sĩ biết tác phẩm của mình được lan tỏa và được động viên khi cảm thấy công sức lao động của mình được ghi nhận. Đây là một hội thảo ý nghĩa và tôi mong rằng sẽ có thêm nhiều hội thảo tương tự để các nhạc sĩ có thêm kiến thức về lĩnh vực bản quyền. Đây cũng là một động lực trong việc lan tỏa tác phẩm của mình”.
Các đại biểu và nhạc sĩ tham dự hội thảo đã trực tiếp trải nghiệm giải pháp rà soát và định danh tác phẩm do DipNET phát triển. Hệ thống tập trung xây dựng hạ tầng công nghệ nhằm cấp "căn cước số" cho từng bài hát, minh bạch hóa các lớp quyền, tác giả và đơn vị được ủy quyền khai thác.
Ông Bùi Minh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Công nghệ DipNET khẳng định: "Phát triển công nghiệp văn hóa đòi hỏi phải tái tạo nhiều hình thái mới cho tác phẩm. Tuy nhiên, các nhà đầu tư chỉ sẵn sàng rót vốn dài hạn khi quyền sở hữu trí tuệ được làm rõ."
Vì vậy, theo ông Bùi Minh Tuấn, chỉ khi giao dịch bản quyền được minh bạch hóa trên cơ sở dữ liệu đối chiếu chuẩn xác, Việt Nam mới có thể ngăn chặn hiệu quả vi phạm trên không gian số và đặt nền móng cho một chợ giao dịch tác quyền tập trung vận hành chuyên nghiệp.
Gốc rễ của việc bảo vệ và khai thác tài sản trí tuệ bắt đầu từ định danh tác phẩm. DipNET hiện tập trung hạ tầng công nghệ nhằm cấp "căn cước số" cho từng bài hát, minh bạch hóa các lớp quyền, tác giả và đơn vị được ủy quyền khai thác.
Hội thảo cũng nhấn mạnh sự đồng hành quyết liệt của thể chế và các cơ quan chức năng trong năm 2026 nhằm siết chặt bảo vệ bản quyền và thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ (số 131/2025/QH15) có hiệu lực từ ngày 01/04/2026, cho phép Tòa án buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa các nội dung/tài khoản vi phạm; nâng mức bồi thường tối đa lên 1 tỷ đồng;
Công điện số 38/CĐ-TTg (05/05/2026) của Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công an xử lý các website vi phạm bản quyền quy mô lớn (đã khởi tố 5 vụ án hình sự về xâm phạm quyền tác giả trong tháng 05/2026);
Nghị định 277/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 09/07/2026): Đưa hệ thống quản lý và bảo vệ bản quyền số vào danh mục công nghệ ưu tiên phát triển trong lĩnh vực văn hóa;
Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa (trình Quốc hội ngày 24/10/2026): Đề xuất cho phép sử dụng quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản thế chấp, góp vốn và gọi vốn đầu tư.
Theo Ban Tổ chức, khi khung pháp lý đã sẵn sàng, yếu tố quyết định hiện nay là hành động chủ động từ các bên. Tác giả chủ động định danh tác phẩm, còn doanh nghiệp và nền tảng tuân thủ nguyên tắc chỉ khai thác các sản phẩm minh bạch về tác quyền. Khi mỗi tác phẩm âm nhạc được khoác lên tấm áo "căn cước số" minh bạch, người sáng tạo mới trút bỏ được gánh nặng bị tước đoạt thành quả để tự do dấn thân vào những thể nghiệm mới.
Siết chặt bảo hộ bản quyền chính là một trong những cơ sở để góp phần đưa tài nguyên âm nhạc thành một trong những tài nguyên hướng tới mục tiêu chung đưa ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030.
