Đề xuất chuẩn bị tuổi già từ sau tuổi 40 đang tạo ra nhiều tranh luận. Không ít người cho rằng đây vẫn là giai đoạn sung sức, chưa cần nghĩ đến cuộc sống khi về già. Tuy nhiên, theo bác sĩ CKI Nguyễn Thế Sơn, đại diện Phức hợp Nghỉ dưỡng - Dưỡng lão Phương Đông Asahi, tuổi 40 lại là thời điểm quan trọng nhất để bắt đầu.
Lão hóa bắt đầu sớm hơn nhiều người nghĩ
Theo bác sĩ Sơn, nếu chờ đến khi nghỉ hưu mới quan tâm đến sức khỏe và kế hoạch tuổi già thì nhiều cơ hội đã trôi qua.
Khoảng thời gian từ 40 đến 60 tuổi là “quỹ thời gian vàng” để điều chỉnh lối sống, duy trì khả năng lao động, bảo vệ sức khỏe và tích lũy nguồn lực cho tương lai. Chuẩn bị tuổi già cũng không đồng nghĩa với việc phải có ngay khoản tiền lớn hay sống trong tâm lý “mình sắp già”. Điều quan trọng hơn là xây dựng những thói quen tốt ngay từ khi cơ thể còn đủ khả năng thích nghi.
Dưới góc độ y học, lão hóa không bắt đầu ở tuổi 60 như nhiều người vẫn nghĩ. Đây là quá trình diễn ra âm thầm suốt cuộc đời.
Sau khoảng tuổi 30, khối cơ, mật độ xương và tốc độ chuyển hóa dần suy giảm. Đến tuổi 40, những hệ quả của lối sống nhiều năm trước bắt đầu bộc lộ rõ hơn qua tình trạng tăng mỡ bụng, giảm sức mạnh cơ, thay đổi huyết áp, đường huyết, mỡ máu hoặc mật độ xương.
“Tuy nhiên, đây vẫn là giai đoạn cơ thể đáp ứng rất tốt với việc thay đổi dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và kiểm soát bệnh nền. Vì vậy, tuổi 40 không phải lúc chúng ta bắt đầu già đi, mà là thời điểm cần chủ động quản lý quá trình lão hóa“, bác sĩ Sơn nói.
Can thiệp sớm giúp làm chậm tốc độ suy giảm chức năng, phòng ngừa bệnh mạn tính và kéo dài healthspan - số năm sống khỏe mạnh, tự chủ - thay vì chỉ kéo dài tuổi thọ.
Điều đáng lo ngại là nhiều thay đổi ở tuổi trung niên diễn ra rất lặng lẽ. Tăng huyết áp, rối loạn đường huyết, mỡ máu cao, tăng mỡ nội tạng, giảm khối cơ hay suy giảm mật độ xương thường không gây triệu chứng rõ rệt trong giai đoạn đầu.
Nếu không được phát hiện và kiểm soát, những yếu tố này có thể dẫn đến tiểu đường, bệnh tim mạch, đột quỵ, loãng xương hoặc khiến người cao tuổi mất dần khả năng tự chăm sóc bản thân.
Ngay cả mất ngủ kéo dài, căng thẳng, ít vận động hay các cơn đau cơ xương khớp tái diễn cũng không nên bị xem là biểu hiện bình thường của tuổi trung niên. Theo bác sĩ, từ sau tuổi 40, mỗi người nên theo dõi định kỳ huyết áp, đường huyết, mỡ máu, cân nặng, sức khỏe cơ xương và chất lượng giấc ngủ theo tư vấn của bác sĩ.
Ba việc từ tuổi 40 quyết định những năm cuối đời
Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, việc chuẩn bị sớm càng trở nên cấp thiết.
Hiện tuổi thọ trung bình của người Việt khoảng 74 tuổi, nhưng số năm sống khỏe chỉ vào khoảng 65 tuổi. Điều đó đồng nghĩa nhiều người phải trải qua gần một thập kỷ cuối đời với bệnh tật, suy giảm vận động hoặc phụ thuộc vào người thân.
Sự gia tăng của các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch, bệnh cơ xương khớp hay sa sút trí tuệ không chỉ ảnh hưởng đến người cao tuổi, mà còn tạo áp lực ngày càng lớn lên gia đình và hệ thống y tế.
Theo bác sĩ Sơn, mục tiêu của việc chuẩn bị tuổi già không chỉ là sống lâu hơn mà còn là kéo dài những năm tháng khỏe mạnh, độc lập và có chất lượng sống.
Nếu chỉ lựa chọn ba việc quan trọng nhất để bắt đầu từ tuổi 40, ông khuyến nghị trước hết là chủ động phát hiện và kiểm soát nguy cơ. Khám sức khỏe định kỳ một đến hai lần mỗi năm nên trở thành lịch hẹn bắt buộc với bản thân. Việc tầm soát cần được cá thể hóa theo độ tuổi, tiền sử bệnh và yếu tố nguy cơ thay vì áp dụng chung một gói cho tất cả.
Ưu tiên tiếp theo là bảo vệ hệ cơ - xương bằng cách duy trì vận động đều đặn, kết hợp các bài tập tăng sức mạnh, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và kiểm soát cân nặng. Khi khối cơ, sức mạnh và khả năng giữ thăng bằng được duy trì, nguy cơ té ngã và mất khả năng tự lập khi về già cũng giảm đáng kể.
Cuối cùng là chăm sóc sức khỏe tinh thần. Duy trì các mối quan hệ xã hội, nuôi dưỡng sở thích, tiếp tục học hỏi và tham gia cộng đồng sẽ giúp hạn chế cảm giác cô đơn, đồng thời tăng khả năng thích nghi khi bước vào tuổi nghỉ hưu.
“Ba việc này không cần đợi đến khi có bệnh mới bắt đầu. Càng thực hiện sớm, cơ hội có một tuổi già khỏe mạnh, tự chủ và ít phụ thuộc càng lớn“, bác sĩ Sơn nhấn mạnh.
Quan điểm của bạn về việc chuẩn bị tuổi già từ tuổi 40 là gì? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở box bình luận bên dưới.
