Thành phần dinh dưỡng của quả đào tiên
Cây đào tiên có nguồn gốc từ Brazil, hiện được trồng ở nhiều vùng nhiệt đới trên thế giới. Một số nghiên cứu ghi nhận quả chứa các acid hữu cơ như acid citric, acid chlorogenic và acid creosentic. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng khoa học khẳng định loại quả này giúp kéo dài tuổi thọ hoặc điều trị bệnh như quan niệm dân gian.
Công dụng của quả đào tiên trong y học cổ truyền và dân gian
Hỗ trợ trị ho và tốt cho phổi
Tại một số nước Nam Mỹ và châu Phi, quả đào tiên được dùng làm siro calebasse theo kinh nghiệm dân gian để hỗ trợ giảm ho. Siro được chế biến bằng cách nạo phần thịt trắng, thái nhỏ, đun đến khi chuyển màu đen rồi thêm đường. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh sản phẩm này có hiệu quả điều trị ho hoặc cải thiện chức năng phổi.
Hỗ trợ điều trị các vấn đề về tiêu hóa
Tại Việt Nam, nhất là khu vực phía Nam, quả đào tiên được dùng trong một số bài thuốc dân gian nhằm hỗ trợ tiêu hóa, nhuận tràng và giảm táo bón. Phần ruột quả thường được chế biến thành mứt dẻo, dùng khoảng 10g/lần, ngày 3 lần sau bữa ăn theo kinh nghiệm truyền thống. Tuy nhiên, liều lượng này chưa được kiểm chứng lâm sàng; người bị táo bón kéo dài không nên tự ý dùng thay thế phương pháp điều trị đã được chứng minh.
Hỗ trợ chữa mất ngủ và cải thiện sức khỏe
Theo kinh nghiệm dân gian, quả đào tiên còn được ngâm rượu với chuối sứ khô để hỗ trợ ăn uống kém, mất ngủ và bồi bổ cơ thể. Công thức truyền thống gồm 200g thịt quả, 10 quả chuối sứ khô nướng vàng và 2 lít rượu, ngâm khoảng 10 ngày. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học chứng minh hỗn hợp này có tác dụng điều trị mất ngủ hay cải thiện sức khỏe. Rượu cũng không phải giải pháp giúp ngủ ngon và có thể gây hại nếu sử dụng thường xuyên.
Hỗ trợ điều trị đau lưng và các bệnh về xương khớp
Theo kinh nghiệm dân gian, quả đào tiên còn được ngâm rượu cùng 200 g rễ lá lốt đã sao vàng, hạ thổ để hỗ trợ giảm đau lưng, đau nhức xương khớp và phong tê thấp. Tuy nhiên, công thức này chưa được khoa học chứng minh về hiệu quả và độ an toàn. Người bị đau nhức kéo dài cần đi khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.
Các lưu ý khi sử dụng quả đào tiên
Dù được dùng trong nhiều bài thuốc dân gian, các công dụng của quả đào tiên như giảm ho, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện mất ngủ hay giảm đau xương khớp vẫn chưa được khoa học chứng minh đầy đủ. Vì vậy, không nên tự ý sử dụng thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị của bác sĩ. Khi chế biến, cần bảo đảm vệ sinh, không tùy tiện dùng các bài thuốc ngâm rượu hay áp dụng liều lượng truyền miệng. Nếu xuất hiện đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy hoặc dị ứng, cần ngừng sử dụng và đi khám. Phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người mắc bệnh mạn tính nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
