Gần 3 tháng nay, chị Bích Ngọc (38 tuổi, Hà Nội) thường xuyên mất ngủ, giật mình mỗi khi điện thoại đổ chuông, ám ảnh âm thanh báo tin nhắn đến, sợ họp và luôn bi quan.
Là nhân viên truyền thông, tổ chức sự kiện nên cuối năm nhiều việc, chị đang chuẩn bị cho một chương trình quan trọng, với hơn 1.500 người tham dự. Áp lực lớn khiến chị Ngọc thường xuyên phải làm việc đến 8-9 giờ tối mới rời văn phòng. Có những hôm vừa về nhà, chưa kịp ăn tối, cầm điện thoại lên chị đã thấy hàng chục tin nhắn nhóm và email đang chờ phản hồi.
“Cuối tuần tranh thủ đi uống cà phê với bạn bè, gia đình cho đỡ căng thẳng, hít thở khí trời, nhưng tôi luôn phải mang theo laptop, sẵn sàng làm việc khi có phản hồi hoặc tin nhắn từ sếp”, chị Ngọc nói.
Kiệt sức với công việc, tình trạng mất ngủ trầm trọng hơn nên chị đến bệnh viện thăm khám. Vốn chỉ có ý định điều trị chứng mất ngủ, chị bất ngờ khi bác sĩ kết luận mắc Hội chứng tâm thần công sở hay còn gọi là kiệt sức nghề nghiệp (Burnout).
Đáng nói là, do đi khám muộn, chị đang có dấu hiệu của rối loạn lo âu.
Sức khỏe chưa bị ảnh hưởng trầm trọng như chị Ngọc, nhưng chị Hà Thị Linh (32 tuổi, Hà Nội) quyết định xin nghỉ việc để giải tỏa căng thẳng. Là nhân viên thiết kế tại một công ty tư vấn, thiết kế hạ tầng, nên mỗi khi có dự án mới, chị lại bị cuốn vào guồng quay tất bật. Có những ngày, chị rời nhà khi con chưa thức giấc và trở về lúc bé đã ngủ say.
Chị vẫn nhớ như in lần gửi lại bản thiết kế sau… 9 lần chỉnh sửa. Đinh ninh đó là lần cuối nên chị yên tâm đi về, vậy mà đến nhà, điện thoại lại dồn dập tin nhắn: “Sửa gấp cho anh cái này”.
Dù tự nhủ phải cố gắng để trang trải cuộc sống, lo cho con nhỏ và hiểu rằng làm việc ở đâu cũng áp lực, nhưng trước sự kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần, chị chọn dừng lại.
Hiện chị tự thưởng cho mình cùng cậu con trai 7 tuổi một kỳ nghỉ ngắn ngày tại Đà Lạt. Thoát khỏi tình trạng “ngập deadline” bất kể ngày đêm. Chị chia sẻ: “Nhiều lúc cầm điện thoại lên không thấy tin nhắn công việc lại thấy lạ lẫm. Lúc đó tôi mới nhận ra, lâu lắm rồi đầu óc mới được thả lỏng thế này”.
Dẫu vậy, khoảng lặng này chỉ là tạm thời. Để có thu nhập lo cho gia đình, chị Linh dự định sau Tết Nguyên đán sẽ tìm việc mới. Tuy nhiên, tiêu chí của chị đã thay đổi, chấp nhận thu nhập thấp hơn, miễn sao có thể đồng hành cùng con và có thời gian cho chính mình.
Áp lực công việc len lỏi vào từng giấc ngủ
BSCKII Vũ Ngọc Úy, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hà Nội cho biết, đơn vị có tiếp nhận những bệnh nhân đến khám với triệu chứng như mất ngủ, lo lắng, mệt mỏi, dễ cáu gắt hoặc giảm khả năng tập trung. Điểm chung là họ đang chịu áp lực nặng nề từ công việc, luôn cố gắng, gồng mình làm việc dù cơ thể đã phát tín hiệu quá tải.
“Có người rất mệt nhưng rời khỏi cơ quan vẫn không ngừng nghĩ đến công việc, sợ chậm tiến độ, sợ bỏ sót tin nhắn của sếp. Chỉ đến khi mất ngủ kéo dài, làm việc hay sai sót hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, họ mới tìm đến bác sĩ”, BS Úy cho hay.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý, mất ngủ bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, do đó, khi gặp tình trạng này cần thăm khám để được chẩn đoán chính xác, tránh quy chụp mọi biểu hiện đều do áp lực nghề nghiệp.
Burnout xảy ra khi người lao động phải chịu căng thẳng kéo dài mà không được giải tỏa, dẫn đến trạng thái cạn kiệt năng lượng, chán nản và giảm sút hiệu suất làm việc.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mô tả hội chứng này với 3 biểu hiện là thường xuyên mệt mỏi, thiếu hụt năng lượng; xu hướng xa cách, thờ ơ hoặc nảy sinh thái độ tiêu cực với công việc; cảm thấy bản thân làm việc kém hiệu quả.
“Kiệt sức nghề nghiệp và trầm cảm có nhiều biểu hiện tương đồng, thậm chí có thể xuất hiện song hành. Do đó, người dân không nên tự trấn an rằng mình chỉ mệt mỏi thông thường rồi âm thầm chịu đựng”, chuyên gia nói.
Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hà Nội cũng khuyến cáo, người dân cần chú ý đến những thay đổi bất thường của bản thân so với trước đây. Chẳng hạn, nếu trước đây ngủ ngon nhưng gần đây thường xuyên trằn trọc khó ngủ; trước đây xử lý công việc trôi chảy nhưng nay hay quên, dễ sai sót; hoặc trở nên cáu gắt, lo âu vô cớ, ngại giao tiếp… và nếu các dấu hiệu này kéo dài trên 2 tuần thì cần chủ động đi khám chuyên khoa.
