Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo thông tư quy định khung chương trình thực hành 12 tháng đối với bác sĩ trước khi cấp giấy phép hành nghề, trong đó chú trọng đánh giá y đức, kỹ năng giao tiếp và xử trí tình huống lâm sàng.
Ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, Bộ Y tế đang xây dựng, hoàn thiện dự thảo thông tư quy định khung chương trình thực hành để cấp mới, cấp lại giấy phép hành nghề đối với bác sĩ thuộc 4 phạm vi: y khoa, y học dự phòng, y học cổ truyền và răng hàm mặt. Thông tư dự kiến có hiệu lực từ ngày 15/11.
Theo quy định, bác sĩ phải hoàn thành 12 tháng thực hành trước khi được cấp giấy phép hành nghề. Việc xây dựng khung chương trình chung nhằm thống nhất các yêu cầu thực hành tối thiểu trên toàn quốc, đồng thời tạo sự đồng bộ giữa đào tạo, thực hành và hoạt động kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề dự kiến triển khai từ ngày 1/1/2027.
Hiện nay, do chưa có hướng dẫn chung về khung chương trình thực hành, nội dung và yêu cầu thực hành tại các cơ sở khám, chữa bệnh còn khác nhau. Vì vậy, việc xác định những kiến thức, kỹ năng và năng lực tối thiểu mà bác sĩ cần được rèn luyện trước khi hành nghề độc lập là cần thiết.
Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, khung chương trình thực hành không nhằm bổ sung một chương trình đào tạo mới mà hướng đến hệ thống hóa, củng cố và giúp bác sĩ vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã được trang bị trong 6 năm đào tạo đại học vào thực tiễn khám, chữa bệnh.
Bác sĩ phải thực hành 3 tháng hồi sức cấp cứu
Theo dự thảo, bác sĩ thuộc cả 4 phạm vi hành nghề đều phải hoàn thành 12 tháng thực hành, chia thành hai giai đoạn gồm 3 tháng thực hành hồi sức cấp cứu và 9 tháng thực hành chuyên môn theo phạm vi hành nghề.
Trong 3 tháng đầu, bác sĩ được rèn luyện khả năng nhận diện, đánh giá và xử trí ban đầu các tình trạng cấp cứu thường gặp. Nội dung thực hành bao gồm các kỹ thuật hồi sức cấp cứu cơ bản, theo dõi chức năng sống và xử trí những tình huống đe dọa tính mạng người bệnh.
Ở giai đoạn 9 tháng tiếp theo, bác sĩ tập trung rèn luyện kỹ năng chẩn đoán, điều trị và quản lý người bệnh theo phạm vi hành nghề cụ thể. Đối với bác sĩ y khoa, chương trình yêu cầu thực hành luân khoa đa lâm sàng, bao gồm các khối Nội, Ngoại, Nhi và Sản - Phụ khoa. Người thực hành được tham gia các thủ thuật lâm sàng, phụ mổ và thực hiện một số kỹ thuật chuyên môn phù hợp.
Việc phân bổ thời gian thực hành theo hai giai đoạn nhằm bảo đảm bác sĩ không chỉ có kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực được đào tạo mà còn có khả năng xử trí những tình huống cấp cứu cơ bản trước khi hành nghề độc lập.
Đánh giá y đức, kỹ năng giao tiếp và xử trí tình huống lâm sàng
Bên cạnh yêu cầu về chuyên môn, dự thảo thông tư chú trọng việc rèn luyện đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng giao tiếp và thái độ ứng xử của bác sĩ với người bệnh.
Theo đó, các nội dung về pháp luật khám, chữa bệnh, quy chế chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp, an toàn người bệnh và kỹ năng giao tiếp, ứng xử được lồng ghép xuyên suốt quá trình thực hành.
Đối với bác sĩ y khoa, chương trình yêu cầu người thực hành có khả năng giao tiếp hiệu quả, phù hợp với người bệnh, thân nhân và cộng đồng trong các bối cảnh chăm sóc sức khỏe khác nhau. Bác sĩ cũng cần biết tư vấn, giáo dục sức khỏe và hỗ trợ người bệnh tham gia quá trình ra quyết định điều trị.
Về đạo đức nghề nghiệp, người thực hành phải tuân thủ các nguyên tắc đạo đức, chuẩn mực ứng xử và quy định pháp luật về khám, chữa bệnh; đồng thời thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự trung thực, liêm chính và tận tâm với người bệnh.
Đáng chú ý, để hạn chế tình trạng thực hành mang tính hình thức, dự thảo thiết lập cơ chế kiểm soát chất lượng thông qua ba hình thức đánh giá bắt buộc.
Trước hết, bác sĩ phải có sổ nhật ký lâm sàng (Logbook) để ghi nhận, theo dõi khối lượng công việc và toàn bộ quá trình thực hành trong 12 tháng. Tiếp đó là đánh giá về y đức và việc tuân thủ quy chế chuyên môn, nhằm kiểm tra thái độ, trách nhiệm và ý thức chấp hành các quy định của người thực hành. Cuối cùng, bác sĩ phải thực hiện báo cáo ca bệnh và xử trí tình huống lâm sàng giả định trước hội đồng. Nội dung này nhằm đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng chuyên môn và năng lực xử lý tình huống trong thực tế.
Thông qua việc xây dựng khung chương trình thống nhất và bổ sung các yêu cầu đánh giá, Bộ Y tế hướng tới chuẩn hóa quá trình thực hành trước khi cấp giấy phép hành nghề, bảo đảm bác sĩ đáp ứng những năng lực cần thiết khi khám, chữa bệnh độc lập.
