Khẳng định vai trò kiến tạo của Việt Nam
Dấu ấn của Việt Nam trong việc thúc đẩy hợp tác đa phương ngày càng rõ nét qua hàng loạt hoạt động đối ngoại trong thời gian gần đây. Từ việc đăng cai Công ước Liên hợp quốc về tội phạm mạng, tham gia tích cực tại Đối thoại Shangri-La đến duy trì sáng kiến Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF), Việt Nam đang khẳng định hình ảnh một quốc gia chủ động, có trách nhiệm và đóng góp vào việc định hình các chương trình nghị sự khu vực.
Được đề xuất tại Hội nghị Cấp cao ASEAN năm 2023, AFF nhanh chóng trở thành không gian đối thoại chiến lược, kết nối lãnh đạo, học giả, doanh nghiệp và thế hệ trẻ để cùng tìm kiếm giải pháp cho những thách thức chung. Sau thành công của hai kỳ 2024 và 2025, AFF 2026 diễn ra tại Hà Nội ngày 9-10/6 tiếp tục khẳng định vai trò kiến tạo của Việt Nam trong tiến trình xây dựng một ASEAN hòa bình, thịnh vượng.
TS. Nguyễn Hùng Sơn - Giám đốc Học viện Ngoại giao nhận định, điểm đặc biệt của AFF năm nay nằm ở tính bao trùm, khi có sự góp mặt nhiều thành phần xã hội khác nhau, cùng tham gia vào quá trình hoạch định tầm nhìn khu vực.
Theo ông, ASEAN không chỉ là câu chuyện giữa các chính phủ, mà còn cần có sự tham gia của người dân, giới nghiên cứu, truyền thông, doanh nghiệp và thế hệ trẻ. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của AFF 2026 với chủ đề “Shaping Our Future Together: Peace, Prosperity and People-Centred Development” (Cùng kiến tạo tương lai: Hòa bình, thịnh vượng và phát triển lấy người dân làm trung tâm).
Chủ đề này phản ánh một chuyển dịch quan trọng trong tư duy phát triển của ASEAN: Từ tăng trưởng đơn thuần sang xây dựng một cộng đồng có khả năng chống chịu, trong đó con người là trung tâm của mọi chính sách. Những câu hỏi lớn được đặt ra tại diễn đàn không chỉ xoay quanh trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, năng lượng hay chuỗi cung ứng, mà còn là làm thế nào để những thành tựu công nghệ thực sự mang lại lợi ích cho người dân, không để bất kỳ nhóm nào bị bỏ lại phía sau.
Từ góc nhìn của cộng đồng người Việt trẻ ở nước ngoài, anh Đặng Đình Hùng, Phó Chủ tịch thường trực Hội Sinh viên Việt Nam tại Australia, đánh giá việc Việt Nam đưa tiếng nói của thanh niên, cộng đồng trí thức và doanh nghiệp vào tiến trình thảo luận của ASEAN cho thấy một cách tiếp cận rộng mở hơn về ngoại giao đa phương.
Diễn đàn cũng có ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng thanh niên Việt Nam và ASEAN tại Australia – quốc gia đang có quan hệ hợp tác ngày càng sâu rộng với ASEAN trong các lĩnh vực giáo dục, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng sạch và phát triển nguồn nhân lực. AFF không chỉ là nơi thảo luận chính sách mà còn truyền cảm hứng để thế hệ trẻ tham gia nhiều hơn vào các vấn đề chung của khu vực, tăng cường kết nối giữa ASEAN với các đối tác như Australia và đóng góp vào quá trình xây dựng một cộng đồng ASEAN năng động, hội nhập và hướng tới tương lai.
“Đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, AFF 2026 cũng là niềm tự hào, đồng thời mở ra cơ hội để đội ngũ trí thức, chuyên gia, doanh nhân và thanh niên Việt Nam trên toàn thế giới tăng cường kết nối với quê hương, cùng đóng góp cho sự phát triển của đất nước và ASEAN”, anh Hùng nói.
Cách tiếp cận rộng mở hơn về ngoại giao đa phương
Thông điệp này cũng nhận được sự đồng thuận từ Đại sứ Australia tại Việt Nam, bà Gillian Bird. Australia và Việt Nam có chung góc nhìn về đối ngoại khi đều ủng hộ hợp tác quốc tế, vai trò của Liên hợp quốc và tinh thần thượng tôn pháp luật. Trong một thế giới đầy biến động, cả hai quốc gia cần có trách nhiệm cùng nhau xây dựng một khu vực hòa bình, ổn định và hợp tác.
Bà Bird cũng nhấn mạnh, điểm đặc biệt của ASEAN nằm ở khả năng tập hợp các quốc gia thành viên cùng các đối tác bên ngoài, tạo ra không gian đối thoại và tìm kiếm giải pháp dựa trên tinh thần đồng thuận, hợp tác thay vì cạnh tranh đối đầu. Australia cũng là đối tác có vai trò đặc biệt trong tiến trình này khi trở thành Đối tác Đối thoại đầu tiên của ASEAN từ năm 1974. Mối quan hệ hợp tác giữa Australia và ASEAN trong hơn nửa thế kỷ qua đã mở rộng trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư, giáo dục đến giao lưu nhân dân.
Bên cạnh đó, Đại sứ Gillian Bird cho rằng hợp tác kinh tế giữa Australia và ASEAN không chỉ mang ý nghĩa về tăng trưởng, mà còn tạo ra những tác động trực tiếp đối với đời sống người dân thông qua việc mở rộng thương mại, thúc đẩy đầu tư và tạo thêm cơ hội việc làm. Theo bà, tăng cường kết nối kinh tế, giáo dục và giao lưu nhân dân sẽ tiếp tục là những trụ cột quan trọng trong quan hệ giữa Australia với ASEAN, cũng như với các quốc gia thành viên như Việt Nam.
"Australia và Việt Nam đang thúc đẩy hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực chuyển đổi số, đồng thời cùng ASEAN hướng tới xây dựng một không gian kinh tế số chung. ASEAN đang tiến tới triển khai Thỏa thuận khung về Kinh tế số – sáng kiến được kỳ vọng sẽ đưa khu vực trở thành nơi đầu tiên trên thế giới có một khuôn khổ hợp tác số toàn diện. Đây là bước đi có ý nghĩa quan trọng, bởi chuyển đổi số không chỉ định hình tương lai nền kinh tế mà còn tác động trực tiếp đến sinh kế của người dân", bà Gillian Bird nói.
