Những ngày này, tại nhiều địa phương ở thành phố Đà Nẵng, các đội tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn miệt mài làm việc không quản nắng mưa. Mọi công việc đều bắt đầu từ sáng sớm với tinh thần khẩn trương, thận trọng. Tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Duy Nghĩa, đội tìm kiếm cùng chính quyền địa phương cẩn thận đào từng xẻng đất, bốc từng mẩu di vật có thể là mảnh xương, cây bút, cái nhẫn, chiếc khăn…, mỗi động tác được thực hiện nhẹ nhàng để không làm ảnh hưởng đến chất lượng mẫu.
Trung tá Nguyễn Hữu Dũng, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng cho biết, để những thông tin từ hiện vật có thể dẫn tới một danh tính thì một trong những bước quan trọng nhất là lấy được mẫu hài cốt đủ giá trị giám định. Do đó, mỗi cán bộ, chiến sĩ khi tiếp cận hiện vật phải thật cẩn thận bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng tới quá trình này:
“Quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ phải tuyệt đối tránh không để cho nhiễm chéo. Trong thời tiết này nắng nóng nên có mồ hôi rồi các sợi tóc của chúng ta vô tình bay vào. Rồi khi làm chúng ta không cẩn trọng để người quan sát xung quanh đứng trên bờ nói thôi, nước bọt văng ra thì cũng ảnh hưởng rất lớn đến việc giám định hài cốt liệt sĩ”.
Sau khi lấy mẫu ở các phần mộ chưa xác định được danh tính, cán bộ, chiến sĩ cẩn thận thu thập từng mẫu phẩm của liệt sĩ. Toàn bộ quy trình này được thực hiện tỉ mỉ, cẩn thận từng chút một. Dù trời nắng nóng như đổ lửa nhưng cán bộ thu thập mẫu, thường là cán bộ trạm y tế xã phải mặc những bộ đồ vô khuẩn rất nóng. Chỉ cần mặc vào vài phút là trong người mồ hôi ướt đẫm. Các anh, chị vẫn vui vẻ làm việc với tinh thần và trách nhiệm cao nhất. Bà Nguyễn Thị Tâm, cán bộ y tế xã Duy Nghĩa tham gia lấy mẫu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chia sẻ: được giao nhiệm vụ lấy mẫu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tôi thấy rất vinh dự và cố gắng làm sao sớm tìm lại tên cho các liệt sĩ:
“Người được phân công lấy mẫu hài cốt các liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Là một người con sống trong thời bình cho nên nhiệm vụ giao cho tôi thì tôi rất vinh dự và cũng là nhiệm vụ chính trị. Mong các cụ linh thiêng phù hộ cho đội lấy mẫu được nhiều và xác định đúng để đưa các cụ về với gia đình. Bản thân tôi luôn ra sức cố gắng, dù mưa hay nắng, cố gắng tìm từng hài cốt của các cụ, mong xác định đúng thông tin để đưa các vụ về với gia đình”.
Ông Nguyễn Thanh Hải, Bí thư Đảng ủy xã Duy Xuyên, thành phố Đà Nẵng cho biết, Đảng ủy, UBND xã đã chỉ đạo Ban Chỉ huy Quân sự xã, các đơn vị chuyên môn phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố làm sao lẫy mẫu các liệt sĩ ở các ngôi mộ chưa xác định được danh tính với tinh thần và trách nhiệm cao nhất.
“Hiện nay, 3 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn xã Duy Xuyên với tổng số 1.928 mộ, trong đó có 866 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Qua 13 ngày triển khai chiến dịch thì đến nay xã Duy Xuyên đã khai quật, lấy mẫu đối với 300/866 mộ, đạt khoảng 35%”.
Xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là công việc khoa học, cần độ chính xác cao. Phía sau những phần mộ chưa có tên là những người mẹ, người cha, người vợ, người con, người em đã trải qua nhiều năm tháng tìm kiếm, chờ đợi. Đại tá Đinh Văn Hưng, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng khẳng định: trách nhiệm ấy thuộc về các thế hệ hôm nay. Sự bình yên mà chúng ta đang có được đánh đổi bằng máu xương của những người lính đã đi qua chiến tranh. Khi còn một phần mộ chưa xác định được danh tính, hành trình tri ân vẫn còn tiếp tục:
“Đối với toàn thành phố Đà Nẵng có 144 nghĩa trang với 25.858 mộ cần phải xác định danh tính. Thành phố Đà Nẵng đã triển khai hoàn thành được 78 nghĩa trang của 26 xã. Còn 32 xã còn lại hiện nay đều đồng loạt triển khai. Dự kiến chúng tôi sẽ đẩy nhanh tiến độ hoàn thành việc lấy mẫu trước 15/9, trước khi mùa mưa bắt đầu xảy ra trên địa bàn”./.
