Chuyến bay Flydubai từ Dubai đến Tel Aviv trải qua một trong những sự cố hàng không bất thường nhất trong ngày 30/9, khi hai phi công được cho là xảy ra xô xát trong buồng lái, một người bị đâm trọng thương và máy bay đột ngột mất độ cao hàng nghìn mét.
Trong lúc chiếc Boeing 737 lao xuống, hành khách và thành viên phi hành đoàn tìm cách tiếp cận buồng lái, khống chế người bị cáo buộc tấn công. Một số phi công có mặt trên khoang hành khách sau đó tham gia đưa máy bay trở lại trạng thái kiểm soát được.
Máy bay cuối cùng hạ cánh khẩn cấp xuống Tabuk, Ả Rập Xê Út. Toàn bộ hành khách được đưa về Israel bằng máy bay khác. Trong khi đó, nhà chức trách Ả Rập Xê Út tiếp nhận và thẩm vấn phi công bị cáo buộc gây ra vụ việc.
Nhiều chi tiết vẫn đang được điều tra, nhưng lời kể của hành khách, dữ liệu theo dõi chuyến bay và thông tin từ giới chức cho thấy diễn biến của sự cố đặc biệt căng thẳng.
Hai phút hỗn loạn trên bầu trời
Chuyến bay FZ1073 của Flydubai rời Dubai lúc khoảng 6h05 sáng 30/9, hướng tới Tel Aviv. Trên máy bay có khoảng 174 người, trong đó phần lớn là hành khách Israel. Khoảng hơn hai giờ sau khi cất cánh, khi máy bay đang qua khu vực Jordan, sự cố xảy ra trong buồng lái.
Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay được các nguồn truyền thông dẫn lại, chiếc Boeing 737 bất ngờ mất độ cao với tốc độ rất nhanh. Các nguồn khác nhau đưa ra con số chênh lệch, từ khoảng 14.000 đến 17.400 feet, tương đương hơn 4.000-5.000 mét, chỉ trong khoảng hai phút.
Hành khách trên khoang lập tức nhận thấy máy bay đang lao xuống.
“Chúng tôi chỉ cảm thấy máy bay rơi xuống hoàn toàn và bắt đầu hơi xoay. Mọi người đều la hét, trẻ em khóc”, hành khách Mika Bauman kể với CNN. Cô nói mình khi đó “chắc chắn rằng mình sẽ chết”.
Hành khách khác, Miryam Shira Ohayon, mô tả máy bay lúc đó gần như “mất kiểm soát”.
Trong lúc tình hình hỗn loạn, máy bay phát tín hiệu khẩn cấp. Sau đó, hệ thống phát mã 7500 - mã hiệu quốc tế được sử dụng để báo hiệu khả năng máy bay bị can thiệp bất hợp pháp hoặc không tặc. Thông tin này khiến giới chức Israel lo ngại đây có thể là vụ không tặc. Các nguồn tin cho biết máy bay chiến đấu Israel được đặt trong tình trạng ứng phó.
Cuộc vật lộn trong buồng lái
Theo thông tin được Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công bố, phi công dùng dao tấn công người còn lại trong buồng lái và sau đó tìm cách kiểm soát máy bay. Những thông tin ban đầu từ phía Israel cho rằng người bị cáo buộc tấn công là cơ phó.
Tuy nhiên, nhà chức trách chưa công bố đầy đủ danh tính cũng như động cơ của người này. Một quan chức Israel được Reuters dẫn lời xác định người bị cáo buộc là công dân Oman.
Điểm đặc biệt của vụ việc là người bị tấn công, cơ trưởng người Ấn Độ Smit Machchhar, dù bị thương nặng vẫn tìm cách mở cửa buồng lái. Theo các quan chức Israel và Reuters, Machchhar khi đó chảy nhiều máu nhưng vẫn kích hoạt cơ chế mở cửa. Cánh cửa buồng lái mở ra tạo cơ hội cho những người bên ngoài can thiệp.
Đó là thời điểm số hành khách lao vào.
Thủ tướng Israel gặp viên phi công bị thương.
Hành khách Yaniv Hayun kể rằng anh cùng những người khác khống chế người đang tấn công. Hayun được cho là dùng thế khóa cổ để vô hiệu hóa người này rồi kéo ông ta ra khỏi khu vực điều khiển. Một số lời kể cho biết Hayun sau đó tác động vào cần điều khiển để giúp đưa máy bay ra khỏi trạng thái bổ nhào. Anh nói mình từng nhìn thấy thao tác tương tự trên truyền hình.
Một hành khách khác có kinh nghiệm lái máy bay sau đó tham gia hỗ trợ điều khiển. Bác sĩ nha khoa Shota Musaev, cũng có mặt trên chuyến bay, cho biết ông dùng dây tai nghe và dây rút nhựa để trói người bị cáo buộc tấn công. Sau đó, ông quay sang sơ cứu cho phi công bị thương.
Sự việc khiến hành khách trên máy bay rơi vào tình huống gần như không có tiền lệ: họ không chỉ chứng kiến cuộc xô xát trong buồng lái mà còn phải trực tiếp can thiệp để ngăn chiếc máy bay tiếp tục lao xuống.
Trong những giây phút đó, hành khách không biết chính xác chuyện gì đang xảy ra. Nhân chứng Assaf Rajuan kể rằng sau khi khống chế được người đang tấn công, mọi người vẫn vô cùng sợ hãi. “Bên dưới chúng tôi chỉ là sa mạc. Chúng tôi sợ bị đưa đến đất nước thù địch hoặc hạ cánh giữa sa mạc. Chúng tôi không biết phải tin ai”, ông kể với CNN.
Khung cảnh hỗn loạn khi sự cố xảy ra.
Một hành khách khác kể lại với Reuters rằng cô nghe thấy tiếng la hét rồi nhìn thấy người đàn ông cầm dao ép phi công xuống sàn. Máu xuất hiện bên trong khoang máy bay.
Những hình ảnh được CNN xác minh sau đó cho thấy mức độ nghiêm trọng của vụ việc. Một phi công nằm trên sàn, hai tay đầy máu và ôm phần thân trên. Người này vẫn còn tỉnh táo nhưng dường như chịu đau đớn dữ dội. Một số hành khách quỳ bên cạnh theo dõi tình trạng của ông.
Gần đó là phi công khác, cũng bị thương và nằm trên sàn, trong khi nhiều người đứng xung quanh canh giữ. Theo nhân chứng Shota Musaev, phi công bị đâm mất rất nhiều máu và bị thương nặng ở đầu, tay cùng nhiều vị trí khác trên cơ thể.
Ai đưa chiếc Boeing 737 trở lại trạng thái kiểm soát?
Sau khi tình hình trong buồng lái được kiểm soát, tình huống may mắn khác xuất hiện. Trên khoang hành khách có những phi công đang di chuyển tới địa điểm làm việc khác. Họ không phải thành viên tổ lái của chuyến FZ1073 nhưng có kinh nghiệm điều khiển máy bay.
Hai phi công này sau đó hỗ trợ kiểm soát chiếc Boeing 737.
CNN dẫn lời chuyên gia an toàn hàng không David Soucie cho rằng việc có thêm các phi công đang làm nhiệm vụ trên khoang hành khách không phải chuyện thường xuyên, trừ trường hợp họ đang được điều chuyển để thực hiện chuyến bay khác.
Nhờ sự hỗ trợ này, máy bay được chuyển hướng tới Tabuk, ở tây bắc Ả Rập Xê Út. Chiếc máy bay hạ cánh xuống sân bay Tabuk vào khoảng 9h45-9h54 sáng, theo mốc thời gian được các nguồn khác nhau ghi nhận. Cả hai phi công đều được đưa tới bệnh viện.
Smit Machchhar - cơ trưởng anh hùng
Cơ trưởng Smit Machchhar, người Ấn Độ, là một trong những nhân vật được nhắc đến nhiều nhất sau sự cố. Theo Reuters, Machchhar là người Mumbai, có khoảng 15 năm trong ngành hàng không và gần 9.750 giờ bay.
Ông gia nhập Flydubai năm 2022 sau hơn 10 năm làm việc tại SpiceJet.
Ban đầu, Machchhar học kỹ thuật dệt để nối nghiệp gia đình, nhưng sau khi tham dự một hội thảo về hàng không, ông quyết định theo nghề phi công. Ông được đào tạo tại New Zealand, sau đó trở thành cơ trưởng huấn luyện tại SpiceJet.
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2025, Machchhar nhấn mạnh an toàn hành khách luôn được ưu tiên: “Trì hoãn không phải vấn đề của tôi. Miễn là các bạn bước ra khỏi máy bay an toàn, đó mới là điều tôi muốn”.
Sau sự cố ngày 30/9, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gọi Machchhar là “người hùng thực sự”, trong khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cũng ca ngợi lòng dũng cảm của ông. Machchhar hiện điều trị tại bệnh viện ở Tabuk và được cho là trong tình trạng ổn định; một số truyền thông Ấn Độ đưa tin ông đã trải qua phẫu thuật.
Người bị cáo buộc tấn công là ai?
Danh tính và động cơ của người bị cáo buộc tấn công vẫn chưa được công bố đầy đủ. Ban đầu, một quan chức Israel cho biết người này là công dân Oman.
Do Oman và Israel không có quan hệ ngoại giao chính thức, nhà chức trách cũng đặt câu hỏi về việc người này được phép tham gia tổ bay tới Israel như thế nào.
Một số quan chức Israel nhận định đây có thể là vụ tấn công khủng bố nhằm vào người Israel, nhưng chưa có kết luận cuối cùng. Các nhà điều tra nhiều khả năng sẽ tập trung vào dữ liệu từ máy ghi dữ liệu chuyến bay và máy ghi âm buồng lái để xác định chính xác diễn biến trước và trong lúc máy bay mất độ cao.
