Nguyên nhân tăng huyết áp đột ngột
Huyết áp có thể tăng đột ngột do căng thẳng, xúc động mạnh, vận động quá sức, ăn mặn, rượu bia và chất kích thích. Bên cạnh đó, quên hoặc tự ý ngừng thuốc hạ áp, sử dụng một số loại thuốc như NSAIDs, thuốc cảm, corticosteroid cũng có thể làm huyết áp tăng. Đau cấp tính, mất ngủ, bệnh thận, rối loạn nội tiết và bệnh tim mạch cũng là những yếu tố cần lưu ý. Ở phụ nữ mang thai, tiền sản giật có thể gây tăng huyết áp nghiêm trọng. Ngoài ra, đo huyết áp sai cách cũng có thể khiến chỉ số cao hơn thực tế.
Những thuốc và chất có thể làm huyết áp tăng đột ngột
Một số loại thuốc và chất kích thích có thể làm huyết áp tăng nhanh hoặc khó kiểm soát, nhất là ở người bị tăng huyết áp. Những tác nhân thường gặp gồm thuốc giảm đau chống viêm, thuốc cảm và thuốc thông mũi, corticosteroid, thuốc tránh thai nội tiết, một số thuốc ADHD, chống trầm cảm và ức chế miễn dịch. Ngoài ra, cà phê, rượu bia, thuốc lá, nicotine và một số thực phẩm chức năng, thảo dược cũng có thể làm huyết áp tăng. Các chất kích thích bất hợp pháp như cocaine, methamphetamine có thể gây tăng huyết áp đột ngột và nguy hiểm.
Nên làm gì khi huyết áp tăng đột ngột?
Khi huyết áp tăng đột ngột, người bệnh nên bình tĩnh, nghỉ ngơi 5-10 phút rồi đo lại đúng cách. Nếu đang điều trị, kiểm tra việc dùng thuốc nhưng không tự ý tăng liều hoặc dùng thuốc hạ áp nhanh. Đồng thời, tránh cà phê, rượu bia, thuốc lá và theo dõi các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, đau đầu dữ dội, nhìn mờ, yếu liệt tay chân hoặc rối loạn ý thức. Nếu huyết áp vẫn rất cao hoặc xuất hiện triệu chứng nghiêm trọng, cần đến cơ sở y tế ngay. Về lâu dài, nên tuân thủ điều trị, ăn giảm muối, vận động phù hợp, kiểm soát cân nặng và tái khám định kỳ.
Cách phòng ngừa huyết áp tăng đột ngột
Để hạn chế huyết áp tăng đột ngột và bảo vệ tim mạch, cần uống thuốc đúng chỉ định, theo dõi huyết áp thường xuyên, ăn giảm muối và ưu tiên thực phẩm lành mạnh. Bên cạnh đó, nên tập thể dục đều đặn, giữ cân nặng hợp lý, hạn chế rượu bia, thuốc lá và chất kích thích, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng. Không tự ý dùng thuốc, thảo dược hoặc thực phẩm chức năng, đồng thời kiểm soát tốt các bệnh lý nền và khám sức khỏe định kỳ.
