Phát biểu tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị: “Truyền thông chính sách phải chủ động nhưng phải dựa trên sự thật, thông tin chính xác, công khai thuận lợi, khó khăn và tác động, không né tránh tác động bất lợi đối với những nhóm cụ thể. Khi chính sách phát sinh bất cập, việc cần làm trước hết là nghiên cứu sửa bất cập, không phải tìm cách giải thích để bảo vệ bằng được một quyết định chưa phù hợp”.
Sau khi nghe báo cáo của Ban Tuyên giáo Trung ương, ý kiến đề xuất của các cơ quan tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, nhìn tổng thể, tình hình tư tưởng trong Đảng và xã hội cơ bản ổn định, nhân dân đặt niềm tin vào triển vọng phát triển của đất nước, sự đồng thuận đối với những chủ trương, quyết sách mới và việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Tuy nhiên theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước vẫn còn những băn khoăn lo lắng cụ thể về việc làm, thu nhập, giá cả, giáo dục, y tế, nhà ở, an sinh xã hội, môi trường và những vấn đề phát sinh trong thực hiện chính sách, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, mỗi nhóm xã hội có trải nghiệm và mối quan tâm khác nhau.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, công tác tư tưởng bắt đầu từ thực tiễn và niềm tin của nhân dân phải được xây dựng bằng kết quả thực tiễn. Một thủ tục được giải quyết đúng hạn, một kiến nghị được trả lời thỏa đáng, một dự án hoàn thành đúng tiến độ, một chính sách được thực hiện công bằng đều trực tiếp củng cố niềm tin. Đồng thời công tác tư tưởng là trách nhiệm lãnh đạo của cấp ủy và người đứng đầu, không phải việc riêng của ngành tuyên giáo.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cơ quan phụ trách lĩnh vực nào phải giải thích và chịu trách nhiệm xử lý những vấn đề phát sinh từ lĩnh vực đó. Cơ quan xây dựng chính sách phải chịu trách nhiệm cả về chất lượng chính sách, tổ chức thực hiện và việc thông tin, giải thích chính sách. Ban Tuyên giáo làm chức năng tham mưu, định hướng, hướng dẫn, điều phối và kiểm tra, không làm thay trách nhiệm giải trình và sửa sai của cơ quan khác.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Phải làm cho thông tin về đời sống xã hội đến được nơi có quyền quyết định và thúc đẩy giải quyết vấn đề. Phải nắm được vấn đề người dân bức xúc và trách nhiệm người giải quyết. Phải hình thành một quy trình từ lắng nghe, kiểm chứng, phân tích, chuyển đúng cơ quan đến xử lý, phản hồi và kiểm tra lại kết quả. Thông tin về tư tưởng, tâm trạng xã hội phải đi được vào quá trình ra quyết định. Phải kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm căn cơ, lâu dài; lấy thuyết phục làm phương thức chủ đạo. Phải phân biệt phản biện có căn cứ với thông tin sai do nhầm lẫn và hành vi cố ý bịa đặt. Hiệu quả công tác tư tưởng phải được đo bằng chuyển biến thực tế trong nhận thức và tâm trạng nhân dân. Cần biết kết quả, hiệu quả sau tuyên truyền cán bộ và Nhân dân hiểu gì hơn, đồng thuận ở mức nào”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đưa việc lắng nghe và giải thích vào toàn bộ quá trình xây dựng, ban hành và thực hiện chính sách. Công tác tư tưởng, truyền thông chính sách phải gắn với hoạch định và đánh giá chính sách. Ngay từ khâu chuẩn bị cần có dữ liệu, người giải thích và cơ chế tiếp nhận phản hồi. Với chính sách lớn, phải dự kiến những câu hỏi của người dân và công khai lý do tiếp thu hoặc chưa tiếp thu ý kiến góp ý. Đồng thời nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo và thúc đẩy giải quyết vấn đề. Thông tin phải đến đúng người có thẩm quyền và phải gắn với kiến nghị xử lý. Phải xác định rõ vấn đề cần giải thích, vấn đề phải sửa cách làm, sửa quy định hoặc xử lý sai phạm. Phát hiện sớm phải đi cùng giải quyết sớm.
Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần đổi mới căn bản truyền thông chính sách. Đối với những chính sách tác động lớn đến người dân, doanh nghiệp, cơ quan chủ trì xây dựng chính sách phải đồng thời chịu trách nhiệm xây dựng phương án thông tin, giải thích và tiếp nhận phản hồi. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, truyền thông chính sách phải chủ động nhưng phải dựa trên sự thật, thông tin chính xác, công khai thuận lợi, khó khăn và tác động, không né tránh tác động bất lợi đối với những nhóm cụ thể.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Xây dựng các cơ quan báo chí chủ lực thực sự có năng lực giải thích và phát hiện vấn đề. Báo Nhân Dân, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và các cơ quan báo chí chủ lực phải đi đầu về độ tin cậy, năng lực phân tích, khả năng giải thích những vấn đề lớn và năng lực tiếp cận công chúng mới. Cần chia sẻ dữ liệu, phát huy thế mạnh riêng và tạo điều kiện cho báo chí thực hiện các phóng sự điều tra có căn cứ, chỉ ra những sai sót cả về chính sách lẫn tổ chức thực hiện. Đặc biệt, phải nâng cao khả năng tiếp cận, thuyết phục và tạo ảnh hưởng tích cực đối với công chúng trẻ. Phải hiện diện trên những nền tảng giới trẻ sử dụng và trả lời những câu hỏi họ thực sự quan tâm: cơ hội học tập, việc làm, thu nhập, nhà ở và khả năng được ghi nhận công bằng. Người trẻ sẽ gắn bó hơn với tương lai đất nước khi nhìn thấy cơ hội phát triển của chính mình”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đưa trọng tâm công tác tư tưởng về cơ sở và phát huy mạnh mẽ vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, các lực lượng xã hội, đổi mới phương thức nắm bắt tình hình. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phải làm rõ người dân phản ánh ở đâu, ai nhận, ai giải quyết, khi nào trả lời và kết quả được kiểm tra ra sao. Đặc biệt, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể phải thực sự là kênh lắng nghe, đối thoại, phản ánh tâm tư, nguyện vọng và thực hiện giám sát, phản biện xã hội. Đồng thời thiết lập cơ chế theo dõi và xử lý những vấn đề dân sinh kéo dài, liên quan nhiều cơ quan.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cần xây dựng năng lực tự sửa sai và bảo vệ những tiếng nói có căn cứ. Trong đó cấp ủy, chính quyền phải trả lời phản ánh của báo chí, Mặt trận, chuyên gia và người dân bằng dữ kiện, thời hạn xử lý và kết quả; không gây sức ép với người nêu vấn đề đúng. Ban Tuyên giáo Trung ương hằng năm tổng kết những trường hợp phản ánh xã hội đã giúp sửa chính sách, bỏ thủ tục, chấn chỉnh sai phạm; đồng thời chỉ rõ những kiến nghị tồn đọng và nguyên nhân. Người dân cần thấy góp ý của mình có thể thay đổi một quyết định; cán bộ cần thấy việc báo cáo trung thực được ghi nhận, chứ không bị quy trách nhiệm vì đã phát hiện vấn đề.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, làm công tác tư tưởng, suy cho cùng, là làm công tác con người. Muốn thuyết phục Nhân dân phải tôn trọng Nhân dân; muốn củng cố niềm tin thì cán bộ phải làm đúng, làm tốt; muốn tạo đồng thuận xã hội thì chủ trương, chính sách phải xuất phát từ thực tiễn và lợi ích chính đáng của Nhân dân; muốn nói có sức thuyết phục thì phải biết lắng nghe. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, công nghệ có thể làm thay đổi rất nhiều phương thức truyền thông, nhưng có một điều không thay đổi: niềm tin bền vững luôn bắt nguồn từ sự thật, từ trách nhiệm, từ hiệu quả công việc và từ mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với Nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, công tác tư tưởng phải thực sự có chuyển biến: sát thực tiễn, gần Nhân dân, chủ động phát hiện và thúc đẩy giải quyết vấn đề, kịp thời cung cấp thông tin, trung thực trong đối thoại. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước con đường nối quyết định của Đảng, Nhà nước với đời sống Nhân dân phải đi được cả hai chiều: chủ trương đến với dân rõ ràng; sự thật từ đời sống đến được người có quyền quyết định mà không bị làm mờ trên đường chuyển tiếp.
