Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10% mỗi năm trở lên. Cùng với đó là những chỉ tiêu về chất lượng tăng trưởng, trong đó đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) đạt trên 55%, năng suất lao động tăng khoảng 8,5% mỗi năm, kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP và GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD.
Những con số được lượng hóa cụ thể nêu trên cho thấy yêu cầu phát triển trong thời gian tới cần tập trung nâng cao năng suất lao động, tăng quy mô và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Tinh thần ấy đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời yêu cầu tăng trưởng phải cao, bền vững và thực chất, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao đời sống nhân dân.
Gần đây nhất, phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 4, khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, mục tiêu năm 2027 phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kiểm soát CPI bình quân khoảng 4,5%, giữ vững ổn định vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn.
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, việc cần cụ thể hóa Kết luận số 18, gắn với đổi mới mô hình phát triển theo Nghị quyết số 19 có ý nghĩa quan trọng. Tăng trưởng cao phải dựa trên năng suất, sức cạnh tranh, năng lực tự chủ và nền tảng ổn định lâu dài; đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao mọi mặt đời sống nhân dân.
Những định hướng này cho thấy Việt Nam cần chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, công nghệ và sức cạnh tranh. Cùng với đó là đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, các lĩnh vực; phát triển các khu vực doanh nghiệp, các mô hình kinh tế mới dựa trên nền tảng cốt lõi là khoa học, công nghệ và chuyển đổi số… Trong quá trình này, doanh nhân và doanh nghiệp giữ vai trò tiên phong trong việc tổ chức sản xuất, thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động, góp phần vào công cuộc đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế.
Theo các chuyên kinh tế, quyết tâm tăng trưởng kinh tế hai con số thời gian qua đã và đang được hiện thực hóa từ quan điểm, đến các chủ trương và giải pháp điều hành. Đó là việc Chính phủ, Quốc hội quyết liệt tháo gỡ những điểm nghẽn, vướng mắc về thể chế, điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ, góp phần tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi hơn. Đó là việc các địa phương lên kế hoạch, kịch bản chi tiết cho tăng trưởng kinh tế, đồng hành, hỗ trợ, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật…
Ở một góc nhìn khác, các chuyên gia kinh tế cho rằng, điều quan trọng của mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ nằm ở kết quả đạt được, mà đó là sự thống nhất trong nhận thức và quyết tâm hành động của cả hệ thống chính trị. Trong chuỗi những hoạt động đã diễn ra, chúng ta có thể nhận thấy nhiệm vụ của các cấp, các ngành và doanh nghiệp ngày càng được xác định rõ nét, đó là: Trung ương cần làm gì, địa phương cần triển khai ra sao và doanh nghiệp cần phải chủ động hành động như thế nào… Đây là nền tảng quan trọng để chuyển hóa các chủ trương, chính sách thành kết quả thực chất, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế.
Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, GS.TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho hay, thời gian qua chúng ta ghi nhận những chuyển động tích cực của doanh nghiệp trong đầu tư, đổi mới quản trị, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và tìm kiếm thị trường.
Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, thông điệp về mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nhiều lần tại các hội nghị không chỉ là chỉ tiêu điều hành mà còn thể hiện định hướng chiến lược về phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Tăng trưởng không thể bằng mọi giá, mà phải đi đôi với chất lượng và tính bền vững. Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao nhưng vẫn giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và cải thiện đời sống người dân.
Từ góc nhìn của khu vực kinh tế tư nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa, GS.TS Mạc Quốc Anh cho rằng, các nghị quyết và định hướng lớn của Trung ương, trong đó có Nghị quyết 68-NQ/TW, Nghị quyết 79-NQ/TW và Nghị quyết 10-NQ/TW, góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường và định hướng phát triển kinh tế. Doanh nghiệp ngày càng được nhìn nhận không chỉ là lực lượng trực tiếp tạo ra sản phẩm, việc làm và giá trị gia tăng, mà còn là một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Để phát huy vai trò này, việc khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để vốn và tài sản được đưa vào hoạt động sản xuất, kinh doanh là yêu cầu cấp thiết. Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, cần xử lý đồng thời khả năng tiếp cận nguồn lực và hiệu quả sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp.
Cùng với đó là cần giải phóng dòng tiền trong kinh doanh, hoàn thuế đúng hạn, thanh toán khối lượng đã nghiệm thu, xử lý công nợ theo hợp đồng... sẽ giúp doanh nghiệp có thêm vốn quay vòng.
Về mục tiêu tăng trưởng hai con số, GS.TS Mạc Quốc Anh cho rằng, mỗi doanh nghiệp cần tạo ra giá trị cao hơn trên cùng nguồn lực, cải thiện chất lượng và khả năng cạnh tranh. Đây là cách hiện thực hóa yêu cầu của Tổng Bí thư về chất lượng tăng trưởng.
Trọng tâm đầu tiên là xây dựng chương trình nâng cao năng suất theo ngành. Mỗi doanh nghiệp cần được hỗ trợ đánh giá khâu gây lãng phí lớn nhất, từ nguyên liệu, tồn kho, năng lượng đến thời gian giao hàng. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp về công nghệ, tự động hóa, quản trị dữ liệu và đào tạo.
Với quyết tâm và hành động của các cấp, các ngành, việc khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn bảo đảm hiệu quả, đồng thời nâng cao năng lực doanh nghiệp sẽ là những giải pháp, động lực để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.
