Đảng Cộng hòa gây sức ép với ông Trump
Trong cuộc bầu cử hôm 3/11, Đảng Dân chủ của Mỹ giành quyền kiểm soát Quốc hội, trong khi nhiều ứng viên được ông Trump trực tiếp lựa chọn thất bại trong các cuộc đua quan trọng.
Các đồng minh và chiến lược gia của Đảng Cộng hòa kêu gọi ông Trump cải tổ nhân sự Nhà Trắng, chấn chỉnh kỷ luật nội bộ và xem xét lại những chính sách bị cho là góp phần dẫn đến thất bại, trong đó có cuộc chiến tại Iran và chính sách thuế quan. Sức ép này có thể khiến Tổng thống Trump đối mặt với thách thức lớn hơn trong 2 năm còn lại của nhiệm kỳ.
Ông John Feehery, một chiến lược gia kỳ cựu của Đảng Cộng hòa cho rằng kết quả bầu cử là một “thảm họa lớn” đối với ông Trump.
“Ông ấy cần phải thay đổi toàn bộ bộ máy. Kể từ thời điểm này, mỗi ngày trôi qua, vị thế của ông ấy sẽ ngày càng suy yếu”, ông Feehery nhận định.
Tuy nhiên, ông Trump khẳng định: “Tôi không xem đây là một đòn giáng vào cá nhân mình”.
Sau khi giành quyền kiểm soát Quốc hội, Đảng Dân chủ có khả năng sẽ ngăn chặn các dự luật do ông Trump đề xuất, tiến hành điều tra chính quyền và gây khó khăn cho quá trình phê chuẩn các nhân sự do ông đề cử. Trong bối cảnh đó, ông Trump có thể sẽ phải dựa nhiều hơn vào quyền hành pháp để thúc đẩy chương trình nghị sự.
Tổng thống Mỹ cũng sẽ phải cân nhắc liệu có tiếp tục theo đuổi những chính sách mà một số thành viên Đảng Cộng hòa lo ngại đang trở thành gánh nặng chính trị hay không. Đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý đối với những nhân vật có tham vọng kế nhiệm ông và đang hướng tới cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028.
Phó Tổng thống JD Vance, người được xem là một trong những ứng viên tiềm năng kế nhiệm ông Trump về mặt chính trị, hôm 4/11 dường như đã thể hiện khoảng cách nhất định với tổng thống khi cho rằng, cuộc chiến tại Iran là một trong những nguyên nhân khiến Đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Theo các chiến lược gia và quan chức đảng này, những dấu hiệu bất đồng như vậy có thể xuất hiện thường xuyên hơn nếu Đảng Cộng hòa nhận thấy sức ảnh hưởng lâu dài của ông Trump đối với cử tri trong đảng đang suy giảm.
Nhà Trắng chuẩn bị cho khả năng cải tổ nhân sự và các cuộc điều tra
Theo một quan chức cấp cao, Nhà Trắng đang chuẩn bị cho khả năng một số nhân sự rời nhiệm sở, Nội các được điều chỉnh và chính quyền phải đối mặt với các cuộc điều tra từ Đảng Dân chủ.
Quan chức này tiết lộ, các cuộc thăm dò nội bộ được thực hiện khoảng sáu tuần trước ngày bầu cử đã cảnh báo Đảng Cộng hòa có nguy cơ thất bại ở cả hai viện Quốc hội. Tuy nhiên, ông Trump vẫn không thay đổi cách tiếp cận đối với vấn đề Iran, bất chấp những cảnh báo về hậu quả chính trị có thể xảy ra.
Cuối ngày 3/11, ông Trump thừa nhận cuộc chiến kéo dài 8 tháng với Iran đã gây bất lợi cho các ứng viên Đảng Cộng hòa, song vẫn bảo vệ quyết định phát động chiến dịch quân sự này.
Những lo ngại trong nội bộ Đảng Cộng hòa không chỉ liên quan đến cuộc chiến. Một cố vấn chính trị của đảng cho biết, các nhóm thảo luận cử tri được tổ chức tại những bang có cuộc đua vào Thượng viện gay cấn như Michigan và Iowa đã khiến các cố vấn cấp cao ngày càng lo ngại trong suốt mùa hè vừa qua. Theo đó, ngày càng nhiều cử tri Cộng hòa và cử tri độc lập phản đối việc ông Trump dành quá nhiều sự quan tâm cho các dự án cải tạo tại Nhà Trắng và những công trình khác ở Washington.
“Nếu trong hai năm tới, ông Trump vẫn tiếp tục nói về những vấn đề này, chúng ta chắc chắn sẽ lại phải hứng chịu một thất bại thảm hại trong kỳ bầu cử tiếp theo”, cố vấn này nhận định.
Trên thực tế, ông Trump vẫn nắm trong tay những quyền hạn đáng kể. Trước đó, Reuters đưa tin Nhà Trắng đã dành nhiều tháng chuẩn bị các sắc lệnh hành pháp liên quan đến nhập cư, thuế quan, nhà ở và chi tiêu liên bang. Đây là những công cụ có thể giúp Tổng thống tiếp tục triển khai một phần chương trình nghị sự, bất chấp sự phản đối của Đảng Dân chủ.
Tuy nhiên, việc sử dụng quyền hành pháp không thể giúp chính quyền tránh khỏi các cuộc điều tra của Quốc hội.
Cuộc bầu cử hôm 3/11 cũng mở ra một chương mới đối với Đảng Dân chủ. Đảng này sẽ phải tìm cách cân bằng giữa mong muốn của cử tri về những giải pháp cải thiện kinh tế với yêu cầu từ các nhóm ủng hộ trung thành, vốn đang thúc đẩy việc truy tố ông Trump và các quan chức khác trong chính quyền của ông.
Trong đêm bầu cử, các nhà lãnh đạo Đảng Dân chủ tập trung nhấn mạnh những vấn đề thiết thực như khả năng chi trả và chi phí sinh hoạt.
“Bất chấp mọi khó khăn, chúng tôi – những người thuộc Đảng Dân chủ – đã giành được Thượng viện. Chúng tôi muốn gửi tới người dân Mỹ một thông điệp: Sự hỗ trợ đang trên đường đến”, lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer, phát biểu với báo chí
Những quyết sách của Đảng Dân chủ trong hai năm tới có thể ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng giành lại Nhà Trắng vào năm 2028, thời điểm diễn ra cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo.
