Sáng nay, 25/10, tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn kiểm tra tiến độ thực hiện Nghị quyết số 41/2026/QH16 ngày 24 tháng 8 năm 2026 của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.
Cùng đi có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên; Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Lê Quang Tùng; lãnh đạo các cơ quan của Quốc hội, lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương.
Trước khi diễn ra cuộc làm việc, ngay sau khi xuống sân bay, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn công tác Trung ương đã kiểm tra thực tế một số công trình, dự án trọng điểm phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang; trong đó có Dự án đầu tư mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, Dự án đường tỉnh ĐT.975 và Dự án Tuyến tàu điện đô thị đoạn 1, Dự án Đại lộ APEC, Dự án Trung tâm Hội nghị APEC.
Tại các điểm kiểm tra, Chủ tịch Quốc hội biểu dương đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân trên công trường đã nỗ lực làm việc không kể ngày đêm, xuyên Tết, xuyên các ngày nghỉ lễ, thể hiện tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao trong thực hiện nhiệm vụ.
Tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ 21 dự án
Nhấn mạnh Hội nghị cấp cao APEC 2027 là sự kiện đối ngoại đa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội đề nghị toàn thể cán bộ, kỹ sư, công nhân tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, nỗ lực khắc phục khó khăn, tập trung cao độ để hoàn thành các hạng mục theo đúng kế hoạch đề ra, đặc biệt chất lượng công trình phải đặt lên hàng đầu. Mục tiêu là phải hoàn thành công trình trước tháng 6/2027, đưa vào vận hành, khai thác, phục vụ Hội nghị.
“Với góc độ Quốc hội, đề nghị các đồng chí phải trả lời 3 câu hỏi: Nghị quyết số 41 đã thực sự đi vào cuộc sống chưa? cơ chế nào đã phát huy, cơ chế nào còn nằm trên giấy, vì sao trách nhiệm thuộc đâu, tỉnh, bộ, ngành hay Đặc khu? Hai là toàn bộ hệ thống 21 dự án có về đích đồng bộ để Hội nghị vận hành được không, chứ không chỉ từng công trình riêng lẻ? Ba là sau APEC, các công trình có phát huy hiệu quả lâu dài, không để lại hệ lụy về pháp lý, tài chính? Tôi nhấn mạnh là hệ lụy về pháp lý, tài chính là hết sức quan trọng”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh sau khi kiểm tra tiến độ thực hiện các công trình, dự án.
Tại cuộc làm việc, đại diện nhà đầu tư, lãnh đạo tỉnh An Giang, lãnh đạo Đặc khu Phú Quốc đã báo cáo tiến độ thực hiện công việc. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết, sau khi có ý kiến của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 41 của Quốc hội được thông qua, về cơ bản các khó khăn, vướng mắc liên quan đến tỉnh An Giang cùng các doanh nghiệp đề xuất đã được Chính phủ tập trung tháo gỡ.
Khẳng định quyết tâm chuẩn bị tốt nhất cho Hội nghị APEC 2027, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, Chính phủ sẽ tiếp tục theo sát, chỉ đạo xử lý kịp thời mọi phát sinh nhằm bảo đảm không để ách tắc ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng cũng như cảnh quan chung. Trường hợp phát sinh các nội dung vượt thẩm quyền, Chính phủ sẽ chủ động báo cáo Chủ tịch Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, hỗ trợ giải quyết.
“Trên tinh thần Chính phủ chỉ đạo 21 dự án này phải đảm bảo đầy đủ chất lượng, tiến độ và đảm bảo tuyệt đối an toàn trong thi công và trong vận hành khi mà phục vụ công trình APEC. Chúng tôi sẽ kiểm đếm thường xuyên, sẽ có họp, có giao ban, kể cả họp trực tuyến để làm sao như vậy. Các bộ, các ngành cũng với tinh thần như vậy thì cũng đã rất quyết tâm cùng với An Giang để triển khai, đảm bảo đầy đủ các điều kiện về hậu cần, cơ sở vật chất, vân vân để chúng ta đảm bảo tổ chức tốt nhất APEC 2027 tại Việt Nam. Không để "thiếu đơn giá" tiếp tục là lý do chậm”, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh.
Ưu tiên tái định cư, bảo đảm quyền lợi người dân
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn biểu dương Chính phủ, các bộ, ngành, tỉnh An Giang, đặc khu Phú Quốc, các nhà đầu tư, nhà thầu đã làm việc ngày đêm, kể cả ngày lễ, ngày Tết. Đặc biệt, lời cảm ơn lớn nhất là dành cho Nhân dân Phú Quốc, những người đã đồng thuận, chia sẻ, bàn giao mặt bằng, chấp hành công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để các dự án được triển khai. Đó là sự đóng góp, hy sinh rất lớn của người dân và các tổ chức trên địa bàn đặc khu Phú Quốc vì nhiệm vụ chung của đất nước.
Chủ tịch Quốc hội chia sẻ khó khăn khi thi công đồng loạt 21 dự án trên đảo, mùa mưa bão dài, nguồn vật liệu, thợ lành nghề khan hiếm, công nghệ đường sắt lần đầu áp dụng còn nhiều lúng túng. Một số công trình phải điều chỉnh tổng mức đầu tư theo tình hình thực tiễn. Tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận, nhiều nguyên nhân là chủ quan, chuẩn bị đầu tư chưa kỹ, phải đổi vị trí, đổi quy mô; năng lực một số nhà thầu, nhà đầu tư không tương xứng; di dời hạ tầng kỹ thuật chậm.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý cần đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về Hội nghị cấp cao APEC 2027. Không chỉ cán bộ, Nhân dân tỉnh An Giang, đặc khu Phú Quốc mà cả nước phải hiểu rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của sự kiện này; những điểm khác biệt so với các lần Việt Nam đăng cai APEC trước đây và những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện. Từ nay đến Hội nghị còn khoảng một năm, công tác tuyên truyền phải được triển khai cả chiều rộng và chiều sâu, tạo sự đồng thuận, thống nhất trong toàn xã hội.
Không để cơ chế đặc thù trở thành kẽ hở gây sai phạm
Theo Chủ tịch Quốc hội, có một số băn khoăn, lo lắng về tàu điện đô thị đoạn 1 - rủi ro lớn nhất: thực tế khoảng 31% so với kế hoạch trên 50%; thiết kế kỹ thuật chưa thẩm định; đoàn tàu, tích hợp, chạy thử dồn vào 6 tháng cuối và nhiều hạng mục công trình chưa đạt mục tiêu đề ra. Về Nghị quyết 41, một số dự án vẫn đang trong quá trình thẩm định hồ sơ. Trung tâm Hội nghị gần 80% khối lượng nhưng hợp đồng BT mới ký ngày 09/10/2026. Thống nhất với kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh thêm 07 vấn đề.
“Tinh thần "Ba không": không lùi mốc - 30/6/2027 là mốc bắt buộc; không hạ chuẩn - an toàn, chất lượng, mỹ thuật xứng tầm quốc tế; không để sai phạm – nhanh an toàn, đúng luật, minh bạch, không thất thoát. Tỉnh đã khẳng định tất cả dự án hoàn thành chậm nhất 30/6/2027 - đề nghị coi đó là cam kết chính trị: Đã nói phải làm, đã làm phải xong, đã xong phải đúng - đủ - đẹp”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Nhấn mạnh về bộ mặt cảnh quan đô thị, nhất là các tuyến đường trọng điểm mà đoàn khách quốc tế sẽ đi qua, Đặc khu phải hết sức chú ý vấn đề. Về Nghị quyết số 41, Quốc hội đã trao cơ chế, đề nghị trả lời bằng kết quả.
Song song với đó là kiện toàn ngay Hội đồng kiểm tra nghiệm thu có Bộ Xây dựng tham gia; khối lượng thi công trước khi duyệt dự án, ký hợp đồng Trung tâm Hội nghị phải kiểm định, nghiệm thu độc lập trước khi ghi nhận, thanh toán; không để cơ chế "thi công trước" thành kẽ hở.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, bảo vệ cán bộ đi liền với kiểm soát: đúng đối tượng, không mở rộng phạm vi, không hợp pháp hóa sai phạm; quỹ đất thanh toán BT phải định giá công khai, được kiểm toán. Xử lý nghiêm mọi hành vi lợi dụng Nghị quyết để trục lợi, tham nhũng, tiêu cực.
Việc quản trị tiến độ theo ba nhóm, một bộ số liệu: Thống nhất ngay một bộ số liệu và có cập nhật thường xuyên giữa tỉnh và các cơ quan Trung ương, đo bằng khối lượng thực tế; phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026; cập nhật hằng tuần; đối với nhóm dự án về đích: chuyển sang hoàn thiện, nghiệm thu, vận hành thử, phấn đấu sớm từ 1 đến 2 tháng; Cảng hàng không hoàn thiện quy trình khai thác; Trung tâm Hội nghị bảo đảm tuyệt đối an toàn kết cấu trên nền lấn biển.
Theo Chủ tịch Quốc hội, UBND tỉnh là chủ thể, chịu trách nhiệm toàn diện, không xin ý kiến lòng vòng và chỉ tập trung chỉ đạo triển khai. Hoàn thành ngay định mức, đơn giá đặc thù theo Nghị quyết 321/NQ-CP, trong tháng 10/2026; không để "thiếu đơn giá" tiếp tục là lý do chậm.
Đối với nhóm dự án nguy cơ chậm, khó hoàn thành như tàu điện, đường 975, Đại lộ APEC, kè 57 ha, hai hồ nước, ngầm hóa An Thới: mỗi dự án một đường găng, một người chịu trách nhiệm, kế hoạch bù tiến độ theo tuần; đường găng chung cho đường 975 và tàu điện; tận dụng tối đa mùa khô cho thi công trên biển.
Xung quanh điều kiện vận hành đồng bộ, di dời xong hạ tầng điện ngay; lưới 220Kv xong trước 10/3/2027; bảo đảm nước, nước thải, rác, giao thông kết nối, bãi đỗ xe, an ninh, phòng cháy chữa cháy, nhân lực vận hành; tổng diễn tập trước Hội nghị.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu, hoàn thành tái định cư trước, người dân nhường đất phải có chỗ ở ổn định, bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ; gắn trách nhiệm người đứng đầu với từng dự án; khen thưởng kịp thời, xử lý nghiêm chậm trễ do chủ quan, né tránh, đùn đẩy.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị lãnh đạo đặc khu Phú Quốc phát động phong trào toàn dân xây dựng môi trường sống sáng, xanh, sạch, đẹp, bắt đầu từ từng hộ gia đình. Mỗi gia đình phải quan tâm giữ gìn vệ sinh trong nhà, trước nhà, sau nhà, trồng cây xanh, hoa, tạo cảnh quan đẹp để đón du khách và các đoàn đại biểu quốc tế.
Đồng thời đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt; Bộ Tài chính sớm bố trí vốn bổ sung, theo sát việc khấu trừ khoảng 570 tỷ đồng bồi thường nhà đầu tư đã ứng trước (hạn 15/11/2026); Bộ Xây dựng kiểm tra an toàn tàu điện, các công trình trọng yếu, cân nhắc tăng cường cán bộ Trung ương hỗ trợ tỉnh quản lý dự án đường sắt; Kiểm toán Nhà nước hoàn thành kiểm toán tài sản ACV trong tháng 12/2026.
Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội trao cơ chế, Chính phủ chỉ đạo, Nhân dân đồng thuận, phần còn lại là hành động và trách nhiệm. Thành công của các công trình này sẽ khẳng định ba điều: năng lực của tỉnh và đặc khu; một hệ thống hạ tầng đồng bộ, được quản lý, khai thác hiệu quả, bền vững sau Hội nghị; hình ảnh Việt Nam trước bạn bè quốc tế.
Chủ tịch Quốc hội tin tưởng với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, các công trình hoàn thành để tháng 11/2027 chúng ta tự hào nói với bạn bè quốc tế: Phú Quốc sẵn sàng - Việt Nam sẵn sàng.
