“Chúng tôi làm việc không theo thời gian”
Một ngày trung tuần tháng 8, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mỹ Tài (huyện Phù Mỹ, tỉnh tỉnh Bình Định cũ), cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ lấy mẫu luôn kiên trì, hoàn thành công đoạn cuối mới nghỉ ngơi. Có những hôm công việc kéo dài tới 12 giờ trưa. Thiếu tá Trần Hoàng Nam, Đội K52 nói: “Chúng tôi làm theo công việc chứ không làm theo thời gian”.
Do nhu cầu nâng cấp, Nghĩa trang Mỹ Tài đã nâng nền cao hơn 1m. Vì thế, quá trình khai quật anh em phải lấy đến độ sâu từ 2 - 2,2 m. Ở độ sâu này, độ ẩm cao, hố đào hẹp, thiếu ánh sáng, càng đòi hỏi sự kiên trì và cẩn trọng. Anh em cố gắng giữ không cho dụng cụ chạm vào quách để giữ hài cốt được nguyên vẹn, mẫu không bị vụn vỡ. Khi cần thiết phải đào mở rộng, từng thao tác đều được anh em tính toán cẩn trọng, hạn chế thấp nhất sai sót.
Chiến sĩ Hồ Minh Khoa - Ban CHQS xã Mỹ Tài cẩn trọng từng lớp cát khai quật hài cốt liệt sĩ phục vụ lấy mẫu sinh phẩm.
Vừa hoàn thành nhiệm vụ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Vân Canh, Hạ sĩ Ksor Phai - Đội K52 cùng anh em cơ động đến Nghĩa trang Liệt sĩ xã Canh Vinh (huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định cũ). Chầm chậm xúc từng xẻng cát khi xuống độ sâu hơn 1 m gần đến hài cốt trong mộ liệt sĩ chưa biết tên, anh kể: Trước khi thực hiện nhiệm vụ, anh được tập huấn 20 ngày và từng thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ ở xã Krông Pa. Hôm đó, đào mỗi hố có chiều rộng khoảng 80cm, chiều dài từ 1 đến 2m, đất đá nhiều sỏi, cứng lắm. Anh em dùng máy đục đến tê cả tay.
.png)
Anh Nguyễn Trái Đắng (trang phục bảo hộ) cần mẫn lấy mẫu sinh phẩm
“Các nghĩa trang hiện nay đã xây dựng, làm mới bia mộ kiên cố, bê tông hóa nền. Đội chỉ dùng máy cắt bê tông giữa hai mộ liệt sĩ chưa biết tên, sau đó xúc từng lớp cát, mở rộng ra hai bên. Công việc tìm mẫu hài cốt đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn trọng, không vội vàng. Bới nếu có sơ suất nhỏ cũng sẽ ảnh hưởng đến mẫu sinh phẩm, ảnh hưởng đến kết quả giám định, thậm chí ảnh hưởng tới cơ hội xác định danh tính của liệt sĩ” - Hạ sĩ Ksor Phai cho biết.
Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Canh Vinh, có 16 mộ chưa biết tên, anh em bắt đầu từ 5 giờ sáng và đã hoàn thành công việc ngay trong ngày. Đại úy Vũ Minh Sang, Đội K52 kể lại: Quá trình quy tập, lực lượng chức năng còn phát hiện nhiều di vật, trong đó có một hài cốt còn lá cờ, có hài cốt còn nhiều di vật.
Gác tình riêng, trọn việc chung
Cùng lực lượng thực hiện nhiệm vụ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mỹ Tài, anh Nguyễn Trái Đắng, sinh năm 1992 (ở phường Quy Nhơn Nam) là kỹ thuật viên Khoa Ngoại, Trung tâm Y tế Quy Nhơn có mặt tham gia “Chiến dịch 500 ngày đêm” từ sớm. Anh tận tình với từng phần việc lấy mẫu sinh phẩm.
.png)
Từng mẫu vật tìm thấy được lực lượng chức năng nâng niu cẩn trọng, ghi chép, lưu giữ cụ thể
Với 11 năm công tác trong ngành y, anh Đắng có kinh nghiệm trong việc lấy mẫu sinh phẩm, nhất là sau thời gian trực tiếp tham gia phòng, chống đại dịch Covid-19. Công việc tại nghĩa trang được anh thực hiện thuần thục, khẩn trương và cẩn trọng. Giữa cái nắng, những ngày dài liên tục với nhiệm vụ, trong bộ đồ bảo hộ đẫm mồ hôi, người kỹ thuật viên ấy vẫn luôn giữ sự tập trung, trách nhiệm, hết mình với công việc. Công việc lấy mẫu cũng phải bảo đảm vô trùng, tránh lây nhiễm chéo. Ngày làm việc của các anh bắt đầu từ 6 giờ sáng và kết thúc vào khoảng 17 giờ 30, có thời điểm kéo dài đến tận 18 giờ 30.
Lặng lẽ làm việc, ít ai biết rằng người cán bộ y tế này canh cánh nỗi lo gia đình. Hai vợ chồng anh hiện đang chăm sóc mẹ vợ bị khuyết tật, nằm một chỗ. Hai con còn nhỏ, cháu lớn mới 9 tuổi, cháu bé vừa lên 2. Vợ anh, chị Văn Thị Hoài Hương, không có việc làm ổn định, chủ yếu ở nhà làm nội trợ và chăm sóc mẹ cùng các con. Mọi khoản chi tiêu trong gia đình gần như đều trông vào đồng lương của anh.
Những lúc trở trời, cháu nhỏ mắc bệnh hô hấp, anh lại lo lắng. Cháu lớn mắc chứng bệnh lạ, hay bị ngất xỉu. Có những đêm, anh phải chạy xe máy hơn 50 cây số về thăm con. Nhưng sáng hôm sau, anh vẫn có mặt sớm ở nghĩa trang. Cuộc sống vốn nhiều lo toan, thế nhưng, trong những ngày thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”, anh vẫn gác lại những niềm riêng để cùng đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.
“Để góp phần thành công chiến dịch này tôi luôn đề cao tinh thần trách nhiệm, gác lại khó khăn về hoàn cảnh gia đình để cố gắng hoàn thành nhiệm vụ tỉnh giao sớm nhất” - Anh Nguyễn Trái Đắng chia sẻ.
Trong hành trình tìm lại danh tính cho những người đã nằm xuống, mỗi mẫu sinh phẩm được gửi đi đều gửi gắm một niềm hy vọng, để một liệt sĩ được gọi đúng tên. Và phía sau những kết quả ấy là biết bao người lặng lẽ, âm thầm cống hiến, góp sức.
Anh Đắng cũng như nhiều người đang thực hiện nhiệm vụ đã chọn gác lại việc riêng, cùng nhau bước về phía trước. Chính sự lựa chọn ấy làm nên vẻ đẹp của trách nhiệm. Bởi có những lúc, việc chung cần một người biết gác lại chuyện nhà; nhiệm vụ thiêng liêng cần những bước chân không ngại gian khó. Và từ những bước chân lặng thầm ấy, hành trình tìm tên cho các anh hùng liệt sĩ tiếp tục được nối dài, để sự hy sinh của các anh không chìm vào quên lãng./.
