PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, vừa chia sẻ câu chuyện một người bạn chi gần 200 triệu đồng mỗi năm để truyền thuốc với mong muốn trẻ hóa, cải thiện sức khỏe. Điều khiến ông lo ngại không chỉ là khoản tiền lớn mà còn là những rủi ro người sử dụng có thể phải đối mặt khi đặt niềm tin vào các dịch vụ chưa được chứng minh hiệu quả.
Người bạn này sống và làm việc chủ yếu tại Hà Nội. Trong một lần trò chuyện, người đàn ông hào hứng kể vừa được bác sĩ của một bệnh viện nổi tiếng truyền thuốc tại nhà để cơ thể trẻ và khỏe hơn. Mỗi lần truyền hết khoảng 16 triệu đồng, duy trì đều đặn mỗi tháng một lần.
Với thu nhập của mình, người này cho rằng gần 200 triệu đồng mỗi năm dành cho chăm sóc sức khỏe là khoản đầu tư xứng đáng.
Tuy nhiên, khi nghe câu chuyện, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu đặt ra nhiều nghi vấn. Theo ông, rất khó có bác sĩ được đào tạo bài bản nào lại chấp nhận đánh đổi sự nghiệp bằng việc tự ý truyền thuốc tại nhà người dân để kiếm tiền. Mức giá 16 triệu đồng cũng khó có thể là chi phí cho các liệu pháp tế bào gốc hay hỗ trợ miễn dịch. Nếu chỉ là dung dịch điện giải hoặc vitamin tổng hợp, khoản tiền này lại quá đắt đỏ.
Đáng chú ý, khi liên hệ với đồng nghiệp tại bệnh viện mà người bạn nhắc đến, ông không nhận được thông tin về dịch vụ truyền thuốc nói trên.
Câu chuyện khiến vị bác sĩ suy nghĩ nhiều hơn về xu hướng chăm sóc sức khỏe đang ngày càng phổ biến, đặc biệt là các dịch vụ được quảng bá dưới tên gọi y học trường thọ (longevity). Người có điều kiện tìm đến truyền NAD+, sử dụng NMN, xét nghiệm tuổi sinh học để biết cơ thể đang già đi nhanh hay chậm.
Trong khi đó, nhiều người lựa chọn truyền vitamin, truyền thuốc thải độc gan hoặc làm sạch đại tràng với mong muốn cải thiện sức khỏe.

Theo PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, không phải phương pháp nào trong số này cũng vô căn cứ, nhưng cần phân biệt rõ giữa hướng nghiên cứu tiềm năng và liệu pháp được chứng minh hiệu quả trên người.
Ông dẫn chứng, nhiều người hiện tìm đến các loại thuốc truyền được quảng cáo là bổ não, phòng đột quỵ. Tuy nhiên, đến nay chưa có thuốc bổ não đường tiêm truyền nào được chứng minh có khả năng ngăn ngừa đột quỵ ở người khỏe mạnh.
Ngay cả một số loại thuốc thường được sử dụng cho bệnh nhân đột quỵ cấp, khi được tổng hợp và đánh giá qua các nghiên cứu khoa học, cũng chưa cho thấy lợi ích rõ ràng. Vì vậy, việc sử dụng những loại thuốc này để phòng bệnh ở người khỏe mạnh càng thiếu cơ sở.
Không những vậy, truyền thuốc tại nhà còn tiềm ẩn nguy cơ sốc phản vệ, nhiễm trùng và viêm tĩnh mạch. Theo ông, điều đáng lo hơn là người sử dụng có thể nảy sinh tâm lý chủ quan, cho rằng mình đã được bảo vệ khỏi đột quỵ nên bỏ bê những biện pháp điều trị và dự phòng cần thiết.
Trong khi đó, kiểm soát huyết áp, mỡ máu, sử dụng thuốc chống đông khi có chỉ định mới là những việc có ý nghĩa thực sự đối với người có nguy cơ đột quỵ.
Những lời khuyên cơ bản như ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên và ngủ đủ giấc vẫn là nền tảng chăm sóc sức khỏe, không phụ thuộc vào việc một người có thực hiện xét nghiệm tuổi sinh học hay không.
Đối với các dịch vụ thải độc, vị chuyên gia cho biết cơ thể vốn có hệ thống đào thải chất chuyển hóa thông qua gan và thận. Việc truyền quá nhiều vitamin tan trong nước không đồng nghĩa với tăng cường sức khỏe, bởi lượng dư thừa phần lớn sẽ được đào thải qua nước tiểu.
Muốn bảo vệ gan, những việc thiết thực hơn là hạn chế rượu bia, không tự ý sử dụng thuốc và tránh các sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Một lĩnh vực khác được quảng cáo rầm rộ là sử dụng tế bào gốc để trẻ hóa. PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cho biết hơn 10 năm trước, khi thế giới có nhiều nghiên cứu sử dụng tế bào gốc cho bệnh nhân sau nhồi máu cơ tim với kỳ vọng thay thế những tế bào cơ tim đã chết, nhóm của ông cũng từng tham gia nghiên cứu.
Kết quả ban đầu trên người khá khiêm tốn. Trên thế giới, lĩnh vực này cũng trải qua nhiều tranh luận, thậm chí một số phòng thí nghiệm danh tiếng phải rút lại hàng loạt bài báo khoa học.
Hiện nay, ghép tế bào gốc tạo máu trở thành phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với một số bệnh lý máu ác tính. Tuy nhiên, đây là những trường hợp có chỉ định chuyên môn rõ ràng, được thực hiện tại bệnh viện chuyên sâu và cần theo dõi lâu dài.
Điều này hoàn toàn khác với việc sử dụng tế bào gốc để trẻ hóa cơ thể. Theo PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, đến nay chưa có quốc gia nào phê duyệt liệu pháp tế bào gốc với mục đích trẻ hóa như một phương pháp điều trị đã được chứng minh hiệu quả. Việc một số cơ sở tại Nhật Bản được phép cung cấp dịch vụ theo cơ chế đăng ký cũng không đồng nghĩa phương pháp đó đã được kiểm chứng về hiệu quả và độ an toàn.
Thay vì bỏ ra những khoản tiền lớn cho các liệu pháp chưa rõ tác dụng, vị chuyên gia cho rằng mọi người nên tập trung vào những biện pháp đã được chứng minh có lợi cho sức khỏe.
Theo ông, bệnh tim mạch và đột quỵ vẫn là những nguyên nhân tử vong hàng đầu. Vì vậy, kiểm soát các yếu tố nguy cơ là cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe và kéo dài tuổi thọ. Mỗi người nên biết rõ ba chỉ số cơ bản của mình gồm huyết áp, mỡ máu và đường huyết, đồng thời duy trì chúng trong ngưỡng an toàn theo tư vấn của bác sĩ.
Vận động thường xuyên cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức bền tim phổi và khối cơ. Đặc biệt ở người cao tuổi, đau khớp gối, đau cổ chân có thể khiến việc đi lại trở nên khó khăn. Khi vận động ít, cơ bắp càng suy yếu, khả năng đi lại giảm sút, tạo thành vòng luẩn quẩn khiến sức khỏe ngày càng đi xuống.
Trong những trường hợp này, người bệnh không nên cố chịu đau để tập luyện hoặc tự ý bỏ vận động. Việc thăm khám chuyên khoa và tập vật lý trị liệu theo chương trình phù hợp sẽ giúp duy trì sức mạnh cơ bắp, khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.
Bên cạnh đó, khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ung thư đúng chỉ định cũng là những việc không nên bỏ qua. Với nhiều loại ung thư, phát hiện ở giai đoạn sớm có thể giúp cải thiện đáng kể cơ hội điều trị và sống lâu dài. Theo ông, số tiền dành cho một lần truyền thuốc trẻ hóa có thể được sử dụng cho nhiều đợt kiểm tra sức khỏe cần thiết hơn.








