Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trần Thanh Mẫn sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Đại hội đồng AIPA-47 tại Manila, Philippines từ ngày 17 đến ngày 18/11/2026.
Nhân dịp này, Phóng viên thường trú Đài TNVN tại Indonesia phỏng vấn Tổng Thư ký Đại hội đồng Liên Nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (AIPA) Chem Widhya về chương trình nghị sự cũng như đóng góp của Việt Nam.
PV: Tổng Thư ký đánh giá về ý nghĩa cũng như tầm quan trọng của chủ đề AIPA lần thứ 47 “Các nghị viện góp phần xây dựng một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm” trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động như hiện nay?
Tổng Thư ký AIPA Chem Widhya: Chủ đề của AIPA năm nay dựa trên ba chữ "P"- hòa bình (peace)- thịnh vượng (prosperity) và Lấy người dân làm trung tâm (people-centred). Ba chữ "P" này bổ sung và củng cố lẫn nhau. Tuy nhiên hòa bình là quan trọng nhất trong bối cảnh hiện nay, bởi nếu thiếu hòa bình, không một quốc gia, khu vực có thể giải quyết các vấn đề để đạt được sự phát triển bền vững lâu dài và thịnh vượng chung.
Thế giới đang đối mặt với những thách thức, thay đổi nhanh chóng. Các căng thẳng, xung đột trên thế giới tác động sâu rộng trên toàn cầu, ảnh hưởng đến sự ổn định của mọi trụ cột. Điều đáng lo ngại là trước những thách thức an ninh chưa từng thấy, khó lường và biến chuyển nhanh chóng này, nếu tất cả các vấn đề an ninh cùng hội tụ, có thể khiến khu vực rơi vào tình thế cực kỳ nguy hiểm, vượt khỏi tầm kiểm soát.
Do đó, chúng ta cần củng cố hòa bình và an ninh trong khu vực, đồng thời tăng cường vai trò trung tâm của ASEAN. Tuy nhiên, vai trò trung tâm này không phải tự nhiên mà có, mà ASEAN phải nỗ lực để xứng đáng đạt được. Vì vậy, chúng ta phải tạo dựng được sự tin cậy thông qua các hành động, đồng thời nỗ lực để cùng cất lên một tiếng nói chung.
Tất cả chúng ta đều xác định mình là một phần của cộng đồng ASEAN, nhìn thấy tương lai trong ASEAN và cùng hướng tới sự thịnh vượng chung trong ASEAN. Tôi cho rằng đây chính là bối cảnh bao quát tác động đến Đại hội đồng Liên nghị viện AIPA lần thứ 47. Và hơn bao giờ hết, ở cấp độ nghị viện, ASEAN cần phải phản ứng thật nhanh chóng trước các mối đe dọa an ninh đối với khu vực của mình.
Năm 2026 là kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Hữu nghị Đông Nam Á (TAC). Hiệp ước này là một văn kiện mang tính chuẩn mực, ràng buộc về mặt pháp lý đối với tất cả các quốc gia thành viên ASEAN và tất cả các bên ký kết cấp cao. Vì vậy, các nước ASEAN phải tìm cách củng cố các nguyên tắc cơ bản được ghi trong Hiệp ước. Nếu chúng ta có thể đảm bảo sự tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc đó, ASEAN sẽ bước vào thời kỳ vàng son của sự đoàn kết và hợp tác.
PV: Tổng Thư ký cho biết một số kết quả quan trọng có thể đạt được tại AIPA lần thứ 47?
Tổng Thư ký AIPA Chem Widhya: Kết quả đầu tiên, cũng là kết quả rõ ràng nhất, chính là việc Đại hội đồng AIPA lần thứ 47 sẽ nồng nhiệt chào đón Timor-Leste trở thành Nghị viện thành viên thứ 11 của AIPA. Tôi cho rằng đây là một hành trình mang tính lịch sử đối với cả Timor-Leste lẫn ASEAN.
Dù Timor-Leste là một quốc gia nhỏ về diện tích và dân số, nhưng quốc gia này sở hữu tiềm năng và nguồn lực to lớn, có thể góp phần củng cố ASEAN, cũng như tăng cường sự thịnh vượng, tình hữu nghị và hợp tác trong khu vực. Tôi hoàn toàn tin tưởng vào những đóng góp mà Timor-Leste sẽ mang lại cho ASEAN.
Thứ hai, chúng ta cũng sẽ chấp thuận hai nghị viện mới tham gia AIPA với tư cách là Nghị viện quan sát viên là Tây Ban Nha và Serbia. Điều này minh chứng cho sức hấp dẫn của AIPA với tư cách là một tổ chức liên nghị viện.
Thứ ba, chúng ta sẽ thông qua 38 nghị quyết của AIPA về các vấn đề cùng quan tâm, bao gồm các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, cũng như các vấn đề về phụ nữ và thanh niên. Vì các nghị viện là cơ quan đại diện cho nhân dân, nên họ có trách nhiệm bảo vệ lợi ích của người dân và chịu trách nhiệm trực tiếp trước nhân dân, lắng nghe tiếng nói của người dân, đặc biệt là tiếng nói của phụ nữ - những người chiếm hơn một nửa dân số.
Bên cạnh đó, các nghị sĩ trẻ sẽ tập trung vào vấn đề biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, cùng với vấn đề nước sạch, sẽ là chìa khóa quyết định hòa bình trên thế giới.
PV: Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trần Thanh Mẫn sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Đại hội đồng AIPA-47 tại Manila. Tổng Thư ký đánh giá thế nào về đóng góp của Việt Nam trong AIPA nói chung và AIPA 47 nói riêng?
Tổng Thư ký AIPA Chem Widhya: Việt Nam trở thành thành viên của AIPA đã được 31 năm và là một thành viên rất quan trọng, tích cực. Tôi nghĩ rằng cả thế giới hiện nay đều nhìn nhận Việt Nam như một nguồn cảm hứng cho sự phát triển kinh tế quốc gia, cũng như sự ổn định về chính trị.
Việt Nam có một xã hội rất ổn định, một cộng đồng hòa bình, cùng với đó là thế hệ trẻ đầy năng động, sáng tạo. Sự ổn định và vững mạnh của một nước thành viên là nền tảng để tạo nên sức mạnh chung của AIPA.
Năm nay, Việt Nam đã đưa ra 4 dự thảo nghị quyết, bao gồm các vấn đề về chính trị, kinh tế, xã hội và đặc biệt quan trọng là các vấn đề liên quan đến phụ nữ, sự tham gia của phụ nữ vào đời sống chính trị và vai trò lãnh đạo của họ. Tôi tin rằng Đại hội đồng Liên nghị viện AIPA lần thứ 47 sẽ thông qua các nghị quyết do Việt Nam đề xuất.
PV: Vâng, xin cảm ơn Tổng Thư ký.
