Các lực lượng Ukraine đã áp dụng chiến thuật mới, kết hợp xe bọc thép với UAV hộ tống để tiến hành những đợt cơ động quy mô nhỏ, bất chấp nguy cơ bị UAV đối phương tập kích. Ukraine được cho là đã triển khai chiến thuật này trong các đợt tiến quân tại khu vực Anyshchyne, tỉnh Kharkov.
Chiến thuật xe tăng mới của Ukraine
Video do một blogger quân sự chia sẻ, liên quan đến Trung đoàn Tấn công Độc lập số 475 của Ukraine, đã cho thấy cách Ukraine đưa phương tiện thiết giáp trở lại tuyến đầu.
Hình ảnh trích xuất từ video đăng trên mạng xã hội cho thấy xe tăng Ukraine tham gia tác chiến tại tỉnh Kharkov vào cuối tháng 9/2026. Trong video, UAV FPV của Ukraine đánh chặn UAV FPV của Nga trong quá trình hộ tống đội hình thiết giáp.
Bên cạnh sự hỗ trợ của UAV hộ tống, xe tăng và xe chiến đấu bộ binh Bradley của Ukraine còn được trang bị lớp giáp bổ sung dạng “nhím”. Cấu trúc này gồm các thanh kim loại hoặc gai nhọn nhô ra bên ngoài thân xe, tạo khoảng cách giữa UAV tấn công và lớp giáp chính.
Lớp giáp bổ sung nhằm cản trở UAV tiếp cận sát thân xe, khiến đầu đạn hoặc khối thuốc nổ phát nổ ở khoảng cách xa hơn so với lớp giáp chính. Nhờ đó, tác động của vụ nổ có thể được giảm bớt, dù hiệu quả bảo vệ còn phụ thuộc vào loại vũ khí và vị trí va chạm.
Trong một tình huống khác, xe chiến đấu bộ binh Bradley bị một UAV kiểu Molniya đâm trúng. UAV phát nổ khi va chạm, nhưng phương tiện dường như chỉ chịu hư hại nhẹ và vẫn có thể tiếp tục nhiệm vụ, theo hình ảnh trong video.
Ưu điểm và hạn chế của chiến thuật mới
Sự kết hợp giữa UAV hộ tống và lớp giáp dạng “nhím” tạo thành hệ thống phòng thủ nhiều tầng cho xe tăng trước các mối đe dọa từ trên không.
UAV FPV thường mang lượng thuốc nổ tương đối nhỏ và có thể nhắm vào những bộ phận dễ bị tổn thương của xe bọc thép, đặc biệt là hệ thống xích. Nếu xích bị hư hại, phương tiện có thể mất khả năng cơ động và trở thành mục tiêu dễ bị tập kích tiếp. Do hệ thống xích khó được bảo vệ hoàn toàn bằng giáp bổ sung, việc sử dụng UAV FPV để đánh chặn UAV đối phương trước khi chúng tiếp cận phương tiện có thể giúp giảm nguy cơ bị vô hiệu hóa.
Trong khi đó, các UAV cánh cố định cỡ lớn hoặc UAV ném bom hạng nặng có thể mang lượng thuốc nổ lớn hơn và tấn công từ trên cao, tạo ra mối đe dọa đối với phần nóc và thân xe. Lớp giáp dạng “nhím” có thể tạo thêm khoảng cách giữa điểm phát nổ và lớp giáp chính, qua đó hạn chế một phần tác động của vụ nổ. Tuy nhiên, biện pháp này không thể bảo đảm phương tiện tránh được mọi dạng tấn công.
Việc triển khai đội hình thiết giáp quy mô nhỏ cũng có thể giúp Ukraine kiểm soát hoạt động hộ tống hiệu quả hơn. Trong khi Nga từng thử nghiệm các đội hình thiết giáp lớn nhưng gặp khó khăn, Ukraine được cho là chỉ sử dụng từ hai đến ba phương tiện trong mỗi đợt tiến quân.
Đội hình lớn thường dễ bị phát hiện, khó bảo vệ đồng đều và cần nhiều UAV hơn để giám sát các hướng tiếp cận. Khi phương tiện phải phân tán nhằm tránh ùn tắc tại các điểm nghẽn, việc duy trì khả năng bảo vệ liên tục càng trở nên phức tạp do cần thêm UAV và người điều khiển. Ngược lại, đội hình nhỏ giúp Ukraine tập trung hỏa lực vào các vị trí của Nga, đồng thời thu hẹp phạm vi cần UAV hộ tống.
Dù vậy, chiến thuật này vẫn tồn tại những hạn chế đáng kể. Khi các phương tiện thiết giáp tiến lên, những khoảng trống trong phạm vi bảo vệ có thể xuất hiện, nhất là khi UAV FPV phải rời vị trí để đánh chặn mục tiêu đối phương và cần được thay thế bằng các UAV khác.
Các UAV Vampire cũng có thời gian hoạt động giới hạn do chỉ mang được lượng đạn dược nhất định và cần quay về để nạp đạn, sạc pin. Trong những khoảng thời gian này, khả năng trinh sát và hỗ trợ hỏa lực của đội hình có thể bị ảnh hưởng.
Ngoài ra, lớp giáp dạng “nhím” không khiến xe tăng và xe chiến đấu bộ binh trở nên bất khả xâm phạm. Các đợt tập kích liên tiếp bằng UAV vẫn có thể làm hư hại, vô hiệu hóa hoặc phá hủy phương tiện, ngay cả khi lớp giáp bổ sung giúp tăng khả năng chống chịu.
Nhìn chung, việc kết hợp UAV hộ tống, giáp bổ sung và đội hình thiết giáp quy mô nhỏ có thể giúp Ukraine giảm bớt rủi ro khi cơ động trên chiến trường có mật độ UAV cao. Tuy nhiên, hiệu quả của chiến thuật này vẫn phụ thuộc vào khả năng duy trì hoạt động liên tục của UAV, mức độ phối hợp giữa các đơn vị và cường độ tập kích của đối phương.
Tầm quan trọng của xe tăng
Nỗ lực đưa xe tăng và các phương tiện thiết giáp trở lại chiến trường của Ukraine diễn ra trong bối cảnh nước này tìm cách giành lại thế chủ động thông qua các chiến dịch phản công trên nhiều mặt trận.
Vào tháng 9, quân đội Ukraine triển khai chiến dịch mang tên “Vivaldi” tại khu vực Lyman, tỉnh Donetsk. Trong khuôn khổ chiến dịch, Ukraine giành lại quyền kiểm soát 176 km² lãnh thổ. Các lực lượng Ukraine cũng tiến hành phản công dọc theo trục Oleksandrivka. Tại tỉnh Kharkov, quân đội nước này gây sức ép lên các vị trí của Nga gần Anyshchyne và Vilkhuvatka.
Mặc dù đạt được một số bước tiến về lãnh thổ, Ukraine vẫn gặp khó khăn trong việc chuyển những thắng lợi cục bộ thành các đột phá lớn hơn trên chiến trường.
Một trong những trở ngại chính là hệ thống phòng thủ của Nga dựa nhiều vào UAV để phát hiện và tấn công lực lượng Ukraine trước khi họ tiếp cận các phòng tuyến. Cách tiếp cận này, tương tự chiến thuật phòng thủ mà Ukraine cũng áp dụng, khiến quân đội hai bên khó tập trung đủ lực lượng và hỏa lực để tạo ra đột phá.
Việc đưa xe tăng trở lại chiến trường có thể bổ sung năng lực tác chiến trực tiếp cho các chiến dịch phản công của Ukraine. Với lớp giáp bảo vệ và hỏa lực mạnh, xe tăng có thể tiến lên để tấn công các vị trí phòng thủ của Nga. Trong khi UAV thường được sử dụng để tập kích những mục tiêu riêng lẻ, xe tăng có khả năng duy trì hỏa lực trực tiếp nhằm vào các vị trí kiên cố trong quá trình cơ động.
Tác động dài hạn của chiến thuật mới
Việc Ukraine tái triển khai xe tăng và phương tiện thiết giáp có thể buộc Nga điều chỉnh cách tổ chức phòng thủ, trong đó có việc tăng cường sử dụng các biện pháp truyền thống như bãi mìn, chướng ngại vật chống tăng và vũ khí chuyên dụng để đối phó xe bọc thép. Tuy nhiên, biện pháp này có thể hạn chế khả năng cơ động của các đơn vị thiết giáp Ukraine.
Nga cũng có thể tìm cách áp dụng những kinh nghiệm tương tự, trong bối cảnh các nỗ lực đưa xe thiết giáp trở lại chiến trường của nước này chưa đạt kết quả như kỳ vọng. Các lực lượng Nga đã sử dụng UAV để hỗ trợ bộ binh tiếp cận mục tiêu, đồng thời trang bị thêm các kết cấu bảo vệ dạng “chông sắt” cho một số phương tiện.
Việc kết hợp UAV hộ tống với các biện pháp gia cố phương tiện có thể giúp Nga tăng cường khả năng bảo vệ và hỏa lực cho các đơn vị thiết giáp trong những chiến dịch tiến công.
Về lâu dài, hiệu quả của những chiến thuật này nhiều khả năng phụ thuộc đáng kể vào khả năng giành ưu thế về UAV tại từng khu vực tác chiến. Cả Nga và Ukraine đều có động lực phát triển các loại UAV có tốc độ cao hơn, khả năng cơ động tốt hơn và sức tấn công lớn hơn nhằm bảo vệ phương tiện của mình, đồng thời tìm cách vô hiệu hóa khí tài của đối phương.
Cuộc cạnh tranh này có thể thúc đẩy quá trình cải tiến liên tục cả về năng lực tấn công lẫn phòng thủ bằng UAV. Dù UAV đã làm thay đổi đáng kể vai trò của xe tăng và phương tiện thiết giáp trong cuộc xung đột, điều đó không đồng nghĩa các khí tài này đã trở nên lỗi thời. Thay vào đó, khả năng giành ưu thế về UAV tại một khu vực cụ thể có thể tạo điều kiện để một bên triển khai các đợt cơ động thiết giáp, đồng thời hạn chế khả năng thực hiện những hoạt động tương tự của đối phương. Sự phối hợp hiệu quả giữa xe tăng, xe bọc thép và UAV vì thế có thể trở thành yếu tố quan trọng định hình cách thức tác chiến trên chiến trường trong thời gian tới.
