Tại hội nghị, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã thể hiện lập trường cứng rắn vượt trội so với người đồng cấp Italy Giorgia Meloni. Bà Frederiksen chủ trương triệt tiêu yếu tố thu hút người di cư và thúc đẩy vấn đề lên cấp lãnh đạo cao nhất.
Đan Mạch hiện dẫn dắt nhóm năm quốc gia gồm Hy Lạp, Áo, Hà Lan và Đức nhằm chuẩn bị kế hoạch lập các trung tâm tiếp nhận người hồi hương ở nước thứ ba ngoài EU vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027. Đáng chú ý, Italy bị loại khỏi sáng kiến này do các nước đối tác chỉ trích Rome chưa thực thi nghiêm túc quy định nhận lại người xin tị nạn theo quy định chung của khối 27.
Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng tại Ceuta vào cuối tháng 7 khiến khoảng 70.000 người tìm cách tràn vào lãnh thổ Tây Ban Nha và làm 140 người thiệt mạng đã kích hoạt một làn sóng phản ứng mạnh mẽ. 22 lãnh đạo châu Âu đã ký thư chỉ trích cách xử lý của chính quyền Madrid, đồng thời buộc Ủy ban châu Âu phải xây dựng một khung phản ứng khẩn cấp cho phép đóng cửa biên giới hoặc tạm đình chỉ quyền tị nạn trong các trường hợp nghiêm trọng. Đan Mạch cùng Ba Lan và Italy cũng gây áp lực lên Brussels khi công khai chỉ trích kế hoạch hợp pháp hóa khoảng 500.000 người di cư của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, coi động thái này là đi ngược lại định hướng chung.
Trước những tranh cãi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định quyền hợp pháp hóa người cư trú thuộc thẩm quyền của từng quốc gia thành viên, dù thừa nhận cần có sự điều phối trong không gian Schengen. Về phần mình, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron lên tiếng phản đối việc chính trị hóa và xu hướng giải quyết cực đoan vấn đề di cư, nhấn mạnh tinh thần nhân đạo của châu Âu và cảnh báo rằng việc chia rẽ để quay về các giải pháp mang tính nội bộ quốc gia sẽ không mang lại hiệu quả bền vững.
Khép lại hội nghị, dù những tranh luận diễn ra căng thẳng và chưa thể tìm được tiếng nói đồng thuận tuyệt đối giữa các bên, các nhà lãnh đạo ủng hộ đường lối cứng rắn đã đạt được bước tiến then chốt khi Ủy ban châu Âu cam kết xây dựng một cơ chế phản ứng khẩn cấp mới, dự kiến công bố vào tháng 12 tới. Động thái này mở đường cho phép các quốc gia thành viên tạm thời đóng cửa biên giới hoặc đình chỉ quyền tị nạn trong các tình huống khủng hoảng, song cũng phản ánh sâu sắc tình trạng chia rẽ nội bộ kéo dài của EU giữa đòi hỏi siết chặt an ninh biên giới và việc duy trì các giá trị nhân đạo cùng luật pháp chung của khối 27.
