TP.HCM muốn giữ chân nhân tài quốc tế: Lương cao vẫn chưa đủ

Ngoài đãi ngộ, nhu cầu “phần mềm” rất lớn

Phát triển kinh tế tri thức, công nghệ cao, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo đặt ra yêu cầu TP.HCM phải thu hút, giữ chân đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và nhân sự quản lý quốc tế. Theo đó, TP.HCM đang xây dựng dự thảo chính sách đãi ngộ chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt theo hợp đồng gắn với công trình, dự án hoặc nhiệm vụ cụ thể, ngoài biên chế. Mức hỗ trợ ban đầu lên tới 100 lần mức lương tối thiểu vùng I; thu nhập hằng tháng được thỏa thuận từ 20–50 lần, tùy trình độ, năng lực và uy tín.

Dự thảo lấy sản phẩm, kết quả làm thước đo, với mức thưởng bằng 5% kinh phí ngân sách thành phố chi cho công trình, tối đa 300 lần mức lương tối thiểu vùng I đối với cá nhân và 600 lần đối với nhóm chuyên gia. Ngoài ra còn có chính sách hỗ trợ thuê nhà, khám sức khỏe…

Tuy nhiên, thu nhập và đãi ngộ liệu đã đủ để chuyên gia, nhất là chuyên gia nước ngoài, lựa chọn cống hiến và gắn bó lâu dài? Rõ ràng, nếu xem không gian mới của TP.HCM sau sáp nhập là phần cứng hoàn chỉnh thì để vận hành, có thể xem các Nghị quyết 10, Nghị quyết số 57 và Nghị quyết số 09 chính là những “phần mềm” không thể thiếu.

Ông Kiệt Võ, Giám đốc bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam cho biết, TP.HCM sau sáp nhập có khoảng 75.000 chuyên gia, với nhu cầu thuê nhà rất lớn. Nhu cầu chủ yếu tập trung tại vùng lõi, khu vực TP Thủ Đức, Quận 7 và quận Bình Thạnh trước đây.

Từ kinh nghiệm của Thượng Hải, Seoul, Singapore, Bangkok, ông gợi ý phát triển tổ hợp căn hộ dịch vụ kết hợp không gian làm việc chung tại Khu Công nghệ cao; tận dụng metro, Vành đai 3, cao tốc để chuyên gia có thể di chuyển từ nơi ở đến nơi làm việc dưới 60 phút.

Thành phố cũng cần giải quyết ô nhiễm, kẹt xe, ngập nước; hướng tới tiêu chuẩn xanh ESG và phát triển sản phẩm nhà ở phù hợp từng nhóm chuyên gia. Bên cạnh hạ tầng, dịch vụ quản lý và hỗ trợ người thuê là yếu tố cần được chú trọng.

"Không đơn thuần chỉ là xây dựng một công trình hay xây dựng một căn hộ, mà việc quản lý về lâu dài, quản lý về giấy tờ, hồ sơ pháp lý hỗ trợ cho khách thuê, đặc biệt là khách chuyên gia để làm sao họ ở và có thể sinh sống một cách thoải mái nhất. Đó chính là một trong những yếu tố mà tôi nghĩ rằng, bên cạnh phần cứng, chúng ta cần phải có yếu tố phần mềm", ông Kiệt Võ nói.

Thu hút nhân tài phải tính đến cả gia đình

Ông Dương Khai Dũng, Chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam chia sẻ, ông đến TP.HCM làm việc từ năm 2007. Ban đầu chỉ là lựa chọn nơi làm việc, nhưng theo thời gian, Thành phố trở thành nơi ông sinh sống và gắn bó.

Theo ông, doanh nghiệp ngày nay không chỉ cân nhắc “sản xuất ở đâu” mà còn là “phát triển lâu dài ở đâu”. Khả năng thu hút đầu tư chất lượng cao vì thế ngày càng gắn với năng lực thu hút và giữ chân nhân tài.

Ông gợi ý TP.HCM chuyển từ thu hút một cá nhân sang đồng hành với cả gia đình chuyên gia. Khi nhu cầu nhà ở, trường học và đời sống gia đình được đáp ứng, nhân tài sẽ có thêm điều kiện gắn bó lâu dài.

"Tôi cho rằng việc nâng cấp ngành nghề công nghiệp chính là nâng tầm nguồn lực. Một môi trường đầu tư và kinh doanh tốt là phải đồng hành với một môi trường tốt để nhân tài phát triển. Đây là một sức mạnh mềm đối với TP.HCM. Tôi đã sống ở thành phố này 20 năm nay và tôi coi TP.HCM là quê hương thứ hai của tôi. Tôi cũng mong muốn rằng những nhân tài đó cũng coi Thành phố là ngôi nhà thứ hai của họ", ông Dương Khai Dũng đề xuất.

Liên kết ba bên để xây dựng hệ sinh thái nhân tài

Giữ chân nhân tài quốc tế cần sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp sử dụng lao động và nhà phát triển đô thị. Ngoài mức lương cạnh tranh, việc hỗ trợ chuyên gia ổn định cuộc sống cũng là một phần của chính sách nhân sự.

Ông Angus Liew, Chủ tịch Gamuda Land Việt Nam cho rằng môi trường sống bền vững là nền tảng phát triển của gia đình và cộng đồng. Để xây dựng hệ sinh thái này, cần sự quan tâm của chính quyền TP.HCM về hạ tầng và chính sách.

Ông nhấn mạnh vai trò của metro, đồng thời tin tưởng vào kế hoạch phát triển đường sắt đô thị nếu Thành phố có cơ chế cho nhà đầu tư tư nhân tham gia và duy trì chính sách ổn định.

"Đối với các nhà đầu tư nước ngoài như chúng tôi, yếu tố ổn định về mặt chính sách là vô cùng quan trọng để chúng tôi có thể tiếp tục hoạch định các chiến lược của mình tại Việt Nam. Dĩ nhiên, Chính phủ cũng như chính quyền TP.HCM đã có rất nhiều hành động, có rất nhiều sự cải thiện. Thành phố thì có một tham vọng lớn về metro đến năm 2030, và tôi nghĩ là nó khả thi, miễn là chính sách ổn định.", ông Angus Liew nói.

Theo ông Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM, cạnh tranh thu hút FDI hiện nay là cuộc đua về chất lượng thể chế, năng lực đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực, hạ tầng và sức mạnh doanh nghiệp nội địa.

Bài toán trọng tâm không chỉ là sàng lọc dự án mà còn phải xây dựng đội ngũ đủ năng lực tiếp nhận nguồn vốn chất lượng cao. Thành phố khó đón “đại bàng công nghệ” nếu thiếu kỹ sư, chuyên gia và nhà quản trị.

TP.HCM tập trung gắn thu hút đầu tư với chiến lược nhân lực; xúc tiến đầu tư có chọn lọc, hỗ trợ nhà đầu tư hiện hữu; thúc đẩy hợp tác đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Thành phố đồng thời cải thiện môi trường đầu tư, điều kiện tiếp nhận dự án; tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước; hình thành đầu mối hỗ trợ nhà đầu tư về nhân lực, nâng cao chất lượng môi trường sống và làm việc.

Ông Quách Ngọc Tuấn cho rằng các nghị quyết định hướng của Bộ Chính trị, đặc biệt là Luật Phát triển đô thị cùng việc sắp xếp không gian hành chính mới, đã tạo nền tảng thể chế và không gian cho quá trình chuyển từ số lượng sang chất lượng trong thu hút FDI.

"Đây là tiền đề cốt lõi để TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái FDI chất lượng cao và tự tin bước vào kỷ nguyên tăng trưởng hai con số. Thành phố cam kết đồng hành cùng các nhà đầu tư, chuyên gia, trường đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp để cùng xây dựng một hệ sinh thái phát triển hiện đại, hội nhập và có sức cạnh tranh quốc tế", Phó Giám đốc Sở Tài chính Quách Ngọc Tuấn thông tin.

Với quyền hạn được trao từ Luật Phát triển đô thị, TP.HCM có thêm điều kiện cải thiện môi trường sống, tổ chức không gian phát triển. Khi doanh nghiệp tạo cơ hội nghề nghiệp, nhà phát triển đô thị đáp ứng nhu cầu an cư và chính quyền bảo đảm thể chế thuận lợi, chuyên gia sẽ có thêm cơ sở lựa chọn Thành phố làm nơi gắn bó lâu dài.