Gợi mở tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt vấn đề: Đổi mới công tác cán bộ, trọng dụng nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước gợi mở: Tổng kết Nghị quyết số 26 phải mở ra bước phát triển mới trong công tác cán bộ, chuẩn bị đội ngũ cán bộ từ yêu cầu nhiệm vụ và sự phát triển lâu dài. Cần quản lý đội ngũ thống nhất, liên thông; gắn nhiệm vụ chính trị, vị trí việc làm với tạo nguồn, đào tạo, đánh giá, bố trí và sàng lọc; khắc phục chia cắt theo từng khâu, từng cấp, từng nhiệm kỳ… Cần thảo luận cơ chế giao nhiệm vụ lớn, trao quyền thực chất, bảo đảm nguồn lực và đánh giá theo đóng góp; tạo môi trường tôn trọng sáng tạo, chấp nhận rủi ro nghiên cứu có kiểm soát.
Theo các chuyên gia, nhà khoa học, những gợi mở của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước không chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới cách dùng người, mà còn cho thấy một tư duy mới về trọng dụng nhân tài: cán bộ không chỉ cần được lựa chọn, đào tạo và bổ nhiệm, mà phải được trao cơ hội, trao quyền và bảo đảm nguồn lực để tạo ra kết quả.
Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam (Bộ Quốc phòng) cho rằng, yêu cầu đặt ra đối với việc tổng kết Nghị quyết số 26 không chỉ dừng ở việc đánh giá những kết quả đã đạt được. Quan trọng là việc tổng kết phải trả lời được câu hỏi công tác cán bộ đã tạo ra đội ngũ cán bộ hiện nay đã đủ khả năng đảm đương những nhiệm vụ lớn, nhiệm vụ khó, mới và dài hạn của đất nước hay chưa?
Đồng tình với tư duy giao nhiệm vụ lớn, trao quyền thực chất, bảo đảm nguồn lực và đánh giá bằng kết quả, đóng góp cụ thể, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu cho biết, nếu chỉ giao trách nhiệm cho cán bộ mà không trao đủ thẩm quyền, không bảo đảm nguồn lực thì cán bộ rất khó thực thi, khó tạo ra những bước đột phá.
Ngược lại, trao quyền phải gắn liền với kiểm soát quyền lực, tăng cường kiểm tra, giám sát và đề cao trách nhiệm giải trình. Đánh giá cán bộ phải đặt trong tương quan giữa nhiệm vụ được giao với thẩm quyền, nguồn lực và kết quả thực tế, nhất là khả năng xử lý những việc mới, việc khó trong bối cảnh mục tiêu phát triển đất nước ngày càng cao.
“Tôi rất kỳ vọng công tác cán bộ sẽ chuyển mạnh từ quản lý con người sang phát triển và sử dụng con người; từ lựa chọn cán bộ theo các tiêu chí sang phát hiện, thử thách và đánh giá cán bộ qua thực tiễn. Từ việc chuẩn bị cán bộ theo từng nhiệm kỳ, chúng ta cần chuyển sang chuẩn bị nguồn nhân lực lãnh đạo cho những nhiệm vụ chiến lược, dài hạn của đất nước”, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu cho biết.
Theo Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam, điều quan trọng nhất là phải hình thành cơ chế để người có năng lực được giao những việc lớn; người làm được việc được trao quyền lớn; người tạo ra giá trị được ghi nhận xứng đáng. Đồng thời, những người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phải được đánh giá đúng và thay thế kịp thời. Đó chính là bước chuyển từ “đúng quy trình” sang “đúng người, đúng việc, đúng trách nhiệm, đúng hiệu quả”.
Bởi khi xây dựng được một cơ chế như vậy, năng lực của đội ngũ cán bộ mới thực sự được chuyển hóa thành hiệu quả quản trị và những kết quả cụ thể trong thực tiễn; qua đó góp phần biến khát vọng phát triển thành năng lực hiện thực, nâng cao đời sống nhân dân, hiện thực hóa mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội văn minh, đất nước hùng cường.
Đội ngũ cán bộ cấp chiến lược phải được giao những nhiệm vụ lớn, việc khó
PGS. TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) cho rằng, yêu cầu đặt ra trong công tác cán bộ hiện nay đó là cần chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược. Bởi đội ngũ này là những “kiến trúc sư”- lực lượng giữ vai trò hoạch định, dẫn dắt, kiến tạo và tạo động lực cho sự phát triển của đất nước.
Tại Đại hội XIV của Đảng, 200 Ủy viên Trung ương, gồm 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết được lựa chọn là những cán bộ được Đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân tin tưởng, kỳ vọng sẽ đóng góp vào việc tạo ra những động lực mới, những đột phá mới cho sự phát triển đất nước. Vì vậy, đội ngũ cán bộ cấp chiến lược phải được giao những nhiệm vụ lớn, việc khó, đòi hỏi tư duy tổng thể, tầm nhìn vĩ mô và tầm nhìn quốc gia. Điều quan trọng là phải tránh tư duy nhiệm kỳ, tránh cách nhìn hạn hẹp chỉ bó hẹp trong phạm vi một địa phương, một ngành hay một vùng.
Ngoài đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, PGS.TS Lê Văn Cường kỳ vọng Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV sẽ quan tâm đúng mức đến đội ngũ cán bộ cấp cơ sở. Theo ông, trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện, cùng với một số nhiệm vụ được phân cấp từ cấp tỉnh hiện nay đã được chuyển xuống cấp xã – cấp chính quyền trực tiếp, gần dân nhất.
Điều đó đặt ra yêu cầu rất lớn đối với đội ngũ cán bộ cơ sở, đòi hỏi họ phải thực sự nâng tầm cả về năng lực, tư duy và trách nhiệm, trong đó ít nhất phải hội tụ 2 yếu tố quan trọng. Thứ nhất là phải có tầm nhìn xa, trông rộng, có khả năng hoạch định và tổ chức thực hiện những nhiệm vụ phát triển ở quy mô rộng hơn. Thứ hai, dù đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn, cán bộ cơ sở vẫn phải sâu sát, gần dân, lắng nghe và thấu hiểu tiếng nói, nguyện vọng của nhân dân.
“Cấp cơ sở không chỉ là nơi tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối, mà còn là nơi kiểm nghiệm trực tiếp tính đúng đắn, phù hợp của các chủ trương, chính sách trong đời sống. Cán bộ cơ sở, với lợi thế gần dân, hiểu dân và trực tiếp chứng kiến những biến chuyển của đời sống, phải có trách nhiệm phát hiện, phản ánh và kiến nghị kịp thời để Đảng, Nhà nước tiếp tục hoàn thiện chủ trương, chính sách”, PGS.TS Lê Văn Cường nhấn mạnh đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với đội ngũ cán bộ cơ sở trong giai đoạn hiện nay: vừa có tầm nhìn để kiến tạo phát triển, vừa gần dân để chính sách đi vào cuộc sống và được thực tiễn kiểm nghiệm.
