Trong những ngày đầu tháng 6 năm 2026, tại Hợp tác xã Giàng Tiến, thôn Bản Đính, xã Nghiên Loan, cơ sở thu gom, chăn nuôi gia súc quy mô lớn do gia đình bà Nông Thị Xoa quản lý, lực lượng thú y phát hiện những con trâu đầu tiên có biểu hiện nghi mắc bệnh lở mồm long móng. Đây là cơ sở thường xuyên duy trì đàn từ 200 đến 300 con trâu, bò phục vụ hoạt động thu gom, kinh doanh gia súc. Hiện hợp tác xã còn hơn 150 con trâu, bò đang được chăm sóc, nuôi dưỡng.
Ngay sau khi phát hiện dấu hiệu bệnh, cơ quan chuyên môn đã lấy mẫu bệnh phẩm trên đàn gia súc của một số hộ chăn nuôi tại xã Nghiên Loan. Kết quả xét nghiệm xác định có 2 mẫu dương tính với virus lở mồm long móng type O và 19 mẫu dương tính với virus lở mồm long móng type A. Ngoài ra, 2 mẫu gia súc tại chợ trâu bò Nghiên Loan cũng cho kết quả dương tính với virus này.
Theo bà Nông Thị Xoa, sau khi phát hiện bệnh, gia đình đã thực hiện nghiêm các biện pháp cách ly, điều trị và chăm sóc đàn vật nuôi theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Nhờ đó, sức khỏe đàn gia súc từng bước ổn định, chưa ghi nhận thêm trường hợp mắc mới.
“Thời gian qua, gia đình tôi thường xuyên vệ sinh chuồng trại, phun khử trùng cách ngày để phòng dịch. Những con có biểu hiện mắc bệnh được tách riêng để điều trị, đồng thời theo dõi sát các con còn lại trong đàn. Gia súc cũng được tiêm phòng đầy đủ. Đến nay, những con bị bệnh đã có dấu hiệu hồi phục, ăn uống trở lại bình thường nên gia đình cũng yên tâm hơn”, bà Xoa nói.
Xã Nghiên Loan, tỉnh Thái Nguyên có tổng đàn trâu, bò hơn 2.000 con và là nơi có chợ gia súc Nghiên Loan, một trong những chợ trâu bò lớn ở khu vực miền Bắc. Mỗi tháng, chợ họp 5 phiên, mỗi phiên có từ 800 đến 1.000 con gia súc được mua bán, trao đổi. Chính vì vậy, nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh trên đàn vật nuôi luôn tiềm ẩn.
Ông Nông Đức Tùng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nghiên Loan cho biết, ngay sau khi phát hiện dấu hiệu bất thường trên đàn vật nuôi, các cơ quan chuyên môn đã nhanh chóng lấy mẫu xét nghiệm, đồng thời triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.
“Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, xã đã giao Trung tâm và Phòng Kinh tế phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch. Đặc biệt, các hộ chăn nuôi khu vực lân cận và các hộ có điểm nuôi nhốt, lưu trú trâu bò quanh chợ được yêu cầu phun khử trùng chuồng trại hằng ngày, đồng thời thường xuyên vệ sinh, giữ gìn môi trường chăn nuôi sạch sẽ”, ông Tùng nói.
Cùng với việc tuyên truyền, địa phương đã huy động các lực lượng tại chỗ tổ chức tiêu độc, khử trùng diện rộng tại khu vực chợ gia súc và những nơi có nguy cơ cao. Hơn 400 kg vôi bột cùng khoảng 700 lít hóa chất sát trùng đã được sử dụng để xử lý môi trường. Hoạt động mua bán, trao đổi trâu bò tại chợ gia súc Nghiên Loan cũng được tạm dừng nhằm hạn chế tối đa nguy cơ phát tán mầm bệnh.
Theo ông Nông Xuân Hoàn, Tổ trưởng Tổ quản lý chợ trâu bò Nghiên Loan, công tác kiểm soát dịch bệnh được siết chặt từng ngày, từ khâu vệ sinh, tiêu độc khử trùng cho đến giám sát đàn gia súc đang nuôi nhốt xung quanh chợ đều được thực hiện nghiêm ngặt.
“Công tác phòng, chống dịch tại chợ được triển khai chặt chẽ. Tổ quản lý chợ tăng cường vệ sinh môi trường, tiêu độc khử trùng, phun thuốc sát trùng cho gia súc và rắc vôi bột trước, trong và sau mỗi phiên chợ. Đối với đàn trâu, bò đưa vào chợ, chúng tôi thực hiện theo dõi hằng ngày, báo cáo hằng ngày. Những con có biểu hiện nghi mắc bệnh đều được yêu cầu cách ly và xử lý theo quy định”, ông Hoàn nói.
Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Thái Nguyên đã cấp cho xã Nghiên Loan hàng chục nghìn liều vắc-xin cùng lượng lớn hóa chất tiêu độc, khử trùng, đồng thời hỗ trợ chuyên môn để địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch. Sau hơn một tuần kể từ khi phát hiện các trường hợp nghi mắc bệnh đầu tiên, tình hình dịch bệnh trên địa bàn cơ bản được kiểm soát. Địa phương cũng đã hoàn thành rà soát tổng đàn vật nuôi và đang chuẩn bị tiêm phòng khẩn cấp vắc-xin lở mồm long móng cho toàn bộ gia súc thuộc diện tiêm phòng, nhằm tạo lá chắn bảo vệ đàn vật nuôi trước nguy cơ dịch bệnh.
Ông Phạm Minh Tuân, Phó Chủ tịch UBND xã Nghiên Loan khẳng định: “Đến thời điểm này, tình hình dịch bệnh trên địa bàn xã cơ bản đã được kiểm soát, chưa ghi nhận lây lan sang các vật nuôi hoặc chuồng nuôi khác. Xã đã ban hành kế hoạch tiêm phòng cho đàn gia súc trên địa bàn. Ngay sau khi tiếp nhận nguồn vắc-xin được cấp, địa phương sẽ tổ chức tiêm phòng cho toàn bộ gia súc thuộc diện tiêm, đồng thời tăng cường quản lý hoạt động giết mổ, vận chuyển và thực hiện nghiêm công tác vệ sinh, tiêu độc khử trùng. Khi được cơ quan có thẩm quyền xác nhận đủ điều kiện, xã sẽ cho phép hoạt động mua bán, vận chuyển gia súc trở lại theo đúng quy định”.
Mặc dù tình hình dịch bệnh trên địa bàn xã Nghiên Loan cơ bản đã được kiểm soát, song nguy cơ phát sinh, lây nhiễm vẫn còn hiện hữu do tổng đàn vật nuôi trên địa bàn khá lớn. Ngành chức năng khuyến cáo người chăn nuôi tiếp tục theo dõi chặt đàn vật nuôi, thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại, tiêm phòng đầy đủ và kịp thời báo cho cơ quan chuyên môn khi phát hiện gia súc có dấu hiệu mắc bệnh để xử lý, ngăn chặn dịch lây lan.
