Nước mắt từ ký ức
Bà Lê Thị Hoàng, 78 tuổi, cựu chiến sĩ Biệt động Sài Gòn, ở phường Hòa Hưng, TP.HCM, có mặt tại Dinh Độc Lập từ sáng sớm. Bà đến với chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” với mong muốn được trải nghiệm không gian lịch sử được tái hiện bằng công nghệ thực tế ảo (VR).
Bà từng hoạt động trong lực lượng Biệt động Sài Gòn. Khi tình hình không yên ổn, đơn vị phải di chuyển ra khu vực nông thôn; khi có nhiệm vụ, bà và đồng đội mới trở vào thành phố để chuyển vũ khí, dẫn người hoặc đưa thư.
Những lần trở vào thành phố là những chuyến đi thực hiện nhiệm vụ trong chiến tranh. Nhưng phía sau những công việc ấy còn là một đời sống tinh thần gắn với niềm tin vào Bác Hồ và vào ngày đất nước được độc lập.
Bởi vậy, khi nghe lại giọng Bác sau hàng chục năm, cảm xúc trong bà Hoàng không đơn thuần là sự xúc động trước một chương trình tái hiện lịch sử. Đó là sự trở về của những ký ức mà thời gian không thể xóa nhòa.
Bà Hoàng đặc biệt nhớ về thời điểm Bác Hồ từ trần.
“Hồi ở trong rừng, lúc Bác mất, anh em chúng tôi chỉ biết khóc thôi. Đồng đội, đồng chí đều buồn và tất cả đều khóc hết”, bà kể.
Có lẽ bởi vậy, với bà, được nghe lại giọng Bác hôm nay không chỉ là nghe một đoạn âm thanh lịch sử. Đó là nghe lại một phần tuổi trẻ, nghe lại tiếng nói của người mà thế hệ bà từng đặt trọn niềm tin giữa những năm tháng kháng chiến.
Nghe giọng Bác giữa không gian đặc biệt
Cũng có mặt tại Dinh Độc Lập để trải nghiệm chương trình là thương binh Nguyễn Tống Đạt, 89 tuổi, đến từ Hà Tĩnh. Đây là lần đầu ông đặt chân đến Dinh Độc Lập. Ở tuổi gần 90, chuyến đi với ông không đơn thuần là một lần tham quan mà còn là dịp nhìn lại những đổi thay của đất nước sau chiến tranh.
Sau khi bước ra khỏi không gian trải nghiệm, ông Đạt vẫn giữ vẻ xúc động. Với ông, được nghe lại giọng Bác Hồ trong một không gian được tái hiện như thật mang đến cảm giác khác hẳn so với những lần nghe qua truyền hình hay các phương tiện truyền thông.
“Tinh thần ấy rất đúng với những gì Bác Hồ đã nói, nên tôi cảm thấy rất xúc động khi được nghe lại”, ông Đạt chia sẻ.
Ông cho biết khả năng nghe của mình không còn tốt, nhưng khi đeo kính VR, âm thanh trở nên rõ hơn. Trong khoảnh khắc ấy, lời của Bác không còn là một tư liệu được nghe lại từ xa mà tạo cho ông cảm giác như đang được trở về với một thời khắc đã đi qua.
Là người từng tham gia kháng chiến và là thương binh, ông Đạt nhìn những gì đang diễn ra hôm nay từ ký ức của một người đã trải qua chiến tranh. Ông nói, từ ngày đất nước thống nhất đến nay, cuộc sống của người dân có nhiều thay đổi, con cháu được học hành, đất nước tiếp tục phát triển. Đứng tại Dinh Độc Lập, ông cảm nhận rõ hơn những đổi thay ấy.
Với ông Đạt, điều làm nên ý nghĩa của trải nghiệm không nằm ở việc công nghệ có thể tái hiện hình ảnh lịch sử đến đâu, mà ở cảm giác được sống lại một phần ký ức của chính thế hệ mình. Ông từng đi qua những năm tháng chiến tranh và giờ đây, ở tuổi 89, được đứng tại Dinh Độc Lập, nghe lại lời Bác giữa một không gian lịch sử.
Khi được hỏi về cảm xúc sau trải nghiệm, ông nhiều lần nhắc đến hai chữ “vinh dự”. Rồi ông nói về điều mà mình cho là giá trị lớn nhất của những năm tháng đã qua: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.
Câu nói ấy được ông nhắc lại như một sự đúc kết cho hành trình của một đời người. Từ những năm tháng chiến tranh đến ngày đất nước hòa bình, từ ký ức của người lính đến hiện tại khi nhìn thấy con cháu được học hành và cuộc sống đổi thay, với ông Đạt, giá trị của độc lập và tự do càng trở nên rõ ràng hơn.
Nếu với những cựu chiến binh, chương trình đánh thức ký ức, thì với những người dân hôm nay, trải nghiệm lại mở ra một cách tiếp cận lịch sử khác.
Bà Nguyễn Thị Kim Nguyên có mặt tại Dinh Độc Lập từ 6h sáng. Bà chờ khoảng 5 tiếng để đến lượt.
Năm tiếng đồng hồ không phải khoảng thời gian ngắn. Nhưng sau khi trải nghiệm, điều bà nhắc đến đầu tiên không phải sự chờ đợi mà là cảm giác mình nhận được.
“Chương trình này tuyệt vời quá. Chờ đợi 5 tiếng đồng hồ không phí một tiếng nào. Tôi đứng ngoài từ 6h sáng nhưng cảm giác như mình thực sự được đi đến Ba Đình”, bà Nguyên nói.
Với bà, chương trình tạo ra một cảm giác đặc biệt, được đứng ở TP.HCM nhưng tâm trí như đang có mặt tại Ba Đình trong ngày Quốc khánh. Khi nghe lại giọng Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, cảm xúc ấy càng rõ ràng hơn.
“Nó giống như thật vậy. Nếu không kìm thì nước mắt trào ra luôn. Tôi thấy giống như mình đang nghe ngoài đó, dù chưa từng được trải nghiệm không gian ấy”, bà chia sẻ.
81 năm sau ngày Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, giọng nói ấy vẫn có thể khiến những người từng sống trong chiến tranh nghẹn ngào, đồng thời chạm tới cảm xúc của những người sinh ra khi đất nước đã hòa bình. Công nghệ có thể đưa con người trở về một thời khắc đã xa, nhưng chính ký ức, lòng biết ơn và niềm tự hào mới khiến khoảnh khắc ấy ở lại.
Giữa Dinh Độc Lập, những giọt nước mắt lặng lẽ rơi xuống. Đó là những giọt nước mắt của ký ức, của hạnh phúc khi được nhìn thấy đất nước hôm nay và cũng là sự trân trọng dành cho một thế hệ đã đi qua chiến tranh để đổi lấy hòa bình.
Chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” được thực hiện dưới sự chỉ đạo của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Báo Điện tử VTC News phối hợp cùng Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông CDIT tổ chức.
Chương trình diễn ra tại Dinh Độc Lập (phường Bến Thành, TP.HCM) trong 3 ngày 19-21/8, mở cửa từ 8h đến 18h và phục vụ miễn phí người dân, du khách.
Báo Điện tử VTC News trân trọng cảm ơn các đơn vị đã đồng hành cùng chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” tại TP.HCM, bao gồm:
1. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
2. Tập đoàn Vingroup - Công ty CP
3. Tập đoàn FPT
4. Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ Tân Hiệp Phát
5. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Vietcombank
6. Tổng công ty Thương mại Sài Gòn
7. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh
8. Tổng công ty Điện lực Miền nam
9. Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam
10. Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh
