"Đại kiến thiết" Hà Nội bắt đầu từ những siêu dự án
Quy hoạch Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm đang mở ra kỳ vọng về một giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt. Theo nhiều chuyên gia quy hoạch và kiến trúc, nếu được triển khai đồng bộ, đây sẽ là cơ hội để Hà Nội giải quyết những điểm nghẽn tồn tại nhiều năm, đồng thời kiến tạo một đô thị hiện đại nhưng vẫn gìn giữ được bản sắc nghìn năm văn hiến.
Theo KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam, Hà Nội đang đứng trước thời cơ lịch sử để định hình diện mạo đô thị cho cả thế kỷ tới.
"Những dự án hạ tầng quy mô lớn cùng các công trình giao thông chiến lược đang được triển khai chính là những viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho quá trình đại kiến thiết Thủ đô. Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là khai thác không gian hai bên sông Hồng. Nhiều thủ đô trên thế giới đã biến dòng sông trung tâm trở thành biểu tượng phát triển của đô thị, trong khi Hà Nội vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của dòng sông gắn liền với lịch sử Thăng Long. Việc thành phố đẩy mạnh quy hoạch hai bên sông Hồng, từng bước tháo gỡ những vướng mắc về hành lang thoát lũ và hình thành trục đại lộ cảnh quan ven sông được đánh giá là hướng đi mang tính chiến lược", KTS Trần Ngọc Chính chia sẻ.
Theo KTS Trần Ngọc Chính, khu vực ngoài đê và các bãi bồi cần được ưu tiên phát triển công viên, cây xanh, quảng trường, không gian thể thao, đường đi bộ và đường xe đạp thay vì phát triển nhà ở với mật độ cao. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm yêu cầu phòng chống thiên tai, vừa tạo thêm không gian công cộng chất lượng cao cho người dân.
KTS Trần Ngọc Chính cũng kỳ vọng mỗi cây cầu bắc qua sông Hồng sẽ không chỉ là công trình giao thông mà còn trở thành điểm nhấn kiến trúc, góp phần tạo dựng bản sắc mới cho Hà Nội. Khi hai bờ sông được kết nối bằng hệ thống giao thông hiện đại và chuỗi không gian xanh liên hoàn, sông Hồng sẽ trở thành trục phát triển trung tâm, hiện thực hóa khát vọng xây dựng "kỳ tích sông Hồng".
Metro không phải lời giải duy nhất
Ở góc nhìn khác, KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho rằng, điều quan trọng nhất của quy hoạch mới vẫn là kiên định quan điểm lấy con người làm trung tâm của sự phát triển.
Theo ông, mục tiêu Hà Nội cơ bản hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng trước năm 2035 là kỳ vọng hoàn toàn có cơ sở nếu có chiến lược đầu tư phù hợp. Hiện quy hoạch xác định phát triển 14 tuyến đường sắt đô thị với tổng vốn đầu tư khoảng 55 tỷ USD. Tuy nhiên, KTS Trần Huy Ánh cho rằng bài toán không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở hiệu quả khai thác và khả năng kết nối giữa các loại hình vận tải.
Ông nhấn mạnh giao thông công cộng cần được phát triển như một hệ sinh thái hoàn chỉnh, trong đó metro chỉ là một mắt xích. Hà Nội cần kết hợp đồng bộ giữa đường sắt đô thị, xe buýt nhanh (BRT), xe buýt cỡ lớn, xe buýt mini, xe điện trung chuyển, xe đạp công cộng và hệ thống hạ tầng dành cho người đi bộ.
"Tùy điều kiện từng khu vực và khả năng tài chính, có thể lựa chọn loại hình vận tải phù hợp thay vì chỉ tập trung phát triển metro ngầm với chi phí rất lớn", KTS Trần Huy Ánh nhận định.
Phát huy nội lực để xây dựng Thủ đô hiện đại
Theo KTS Trần Huy Ánh, lợi thế của Hà Nội hiện nay không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn ở năng lực của doanh nghiệp trong nước. Ông cho rằng Việt Nam đã có nhiều tiến bộ trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng trên cao, sản xuất phương tiện giao thông xanh, công nghệ thép, tự động hóa và công nghệ thông tin. Đây là nền tảng để các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào quá trình thiết kế, chế tạo, đầu tư và vận hành hệ thống giao thông công cộng.
"Nếu biết khai thác tốt nội lực, giảm dần sự phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu và phát huy năng lực công nghiệp trong nước, Hà Nội hoàn toàn có thể hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mạng lưới giao thông công cộng hiện đại theo đúng lộ trình đã đặt ra", ông Ánh nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, cùng với hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại, việc hình thành trục cảnh quan sông Hồng và phát triển các không gian công cộng sẽ tạo ra động lực mới để Hà Nội chuyển mình, hướng tới một đô thị xanh, thông minh, đáng sống và đủ sức cạnh tranh với các thành phố lớn trong khu vực trong những thập niên tới.
