Sân bay Côn Đảo cần được quy hoạch theo định hướng phát triển mới
Cục Hàng không Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt đề cương lập Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Côn Đảo thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Việc lập quy hoạch nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển mới, nâng cao năng lực khai thác và đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không ngày càng tăng tại đặc khu Côn Đảo, TP.HCM.
Theo định hướng quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc, sân bay Côn Đảo được xác định là cảng hàng không quốc tế, cấp sân bay 4E theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Công suất thiết kế dự kiến đạt khoảng 2 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và khoảng 5 triệu hành khách/năm vào năm 2050.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, Cảng hàng không Côn Đảo có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo đảm kết nối giao thông đối với đặc khu Côn Đảo nói riêng, khu vực biển phía Nam và cả nước nói chung.
Quy hoạch Cảng hàng không Côn Đảo thời kỳ đến năm 2030 được Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) phê duyệt tại Quyết định số 1533 ngày 17/8/2021. Theo quy hoạch này, Côn Đảo được xác định là cảng hàng không nội địa, cấp sân bay 4C theo tiêu chuẩn ICAO, đường cất hạ cánh dài 1.830m, công suất khoảng 2 triệu hành khách/năm.
Tuy nhiên, bối cảnh phát triển của Côn Đảo đã có nhiều thay đổi, đặt ra yêu cầu rà soát, cập nhật định hướng phát triển và dự báo nhu cầu vận tải hàng không trong dài hạn.
Đáng chú ý, việc Côn Đảo trở thành đặc khu thuộc TP.HCM mở ra cơ hội tăng cường liên kết với trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ và hàng không lớn của khu vực phía Nam. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để thu hút nguồn lực đầu tư, phát triển hạ tầng, du lịch và các ngành kinh tế biển đảo.
Định hướng phát triển Côn Đảo đang từng bước mở rộng từ du lịch nghỉ dưỡng truyền thống sang du lịch sinh thái biển đảo, văn hóa - lịch sử, tâm linh và nghỉ dưỡng chất lượng cao. Các dự án du lịch, dịch vụ và hạ tầng được kỳ vọng sẽ góp phần đa dạng hóa cơ cấu hành khách, bao gồm khách du lịch trong nước và quốc tế, khách công vụ, chuyên gia, nhà đầu tư và lực lượng lao động.
Những yếu tố này đòi hỏi phải đánh giá đầy đủ khả năng tăng trưởng nhu cầu vận tải hàng không, năng lực kết nối và khả năng khai thác cảng trong dài hạn.
Với đặc thù địa bàn biển đảo, vận tải hàng không giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong kết nối Côn Đảo với đất liền, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, khách du lịch và các hoạt động kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh. Trong khi đó, vận tải đường biển có vai trò bổ trợ nhưng chưa thể thay thế hàng không về thời gian và tính thuận tiện, nhất là đối với nhu cầu đi lại thường xuyên và phân khúc khách chất lượng cao.
Bên cạnh đó, Chính phủ đã định hướng tập trung tháo gỡ nút thắt về giao thông hàng không, nghiên cứu phương án kéo dài đường cất hạ cánh tại Cảng hàng không Côn Đảo nhằm đáp ứng yêu cầu, điều kiện khai thác các chuyến bay quốc tế và thu hút nhà đầu tư chiến lược theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Đặc biệt, tại Quyết định số 1140 ngày 1/7/2026 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cảng hàng không Côn Đảo được định hướng trở thành cảng hàng không quốc tế, cấp sân bay 4E theo tiêu chuẩn ICAO.
Theo định hướng mới, công suất thiết kế của cảng dự kiến đạt khoảng 2 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và khoảng 5 triệu hành khách/năm vào năm 2050.
Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, việc lập quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Côn Đảo là cần thiết nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển, bảo đảm sự đồng bộ giữa kết cấu hạ tầng hàng không dân dụng và quân sự, phù hợp với nhu cầu vận tải dự báo, điều kiện khai thác thực tế và khả năng huy động nguồn lực đầu tư.
Nghiên cứu phương án đầu tư, lập quy hoạch trong quý I/2027
Theo đề cương được Cục Hàng không Việt Nam trình Bộ Xây dựng, quy hoạch có mục tiêu bố trí không gian hợp lý, bảo đảm phát triển Cảng hàng không quốc tế Côn Đảo phù hợp với nhu cầu vận tải hàng không và định hướng tại Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Cùng với đó, quy hoạch sẽ nghiên cứu, đề xuất lộ trình đầu tư phù hợp với nhu cầu vận tải, xác định các giải pháp chủ yếu để tổ chức thực hiện.
Các nội dung nghiên cứu trước hết bao gồm khảo sát, điều tra và thu thập số liệu về địa hình, địa chất, khí hậu, thủy văn, hải văn... phục vụ công tác quy hoạch. Cơ quan lập quy hoạch cũng sẽ khảo sát, đánh giá các chướng ngại vật hàng không (nếu có), làm cơ sở phục vụ việc lập phương thức bay và thiết kế theo tiêu chuẩn hàng không dân dụng, quân sự.
Bên cạnh đó, việc lập quy hoạch sẽ cập nhật số liệu hiện trạng, các dự án đã và đang triển khai trong khu vực; dự báo nhu cầu vận chuyển thông qua cảng hàng không; đánh giá khả năng khai thác các công trình hiện hữu và nghiên cứu những phương án phát triển phù hợp.
Trên cơ sở rà soát các quy hoạch liên quan, đơn vị tư vấn sẽ nghiên cứu phương án phát triển khu bay, khu hàng không dân dụng, hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật và quy hoạch sử dụng đất. Đồng thời, xác định tính chất, vai trò, quy mô của cảng cùng các chỉ tiêu cơ bản về đất đai và hạ tầng kỹ thuật trong thời kỳ quy hoạch.
Một nội dung quan trọng khác là ước toán tổng mức đầu tư theo nhu cầu phát triển, xác định các giai đoạn và phân kỳ đầu tư phù hợp. Cơ sở dữ liệu quy hoạch cũng sẽ được xây dựng theo yêu cầu chung của hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về quy hoạch.
Các nội dung quy hoạch được thể hiện trên bản đồ GIS để tích hợp vào hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về quy hoạch. Những yêu cầu về bảo vệ môi trường và các điều kiện cần thiết khác cũng sẽ được nghiên cứu, xác định phù hợp với mục tiêu phát triển cảng.
Sau khi hoàn thành, quy hoạch sẽ được triển khai các bước cắm mốc giới và công bố theo quy định. Theo kế hoạch, thời gian lập quy hoạch dự kiến từ quý IV/2026 đến quý I/2027, chưa bao gồm thời gian thẩm định, phê duyệt quy hoạch theo quy định.
Trên cơ sở đề cương đề xuất, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng tổ chức thẩm định, phê duyệt đề cương lập Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Côn Đảo. Đây sẽ là cơ sở để cơ quan này phối hợp với nhà tài trợ và đơn vị tư vấn triển khai các bước tiếp theo, cụ thể hóa định hướng phát triển sân bay Côn Đảo trong giai đoạn mới.
