Để đạt được mục tiêu tăng trưởng, việc huy động, thu hút, quản trị và sử dụng hiệu quả tổng thể các nguồn lực là nội dung trọng tâm được các đại biểu Quốc hội nêu lên, bàn giải pháp trong phiên thảo luận trong tuần về các dự án luật.
Theo Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Quốc hội đề nghị Chính phủ tập trung khơi thông nguồn lực, làm mới động lực tăng trưởng. Theo đó, tiết kiệm triệt để chi thường xuyên; siết chặt kỷ luật giải ngân đầu tư công, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp, tăng cường liên kết vùng, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững…
Có thể thấy, những nội dung này được đề cập trong hầu hết các phiên thảo luận về các dự án luật trong tuần qua. Ngay đầu tuần, khi thảo luận ở hội trường về dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, vấn đề được các đại biểu quan tâm là cơ chế kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI.
“Tôi đề nghị bổ sung quy định khuyến khích hỗ trợ nâng cao năng lực nhà cung cấp nội địa, và xác định kết quả liên kết thành chỉ tiêu có thể kiểm chứng. Giao Chính phủ quy định cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý đầu tư, cơ quan quản lý ngành, địa phương và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp để kết nối nhu cầu của doanh nghiệp đầu chuỗi với năng lực của doanh nghiệp trong nước, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn quản trị, năng lực công nghệ và khả năng đáp ứng đơn hàng”, Đại biểu Nguyễn Văn Huy, đoàn Hưng Yên nêu ý kiến.
Cần làm mới các động lực tăng trưởng bằng cách nào? Cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, các đại biểu đề nghị các cơ chế cần giúp hình thành dự án động lực; giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp du lịch.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, cần xác định rõ đối tượng thụ hưởng, hiệu quả dự kiến và quy mô nguồn lực ngân sách nhà nước. “Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị có 22 chính sách, đề nghị rà soát cơ chế chính sách đặc thù và vượt trội để thực hiện cụ thể hoá Nghị quyết 26 cho phát triển du lịch. Với những dự án động lực mang tính chiến lược, với rất nhiều chính sách ưu đãi đi kèm, đề nghị Chính phủ cần tiếp tục làm rõ cơ sở chính sách, việc được hưởng và tiếp tục ưu đãi cần gắn với tiến độ, kết quả đưa chính sách các mục du lịch và hoạt động có chỉ tiêu kiểm chứng”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh lưu ý.
Trong kỷ nguyên công nghệ, dữ liệu số là tư liệu sản xuất chủ yếu - nguồn lực chiến lược và động lực then chốt giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số. Các đại biểu nhận định, Dự thảo Luật An ninh dữ liệu cần bảo đảm quản trị dữ liệu phải đi trước một bước, kiểm soát chặt những dữ liệu có khả năng gây tổn hại lớn, đồng thời tạo cơ sở khai thác nguồn lực dữ liệu cho phát triển.
“Yêu cầu kiên quyết chấm dứt tình trạng dữ liệu bị phân tán, cắt khúc, bảo đảm không để xảy ra tình trạng dữ liệu quốc gia, người dân hay doanh nghiệp bị lộ, lọt, mua - bán hoặc khai thác trái phép, thiết lập cơ chế theo dõi, cảnh báo sớm và ứng cứu sự cố kịp thời”, Đại biểu Ngô Sỹ Cường, đoàn Vĩnh Long đề nghị.
Bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị tài sản trí tuệ thông qua việc đơn giản, cắt giảm thủ tục hành chính trong dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ lần này được các đại biểu đánh giá cao. Đại biểu Hoàng Minh Hiếu, đoàn Nghệ An cho rằng, cần thêm các giải pháp để giá trị tải sản trí tuệ được huy động cho phát triển kinh tế.
“Chúng ta sẽ phải triển khai việc khai thác thương mại, đối với những quyền sở hữu trên môi trường số như thế nào. Chính phủ cũng cần phải nghiên cứu để đề xuất sửa đổi, liên quan đến việc khai thác dữ liệu để đào tạo các mô hình trí tuệ nhân tạo”, Đại biểu Hoàng Minh Hiếu nêu.
Bên cạnh việc thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, việc nâng cao chất lượng hạ tầng thông qua chủ trương đầu tư 3 dự án đường bộ cao tốc cũng được các đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm. Khẳng định sự cần thiết với cách lựa chọn đầu tư công, song Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, đoàn Hải Phòng bày tỏ, chính vì đầu tư công nên toàn bộ trách nhiệm thu hồi vốn và chi phí vận hành bảo trì sẽ thuộc về ngân sách nhà nước.
“Đề nghị chính phủ bổ sung ước tính chi phí vận hành, bảo trì hàng năm và dự báo doanh thu chi phí của từng tuyến, ít nhất cần làm rõ tiền thu phí có đủ bù chi phí bảo trì hay không”, Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nói.
Câu chuyện quản lý, sử dụng nguồn lực công còn được nêu trong phiên thảo luận Dự thảo Luật Đấu thầu sửa đổi. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo thiết kế giao trách nhiệm cho người đứng đầu quyết định và chịu trách nhiệm để “làm sao sử dụng đồng tiền của nhân dân, đồng tiền của nhà nước hiệu quả nhất”. Quản trị đồng vốn ngân sách cũng được Đại biểu Trịnh Xuân An, đoàn Đồng Nai đề nghị khi cho ý kiến Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất.
“Để có cơ sở quản lý ngân sách và phòng ngừa lãng phí, việc giao tiền phải có kết quả, đánh giá rõ căn cứ, kết luận phải có và đặc biệt là phải xử lý trách nhiệm trong quá trình triển khai. Đối với đầu tư công, trước khi quyết định đầu tư phải xác định mục tiêu, chỉ tiêu kết quả, tính toán chi phí trong suốt vòng đời dự án (gồm cả vận hành, bảo trì)”, Đại biểu Trịnh Xuân An nêu ý kiến.
