Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử TNVN, Thượng tá Bùi Phú Vinh, Chính trị viên Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang cho biết, sau 119 ngày thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ do Thủ tướng Chính phủ phát động (từ ngày 15/3/2026), đơn vị đã quy tập được 51 hài cốt liệt sĩ tại mặt trận Vị Xuyên. Trong số này, có 1 liệt sĩ đã được xác định danh tính và bàn giao cho gia đình theo quy định.
Theo Thượng tá Bùi Phú Vinh, kết quả trên có được nhờ sự quan tâm, tạo điều kiện của các cấp ủy, chính quyền, cùng quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ trong đội, những người luôn xác định đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là "mệnh lệnh từ trái tim" đối với các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Tuy nhiên, công tác tìm kiếm vẫn gặp nhiều khó khăn. Sau hơn 40 năm, nguồn thông tin về vị trí liệt sĩ ngày càng ít do nhiều cựu chiến binh tuổi cao, sức khỏe giảm sút, ký ức không còn nguyên vẹn. Trong khi đó, địa bàn Vị Xuyên rộng lớn, địa hình hiểm trở với núi đá, hang sâu, khe suối, hầu hết liệt sĩ hy sinh tại các trận địa hầm hào hoặc khe đá nên việc xác định vị trí rất phức tạp. Điều kiện thời tiết thất thường và nguy cơ bom mìn còn sót lại cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quá trình làm nhiệm vụ.
Trong số 51 hài cốt được quy tập, có 1 trường hợp xác định được danh tính là liệt sĩ Hà Tiến Quế, xã Đồng Yên (tỉnh Tuyên Quang). Thông tin về nơi an táng ban đầu được cung cấp bởi cựu chiến binh Nông Văn Hội, người trực tiếp chỉ vị trí tại thôn Xà Phìn Tủng, xã Đồng Văn.
Qua khảo sát và khai quật, lực lượng quy tập phát hiện 4 đai sắt dùng để khiêng liệt sĩ vẫn còn nguyên vẹn đúng như lời kể của đồng đội từng trực tiếp chôn cất. Đây được xem là căn cứ quan trọng để xác định chính xác danh tính liệt sĩ Hà Tiến Quế. Sau khi hoàn tất các thủ tục, hài cốt liệt sĩ đã được bàn giao cho gia đình và theo nguyện vọng của thân nhân, được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên.
Thượng tá Bùi Phú Vinh cho biết thêm, trường hợp này không thực hiện giám định ADN do hài cốt đã phân hủy nặng theo thời gian, trong khi các nhân chứng, dấu tích tại hiện trường và sự xác nhận của gia đình đều thống nhất về danh tính liệt sĩ.
Đối với các hài cốt chưa xác định được danh tính, ngay sau khi quy tập, lực lượng chức năng đều tiến hành lấy mẫu sinh phẩm và bàn giao cho cơ quan chuyên môn để thực hiện các bước giám định, đối chiếu ADN theo quy định, với mục tiêu sớm "trả lại tên" cho các liệt sĩ.
“Hiện, trên mặt trận Vị Xuyên vẫn còn hơn 1.000 liệt sĩ chưa được tìm thấy. Rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của các cấp, các ngành, đồng thời kêu gọi các cựu chiến binh từng chiến đấu tại Vị Xuyên cung cấp thêm những thông tin chính xác về vị trí chôn cất đồng đội. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để lực lượng quy tập khảo sát, xác minh và đưa thêm nhiều liệt sĩ trở về với đất mẹ, đáp ứng mong mỏi của thân nhân và đồng đội sau nhiều thập kỷ chờ đợi”, Thượng tá Bùi Phú Vinh bày tỏ.
