Quy hoạch mang tính định hướng, không để quy hoạch treo
Sáng 12/7, HĐND TP.HCM phối hợp với Đài Phát thanh – Truyền hình TP.HCM tổ chức chương trình “Dân hỏi – Chính quyền trả lời” với chủ đề “Quy hoạch tổng thể TP.HCM - tầm nhìn 100 năm”.
Tại chương trình, cử tri Lê Thị Hải Châu, phường Bình Trưng, băn khoăn về những điểm cốt lõi của quy hoạch TP.HCM với tầm nhìn 100 năm và giải pháp bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển với quyền lợi người dân.
"Với tầm nhìn dài hạn như vậy thì chính quyền TP.HCM có giải pháp pháp lý nào căn cơ để đảm bảo hài hòa mục tiêu phát triển chung của TP và quyền lợi pháp lý của người dân, tránh hệ lụy từ dự án quy hoạch kéo dài", bà Châu đặt vấn đề.
Còn cử tri Tôn Nữ Xuân Quyên, phường Phú Nhuận lại lo lắng về tình trạng "quy hoạch treo" kéo dài như đã xảy ra ở một số dự án trước đây, ảnh hưởng đến đời sống và quyền giao dịch đất đai.
"Điều chúng tôi lo nhất là tình trạng "quy hoạch treo" quay trở lại thì dự án cứ kéo dài từ năm này qua năm khác đi không được, người dân ở cũng không xong, nhà cửa xuống cấp không được sửa sang. Ngoài ra quyền lợi giao dịch của đất đai cũng bị đóng băng hoàn toàn", bà Xuân Quyên nói.
Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM Phạm Bình An cho biết, quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm nhằm định hướng phát triển lâu dài sau khi TP mở rộng không gian phát triển.
Điểm mới là quy hoạch được xây dựng theo hướng tích hợp giữa quy hoạch phát triển KT-XH với quy hoạch không gian và hạ tầng đô thị, giúp rút ngắn thời gian phê duyệt, hạn chế chồng chéo, tạo thuận lợi cho triển khai dự án và nâng cao hiệu quả quản lý.
Theo ông Phạm Bình An, tầm nhìn dài hạn không đồng nghĩa với việc xây dựng một khuôn khổ quy hoạch cứng nhắc mà chỉ mang tính định hướng. Các mục tiêu và dự án sẽ được cụ thể hóa theo từng giai đoạn phù hợp với nguồn lực, qua đó hạn chế quy hoạch treo và bảo đảm quyền sử dụng đất hợp pháp của người dân. Và TP.HCM sẽ thực hiện công khai, minh bạch và có sự tham gia của người dân ngay từ quá trình lập, triển khai quy hoạch.
"Người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin về phạm vi quy hoạch, lộ trình thực hiện, khu vực ưu tiên đầu tư, khu vực cần bảo tồn, khu vực chỉnh trang, tái thiết hoặc chuyển đổi chức năng. Sau khi quy hoạch tổng thể được phê duyệt, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là phủ kín quy hoạch phân khu chất lượng cao trên toàn bộ diện tích TP nhằm tạo cơ sở triển khai, bảo đảm quyền lợi của người dân", ông Phạm Bình An cho biết.
Cũng theo ông Phạm Bình An, hiện Luật Quy hoạch và Luật Đất đai đã quy định rõ quyền của người sử dụng đất trong quá trình triển khai quy hoạch. Sau quy hoạch tổng thể, TP sẽ phủ kín quy hoạch phân khu gắn với kế hoạch sử dụng đất hằng năm của xã, phường.
Theo đó, nếu mới có quy hoạch nhưng chưa có kế hoạch sử dụng đất thì người dân vẫn được thực hiện đầy đủ các quyền hợp pháp như xây dựng, chuyển nhượng. Nếu đất đã nằm trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm thì chỉ được sửa chữa, cải tạo hoặc xây dựng có thời hạn. Sau hai năm, nếu dự án không được triển khai thì cơ quan có thẩm quyền phải điều chỉnh hoặc hủy bỏ kế hoạch, không để quy hoạch treo kéo dài.
Thông tin thêm, ông Hoàng Tùng, Trưởng ban Đô thị HĐND TP.HCM cho biết, toàn TP hiện có 437 đồ án quy hoạch phân khu qua nhiều thời kỳ. Sau khi quy hoạch tổng thể được phê duyệt, TP dự kiến lập mới 139 đồ án quy hoạch phân khu nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và nhu cầu của người dân.
Nền tảng giải quyết các thách thức đô thị
Cử tri TP.HCM cũng băn khoăn, việc thực hiện quy hoạch tổng thể lần này có giải quyết được các thách thức mà TP đang gặp phải như ùn tắc giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu.
Về vấn đề này, PGS.TS Phạm Trọng Thuật, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM cho rằng, quy hoạch không trực tiếp tạo ra công trình hay giải quyết ngay các vấn đề này, nhưng là căn cứ để chính quyền lựa chọn các giải pháp đầu tư trong tương lai.
Ông cho biết, điểm mới của quy hoạch lần này là cách tiếp cận liên ngành, đồng bộ: phát triển giao thông công cộng gắn với metro để giảm ùn tắc; quản lý ngập theo lưu vực, không gian xanh và hệ thống sông, kênh rạch; phát triển đô thị xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải nhằm cải thiện môi trường.
"Chúng ta thấy rằng là suy cho cùng thì quy hoạch 100 năm không phải là câu chuyện nói về tương lai quá xa mà ở đó chúng ta đề xuất ra những quyết định đầu tư ở ngày hôm nay, làm sao để hướng tới cái mục tiêu cho người dân có một điều kiện sống tốt nhất trong tương lai hàng chục năm nữa", PGS.TS Phạm Trọng Thuật nói.
Được biết, hồ sơ quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm đang được công khai và lấy ý kiến rộng rãi của cử tri, của cộng đồng doanh nghiệp thành phố để hoàn thiện trong thời gian sắp tới.
Sau khi hợp nhất TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM mới có diện tích hơn 6.700 km², dân số trên 14 triệu người, trở thành siêu đô thị hàng đầu Đông Nam Á, đóng góp hơn 23% GDP và trên 30% tổng thu ngân sách cả nước.
Việc xây dựng quy hoạch tổng thể mang ý nghĩa chiến lược nhằm định hình mô hình phát triển đồng bộ về không gian, hạ tầng và KT-XH; tối ưu nguồn lực, nâng cao chất lượng sống của người dân, tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và khẳng định vị thế của TP trong khu vực.
Dự kiến, TP.HCM sẽ được tổ chức theo mô hình siêu đô thị đa cực thế hệ mới (Polycentric Hyper City), với cấu trúc phát triển dựa trên 5 cực động lực, 5 trục chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển, thay cho cách mở rộng đô thị từ trung tâm ra vùng ven.
Trong đó, 5 cực động lực gồm: cực lõi trung tâm quốc tế; cực đổi mới sáng tạo phía Đông; cực công nghiệp - logistics phía Bắc; cực cảng biển - thương mại tự do và năng lượng phía Nam; cực biển - du lịch.
Các cực này được kết nối bằng 5 trục chiến lược về logistics, hạ tầng đô thị đa tầng, kinh tế Bắc - Nam, Đông - Tây và hành lang sinh thái nhằm hình thành mạng lưới phát triển liên thông, vận hành thống nhất cho siêu đô thị TP.HCM và vùng liên kết.
Theo các định hướng lớn của Nghị quyết 09, TP.HCM xác lập tầm nhìn phát triển dài hạn với ba cột mốc chiến lược. Đến năm 2030, trở thành đô thị có vị trí nổi trội trong khu vực Đông Nam Á. Đến năm 2045, trở thành trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo của châu Á. Đến năm 2075, xây dựng đô thị toàn cầu, phát triển xanh, hiện đại và ngang tầm các thành phố hàng đầu thế giới.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Thành phố tập trung vào những trụ cột tăng trưởng mới. Phát triển kinh tế số, hướng tới đóng góp khoảng 40% GRDP vào năm 2030.
