Vùng Cảnh sát biển 2: Bền bỉ vun đắp "thế trận lòng dân trên biển"

Biển, đảo không chỉ là không gian sinh tồn, nguồn lực phát triển và tuyến phòng thủ chiến lược của đất nước, mà còn là nơi hội tụ ý chí, niềm tin và trách nhiệm của mỗi người dân Việt Nam đối với Tổ quốc. Bảo vệ chủ quyền biển, đảo vì thế không chỉ được tạo nên từ sức mạnh của những con tàu tuần tra hay các lực lượng thực thi pháp luật trên biển, mà còn được bồi đắp từ nhận thức đúng đắn, từ lòng yêu nước và ý thức chấp hành pháp luật của hàng triệu người dân đang ngày đêm gắn bó với biển.

Trong bối cảnh tình hình trên biển tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, yêu cầu bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia gắn với giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước đặt ra ngày càng cao. Điều đó đòi hỏi phải phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó xây dựng "thế trận lòng dân trên biển" được xác định là nền tảng có ý nghĩa chiến lược và lâu dài.

Trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo, sức mạnh không chỉ được tạo nên từ tàu hiện đại hay vũ khí, trang bị tiên tiến. Sức mạnh ấy còn được bồi đắp từ lòng dân, từ nhận thức đúng đắn và ý thức trách nhiệm của mỗi người dân đối với biển, đảo quê hương. Khi mỗi ngư dân hiểu pháp luật để vững tin vươn khơi, mỗi học sinh thêm yêu biển đảo và mỗi cộng đồng ven biển trở thành một "pháo đài" của lòng yêu nước, thì "thế trận lòng dân trên biển" sẽ ngày càng bền vững.

Nhận thức sâu sắc điều đó, những năm qua, cùng với thực hiện tốt nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên biển, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 luôn coi công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về biển, đảo là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt quy định của pháp luật, mà cao hơn là khơi dậy niềm tin, bồi đắp lòng yêu nước, nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi người dân đối với sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

"Gieo nhận thức" để xây dựng "thế trận lòng dân"

Địa bàn quản lý của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 trải dài trên vùng biển từ Quảng Trị đến Gia Lai, nơi có hơn 16.000 tàu cá cùng gần 200.000 lao động nghề cá thường xuyên vươn khơi bám biển. Đây vừa là những ngư trường truyền thống giàu tiềm năng phát triển kinh tế, vừa là khu vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh; đồng thời là địa bàn trọng điểm trong thực hiện nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Thực tiễn cho thấy, để mỗi con tàu thực sự trở thành một "cột mốc sống" bảo vệ chủ quyền thì trước hết mỗi ngư dân phải hiểu pháp luật, tôn trọng pháp luật và tự giác chấp hành pháp luật. Khi nhận thức được nâng lên, việc duy trì thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác hay không vi phạm vùng biển nước ngoài sẽ không chỉ là yêu cầu bắt buộc, mà trở thành ý thức tự giác của mỗi người dân.

Với quan điểm lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả chuyển biến về nhận thức và hành động làm thước đo, từ năm 2019 đến nay, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đã phối hợp tổ chức hơn 53 hội nghị tuyên truyền pháp luật về biển, đảo và chống khai thác IUU cho gần 12 nghìn lượt cán bộ, giáo viên, học sinh, đoàn viên và ngư dân; cấp phát hơn 32 nghìn tài liệu tuyên truyền, trao tặng hơn 9 nghìn lá cờ Tổ quốc. Những con số ấy không đơn thuần phản ánh quy mô hoạt động, mà cho thấy sự kiên trì, bài bản trong hành trình đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với nhân dân

Đưa pháp luật đến với từng người dân bằng những cách làm sáng tạo

Một trong những dấu ấn nổi bật của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 là đưa giáo dục về biển, đảo đến gần hơn với học sinh thông qua Cuộc thi "Em yêu biển, đảo quê hương". Không đơn thuần là một sân chơi kiến thức, cuộc thi đã trở thành mô hình giáo dục trực quan, sinh động, giúp những nội dung tưởng chừng khô khan của Luật Biển Việt Nam, Luật Cảnh sát biển Việt Nam, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 hay truyền thống đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo được truyền tải bằng hình thức gần gũi, hấp dẫn.

Trong năm học 2025-2026, cuộc thi thu hút hơn 80 nghìn học sinh tham gia trực tiếp cùng hàng trăm nghìn giáo viên, phụ huynh và người dân theo dõi, cổ vũ. Điều đáng quý hơn những con số là sau mỗi cuộc thi, nhiều em học sinh tiếp tục chủ động tìm hiểu về biển, đảo, trở thành những "tuyên truyền viên nhỏ tuổi", lan tỏa tình yêu quê hương và ý thức bảo vệ chủ quyền ngay trong gia đình và cộng đồng. Đó chính là cách gieo những "hạt giống" yêu nước bền vững cho tương lai.

Nếu trong nhà trường, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 bồi đắp tình yêu biển, đảo cho thế hệ trẻ thì ở các làng chài ven biển, Chương trình "Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân" lại góp phần củng cố niềm tin và trách nhiệm của những người trực tiếp ngày đêm bám biển.

Từ năm 2017 đến nay, đơn vị đã tổ chức nhiều chương trình tuyên truyền, trao tặng hàng nghìn lá cờ, Tổ quốc, hàng nghìn áo phao, túi thuốc...tặng ngư dân. Những món quà ấy không chỉ hỗ trợ ngư dân vươn khơi an toàn mà còn thể hiện sự đồng hành, sẻ chia của lực lượng Cảnh sát biển đối với bà con nơi đầu sóng ngọn gió.

Điều quan trọng hơn, qua mỗi chuyến công tác về cơ sở, CBCS trực tiếp hướng dẫn ngư dân thực hiện đúng các quy định của pháp luật, chấp hành nghiêm quy định chống khai thác IUU, không vi phạm vùng biển nước ngoài, chủ động phối hợp cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật trên biển.

Những lá cờ Tổ quốc mới được trao tận tay ngư dân; áo phao, túi thuốc y tế, bình chữa cháy được đưa lên tàu; những phần quà nghĩa tình đến với các gia đình khó khăn; những suất học bổng tiếp sức học sinh nghèo hiếu học. Chính sự gần gũi, chân thành và trách nhiệm ấy đã góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam; góp phần làm sáng đẹp hình ảnh người chiến sĩ Cảnh sát biển luôn gần dân, trọng dân, hiểu dân và hết lòng vì nhân dân phục vụ.

Khi nhận thức trở thành sức mạnh bảo vệ chủ quyền

Trong thời đại chuyển đổi số, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức tuyên truyền, phát huy hiệu quả của báo chí, truyền hình và các nền tảng số nhằm lan tỏa thông tin chính thống về biển, đảo, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch và nâng cao nhận thức pháp luật trong nhân dân. Chỉ tính riêng giai đoạn 2023-2026, đơn vị đã phối hợp thực hiện gần 3.000 tin, bài, phóng sự cùng hàng chục video clip và infographic trên các nền tảng số, tạo sức lan tỏa rộng khắp trong cộng đồng.

Giá trị bền vững của những hoạt động ấy không chỉ được đo bằng số hội nghị đã tổ chức, số tài liệu đã phát hay số lá cờ Tổ quốc được trao tặng. Điều quan trọng hơn là sự chuyển hóa từ hiểu biết thành niềm tin, từ niềm tin thành ý thức tự giác và từ ý thức thành hành động có trách nhiệm đối với biển, đảo quê hương.

Khi ngư dân hiểu pháp luật để vững tin vươn khơi, khi học sinh chủ động tìm hiểu về biển, đảo, khi mỗi lá cờ Tổ quốc tung bay trên mũi tàu gắn với ý thức gìn giữ chủ quyền quốc gia, thì những "hạt giống" được gieo hôm nay đã thực sự bén rễ trong lòng dân.

Khi nhận thức trở thành niềm tin, niềm tin trở thành trách nhiệm và trách nhiệm được chuyển hóa thành hành động tự giác, "thế trận lòng dân trên biển" sẽ ngày càng vững chắc. Đó cũng là nền tảng bền vững để cùng với sức mạnh của lực lượng thực thi pháp luật trên biển, bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia và gìn giữ môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.