Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình tóm tắt dự án luật, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, việc nghiên cứu, xây dựng và ban hành Luật là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy; bảo đảm quốc phòng, an ninh, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất trước yêu cầu phòng ngừa, kiểm soát các nguy cơ an ninh truyền thống và phi truyền thống trong tình hình mới; đồng thời bảo đảm thực hiện các cam kết, nghĩa vụ quốc gia về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt của Việt Nam trong thực hiện các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, dự thảo luật quy định về nguyên tắc, biện pháp, chính sách, nguồn lực và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Dự thảo luật áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam, cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động, cư trú trên lãnh thổ của Việt Nam.
Dự thảo luật gồm 4 chương, 37 điều. Nội dung cơ bản của dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở thể chế hóa 3 chính sách đã được Chính phủ thông qua; kế thừa các quy định còn phù hợp của pháp luật hiện hành; khắc phục những bất cập trong công tác phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đồng thời bổ sung các quy định mới nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện điều ước quốc tế, nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và chuẩn mực quốc tế có liên quan.
Theo Nghị quyết số 130/NQ-CP ngày 18/5/2026 về chính sách của Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, Chính phủ thông qua 3 chính sách của Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt: Chính sách 1: Hoàn thiện nguyên tắc phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt bảo đảm đáp ứng yêu cầu bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo quy định của Hiến pháp và điều ước quốc tế có liên quan.
Chính sách 2: Tăng cường biện pháp quản lý, kiểm soát đặc thù các hoạt động có nguy cơ dẫn đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Chính sách 3: Hoàn thiện cơ chế tổ chức thực thi, nguồn lực phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, dự án luật được xây dựng theo hướng luật khung, chỉ quy định những vấn đề nền tảng, ổn định lâu dài, thuộc thẩm quyền của Quốc hội, không luật hóa các nội dung kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên sâu, thường xuyên biến động, mà giao Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt, khả thi, phù hợp với thực tiễn và cam kết quốc tế có liên quan.
Trình bày Báo cáo tóm tắt Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới cho biết, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đáp ứng yêu cầu thực tiễn và thực hiện các điều ước quốc tế, các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mà Việt Nam là thành viên.
Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát các nội dung nêu trong Báo cáo thẩm tra đầy đủ để nghiên cứu chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm quán triệt sâu sắc hơn quan điểm về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của 2 dự thảo luật với hệ thống pháp luật.
Tiếp tục rà soát về cơ chế đánh giá rủi ro quốc gia; các biện pháp phòng chống, phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt để bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh, đồng thời tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội; về công tác quản lý nhà nước và xác định cơ quan đầu mối quốc gia, lực lượng tham gia phòng chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
