Tổng thống Donald Trump ngày 19/9 tuyên bố Mỹ sẽ kiểm soát các vấn đề an ninh tại Greenland theo một thỏa thuận vừa đạt được với Đan Mạch và chính quyền vùng lãnh thổ tự trị này.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết thỏa thuận “trao cho Mỹ quyền kiểm soát vĩnh viễn đối với an ninh và mọi nhu cầu khác tại Greenland”, qua đó “giải quyết hoàn toàn tất cả những mối quan ngại của Mỹ”.
“Dưới sự chỉ đạo của tôi, chúng tôi đã làm việc với các đại diện của Đan Mạch và Greenland để đảm bảo rằng Mỹ sẽ mãi mãi có đầy đủ khả năng thực hiện những gì cần thiết tại Greenland nhằm bảo đảm và bảo vệ an ninh của Greenland cũng như Mỹ”, ông Trump viết.
Theo Tổng thống Mỹ, “từ nay, không một đối thủ nào của Mỹ có thể đặt căn cứ, duy trì hiện diện quân sự hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland nếu không có sự chấp thuận rõ ràng bằng văn bản của Mỹ”.
Ông Trump cũng cam kết Mỹ sẽ “rất bảo vệ” Greenland, đồng thời mô tả thỏa thuận này là “giấc mơ trở thành hiện thực đối với Mỹ”.
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra cùng thời điểm các quan chức quân sự cấp cao của NATO nhóm họp tại Copenhagen. Hội nghị quy tụ lãnh đạo quốc phòng của 32 nước thành viên NATO để thảo luận các biện pháp tăng cường khả năng răn đe và phòng thủ chung của liên minh.
Trong thời gian dài, ông Trump đã lập luận rằng Mỹ nên mua Greenland từ Đan Mạch, cho rằng vị trí chiến lược của hòn đảo này có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh Mỹ. Những yêu cầu của Tổng thống Mỹ từng gây phản ứng mạnh tại Copenhagen, đồng thời khiến quan hệ giữa Washington và các đồng minh NATO ở châu Âu thêm căng thẳng.
Theo thỏa thuận quốc phòng Mỹ - Đan Mạch năm 1951, Washington vốn đã có thể đề nghị tăng cường sự hiện diện quân sự tại Greenland. Dù Copenhagen bác bỏ khả năng chuyển giao chủ quyền đối với vùng lãnh thổ này cho Mỹ, các quan chức Đan Mạch cho biết sẵn sàng điều chỉnh những thỏa thuận hiện có nhằm giải quyết các quan ngại của ông Trump về vấn đề an ninh.
Đan Mạch xác nhận hai bên đã đạt được thỏa thuận ngay sau tuyên bố của Tổng thống Trump.
“Đây là một thỏa thuận củng cố an ninh chung của chúng ta tại khu vực Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, qua đó cũng có lợi cho NATO và châu Âu. Đồng thời, thỏa thuận công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland”, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nói.
Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho rằng thỏa thuận “công nhận các lợi ích của Greenland và vị trí của chúng tôi trong hợp tác quốc tế. Thỏa thuận mang lại lợi ích cho tất cả các bên”.
Đài phát thanh - truyền hình Đan Mạch DR dẫn nguồn Văn phòng Thủ tướng cho biết các bên dự kiến ký thỏa thuận vào tuần tới, bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York.
