Phát biểu khai mạc diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Tài Chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, Diễn đàn diễn ra khi quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới giữa Việt Nam và Nhật Bản đang mở ra những cơ hội hợp tác mới. Những chuyển biến về công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chuỗi cung ứng đòi hỏi hai bên không chỉ mở rộng về quy mô đầu tư, thương mại mà còn nâng cao chất lượng, hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng.
Bộ trưởng cho biết, Việt Nam đang tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Trong 10 tháng năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đã đạt gần 55 tỷ USD, vốn thực hiện ước đạt hơn 24 tỷ USD. Theo khảo sát năm 2025 của JETRO, đã có gần 60% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư trong năm tới. Bộ trưởng mong tại Diễn đàn hôm nay, hai bên sẽ tiếp tục cùng chuyển niềm tin và cơ hội đầu tư đó thành những dự án chất lượng cao, có liên kết sâu hơn với doanh nghiệp Việt Nam.
Bộ trưởng Bộ Tài Chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh: “Thứ nhất: Thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ; kết nối doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học để đưa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm có khả năng thương mại hóa. Thứ hai: Tăng cường liên kết doanh nghiệp hai nước trong các chuỗi giá trị mới; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng, quản trị, tham gia sâu hơn vào hoạt động thiết kế, sản xuất và cung ứng. Thứ ba: Tìm kiếm những giải pháp huy động nguồn lực và phương thức hợp tác công - tư phù hợp; gắn đầu tư với đào tạo nhân lực, đổi mới công nghệ và phát triển thị trường; ưu tiên các chương trình có đối tác, mục tiêu và khả năng triển khai rõ ràng”.
Về phần mình, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Katayama nhấn mạnh, trong bối cảnh địa chính trị gia tăng căng thẳng, cùng với những thách thức ngày càng lớn liên quan đến việc bảo đảm nguồn cung cấp năng lượng và tài nguyên ổn định. Trong thời gian tới, điều quan trọng là tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng bền vững của cả Nhật Bản và Việt Nam thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa công và tư. Bên cạnh đó, để hỗ trợ đầu tư và tăng trưởng kinh tế, một hệ thống tài chính ổn định đóng vai trò không thể thiếu.
Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Katayama khẳng định: “Trong thời gian tới, chúng tôi mong muốn tiếp tục tìm kiếm những tiềm năng hợp tác mới trong lĩnh vực tài chính, qua đó thắt chặt hơn nữa quan hệ giữa hai nước. Chính trong bối cảnh những bất ổn của kinh tế thế giới gia tăng như hiện nay, việc hợp tác với các đối tác đáng tin cậy càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa hợp tác với Việt Nam, đóng góp vào sự phát triển của hai nước cũng như sự ổn định và thịnh vượng của châu Á. Tôi hy vọng rằng diễn đàn ngày hôm nay sẽ trở thành cơ hội mới mở ra những hướng hợp tác mới cho doanh nghiệp hai nước và toàn thể quý vị đại biểu, những người đang tích cực đóng góp vào quan hệ Nhật Bản - Việt Nam”.
Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, quyết tâm thực hiện mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045; xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là những động lực then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, tài chính, quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và mạng lưới thị trường toàn cầu. Việt Nam có nguồn nhân lực năng động, thị trường giàu tiềm năng, có vị trí quan trọng trong mạng lưới sản xuất khu vực và khát vọng vươn lên mạnh mẽ. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, sự kết hợp của những thế mạnh bổ trợ này sẽ tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho cả hai nền kinh tế. Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai bên tập trung cùng nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ, đưa đồng sáng tạo trở thành động lực mới của quan hệ hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết: “Trong đó cần đẩy mạnh liên kết nghiên cứu, phát triển sản phẩm và thương mại hóa công nghệ, ưu tiên các lĩnh vực có tiềm năng và lợi ích chung như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, công nghệ thông minh. Khuyến khích hình thành các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm và chương trình phát triển công nghệ chung gắn nghiên cứu với nhu cầu sản xuất và thị trường; chuyển mạnh từ tiếp nhận và ứng dụng sang cùng nghiên cứu, sáng tạo; từ sản xuất theo thiết kế sang cùng tham gia thiết kế và phát triển sản phẩm. Cùng nâng tầm liên kết kinh tế, kiến tạo những chuỗi giá trị mới tự chủ, bền vững và có sức chống chịu cao. Doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục mở rộng đầu tư chất lượng cao tại Việt Nam; tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam trong nghiên cứu, thiết kế, phát triển công nghiệp hỗ trợ, sản xuất thông minh và nâng cao năng lực quản trị. Các doanh nghiệp Việt Nam cũng chủ động đổi mới, nâng cao năng lực công nghệ, chất lượng sản phẩm và tiêu chuẩn quản trị; không chỉ tham gia mà từng bước đảm nhận những khâu có giá trị gia tăng cao hơn”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai bên cùng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái tri thức, lấy con người làm trung tâm của hợp tác lâu dài. Nâng tầm kết nghĩa giữa nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; thúc đẩy các chương trình đào tạo kỹ sư, chuyên gia công nghệ, các nhà khoa học trẻ; mở rộng nghiên cứu chung, trao đổi chuyên gia và hợp tác giữa các cơ sở đào tạo hàng đầu. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, công nghệ có thể được chuyển giao, nhưng năng lực sáng tạo phải được bồi đắp từ con người; đầu tư cho tri thức và thế hệ trẻ chính là đầu tư cho tương lai lâu dài nhất của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Đưa hợp tác công - tư trở thành phương thức quan trọng để chuyển hóa tầm nhìn chiến lược thành những kết quả cụ thể. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thể chế, phát triển hạ tầng và môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp là lực lượng tiên phong đầu tư, nghiên cứu, đưa công nghệ vào sản xuất và thị trường. Các viện nghiên cứu, các trường đại học là nơi hình thành tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực tương lai. Nghiên cứu thúc đẩy mạng lưới đồng sáng tạo công nghệ Việt Nam - Nhật Bản, lựa chọn những chương trình, dự án ưu tiên có khả năng triển khai và tạo giá trị thực chất; hỗ trợ thương mại hóa công nghệ và phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định cam kết bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các nhà đầu tư; tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp, nhà khoa học, đối tác Nhật Bản hợp tác, đầu tư, sáng tạo và phát triển lâu dài tại Việt Nam. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn các doanh nghiệp Nhật Bản không chỉ xem Việt Nam là địa điểm đầu tư, sản xuất hoặc thị trường tiêu thụ, mà còn là đối tác cùng nghiên cứu, sáng tạo công nghệ, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường khu vực và toàn cầu. Đồng thời mong muốn các doanh nghiệp Việt Nam phát huy tinh thần chủ động, tự lực, tự cường, đổi mới sáng tạo, trở thành những đối tác ngày càng có năng lực và vị thế trong các mạng lưới hợp tác quốc tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng rằng, với tinh thần “Đồng sáng tạo công nghệ, kiến tạo chuỗi giá trị tương lai”, Việt Nam - Nhật Bản sẽ tiếp tục đồng hành, cùng phát huy thế mạnh, cùng nắm bắt cơ hội, cùng vượt qua thách thức và cùng chia sẻ những thành quả phát triển; từ nền tảng tin cậy, hữu nghị cùng mở ra những không gian phát triển và thịnh vượng mới cho hai dân tộc.
Tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn cấp cao Việt Nam chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác giữa các doanh nghiệp, địa phương hai nước; chứng kiến Lễ công bố năm hợp tác du lịch Việt Nam - Nhật Bản 2027 – 2028.
