
Giữa Thủ đô Manila những ngày tháng 11 sôi động, hình ảnh chiếc thuyền gỗ truyền thống “Balangay” – biểu tượng của năm Chủ tịch ASEAN 2026 hiện diện trang trọng tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Philippines. Giữa những con sóng lớn của biến động địa chính trị, xung đột khu vực và sự phân mảnh kinh tế toàn cầu, 11 quốc gia thành viên ASEAN đã cùng ngồi lại với tinh thần “Cùng chèo lái tương lai chung”. Kết thúc 4 ngày làm việc khẩn trương, Hội nghị đã ghi dấu ấn lịch sử với những kết quả vượt bậc, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới của khu vực.

Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos cho rằng, việc các nước ASEAN đã thông qua và ghi nhận hơn 100 văn kiện – là mức cao nhất so với nhiều kỳ hội nghị cấp cao gần đây. Tổng thống hy vọng từng người dân ASEAN sẽ cảm nhận được những kết quả trong nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN của Philippines.
“Người dân có thể không đọc hay biết hết những gì chúng ta viết hoặc phát biểu, nhưng hy vọng rằng họ có thể cảm nhận được những thành quả đó. Họ cảm nhận được khi sự hợp tác mở ra cơ hội mới cho một doanh nghiệp nhỏ; họ cảm nhận được khi một lao động di cư trở về nhà an toàn và được sự tôn trọng; họ cảm nhận được khi sự hỗ trợ đến kịp thời với một gia đình trước khi thiên tai biến thành thảm kịch. Những người dân- chính là lý do khiến sứ mệnh này trở nên quan trọng", Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos nói.
Trong bức tranh chung đầy nỗ lực ấy, dấu ấn của Việt Nam được thể hiện rõ nét ngay từ những giờ phút đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng đặt chân tới Manila. Tại diễn đàn Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh và Đầu tư ASEAN 2026, đứng trước bài toán khu vực cần tới 210 tỷ USD đầu tư hạ tầng mỗi năm, Thủ tướng đã đưa ra thông điệp hành động: ASEAN phải chuyển từ tầm nhìn sang các dự án cụ thể, thông qua việc xây dựng danh mục ưu tiên hạ tầng chiến lược đến năm 2040.
Tại Phiên toàn thể và Phiên họp hẹp Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, Thủ tướng đã nêu bật các định hướng chiến lược lớn nhằm tăng cường hợp tác khu vực, đó là: Kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định; Kiến tạo sự phát triển chung, năng động, sáng tạo và Kiến tạo bản sắc để xây dựng một cộng đồng ASEAN gắn kết, bền vững.
Cụ thể hóa tầm nhìn này, Thủ tướng tiếp tục mang đến những sáng kiến mang tầm nhìn thời đại. Đó là đề xuất thiết lập “Không gian đối tác ASEAN vì phát triển và khả năng chống chịu”; thúc đẩy ASEAN trở thành khu vực tiên phong triển khai sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì sự phát triển bền vững”; là “Sáng kiến Chuỗi cung ứng thông minh Mê Công - Nhật Bản” ứng dụng trí tuệ nhân tạo; hay việc Việt Nam tiên phong đề xuất Tuyên bố nâng cao vai trò của cơ quan thực thi pháp luật trong cứu trợ thảm họa khẩn cấp.
Đặc biệt, trước những thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đang đe dọa trực tiếp tới đời sống người dân, tiếng nói của Việt Nam tại các diễn đàn từ ASEAN+3, Cấp cao Đông Á (EAS) đến các hội nghị với Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia đều nhất quán một tư duy: ASEAN phải chuyển từ thế “giữ vai trò trung tâm” sang chủ động “kiến tạo vai trò trung tâm”.
“Chúng ta cần chủ động ngăn ngừa và quản lý khủng hoảng, đồng thời giải quyết các thách thức chung. Việt Nam ủng hộ ASEAN củng cố các cơ chế sẵn có nhằm nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống khẩn cấp đe dọa hòa bình, an ninh khu vực. Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các nước ASEAN đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia, như lừa đảo trực tuyến, tội phạm mạng, mua bán người…; đồng thời thúc đẩy quản trị trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm”, Thủ tướng nêu rõ.
Cùng với đó, lập trường nguyên tắc về Biển Đông luôn được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh xuyên suốt các hội nghị: duy trì đoàn kết, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển UNCLOS 1982, thực thi đầy đủ DOC và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử COC thực chất, hiệu lực.
Những dấu ấn đậm nét và thông điệp hành động mạnh mẽ của Thủ tướng tại hội nghị lần này một lần nữa khẳng định cam kết nhất quán của Việt Nam trong việc coi ASEAN là trụ cột ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại. Đánh giá những đóng góp của Việt Nam, Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN khẳng định: “Đây là Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ hai mà Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự. Điều này chứng tỏ cam kết của Việt Nam tiếp tục coi ASEAN là một trong những trụ cột ưu tiên quan trọng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Năm ASEAN 2026 gắn với năm đầu tiên thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Việt Nam đã cùng các nước ASEAN tạo sự đồng thuận, củng cố đoàn kết, tăng cường tiếng nói chung lập cũng như khả năng ứng phó chung của ASEAN trước các thách thức nổi lên ở khu vực. Trong đấy có vấn đề đảm bảo an ninh năng lượng. Việt Nam là nước đầu tiên đã phê chuẩn cái Hiệp định an ninh dầu khí của ASEAN”.
Cùng với các phiên họp đa phương là hàng loạt cuộc gặp gỡ song phương hiệu quả giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng với lãnh đạo các nước. Tại các cuộc gặp này, câu chuyện về một Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ, phấn đấu tăng trưởng hai con số và sẵn sàng đăng cai Năm APEC 2027 cùng Diễn đàn Tương lai ASEAN vào tháng 3/2027 nhận được sự ủng hộ và đánh giá rất cao từ bạn bè quốc tế. Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva đã bày tỏ sự ngưỡng mộ khi nhận xét Việt Nam là một đất nước đổi thay nhanh chóng “không phải từng năm mà gần như từng tuần”.
Những văn kiện chiến lược như Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA) vừa được ký kết và hơn 100 văn kiện hợp tác quan trọng được thông qua tại Hội nghị lần này đang mở ra những động lực tăng trưởng đột phá cho ASEAN và Việt Nam. Với Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số có thể mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp và có thể giúp quy mô kinh tế số của ASEAN gấp đôi lên đến 2.000 tỷ đô la Mỹ vào năm 2030.
“Hiệp định khung về kinh tế số trước hết sẽ khuyến khích Chính phủ Việt Nam nâng cấp hệ thống pháp luật trong nước theo hướng hiện đại hơn, nhằm hỗ trợ số hóa chính phủ, số hóa thương mại. Thứ hai, các cơ quan, tổ chức, các bên liên quan, các doanh nghiệp khác nhau có tiêu chuẩn, nền tảng kỹ thuật số khác nhau. DEFA đòi hỏi áp dụng những tiêu chuẩn chung sẽ giúp cho nền tảng kỹ thuật số của Việt Nam, hệ thống kỹ thuật số của Việt Nam quy chuẩn, có thể được các nước khác công nhận, không chỉ trong ASEAN mà còn ở châu Âu. Thứ ba, đó là áp dụng khái niệm thương mại không giấy tờ. Các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam sẽ thúc đẩy điều này vì tiết kiệm rất nhiều chi phí trong các giao dịch xuất nhập khẩu", Ông Claudio Dordi Phó Giáo sư Luật Quốc tế - Trưởng nhóm Trụ cột Thương mại Mở Anh – ASEAN nhận định.
Cùng với động lực từ kinh tế số, kết nối chiến lược về hạ tầng và năng lượng tiếp tục là trụ cột quan trọng tạo đà hội nhập lâu dài cho khu vực. Tại các Hội nghị lần này, những đề xuất của Thủ tướng Lê Minh Hưng về kết nối năng lượng và sáng kiến Lưới điện ASEAN nhận được sự quan tâm đặc biệt, mang ý nghĩa then chốt trong việc giải bài toán tăng trưởng nhanh đi đôi với chuyển đổi xanh và đảm bảo an ninh năng lượng của cả khối. cho biết:
“ASEAN là một trong những khu vực có tốc độ tăng trưởng nhanh và nhu cầu tiêu thụ điện năng tăng trưởng rất là cao. Để chuyển đổi sang những nguồn năng lượng xanh thì không phải là chỉ có một nước làm được mà cần có sự hợp tác của cả khu vực. Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đưa ra sáng kiến kêu gọi thúc đẩy hội nhập về hạ tầng chiến lược này và đặt trọng tâm vào xây dựng lưới điện ASEAN. Lưới điện này khi được hình thành sẽ giúp cho ASEAN giải tỏa áp lực về nhu cầu điện năng, tăng tính an toàn, an ninh chung của hệ thống lưới điện của cả khu vực”, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái nói.
Từ vị thế một thành viên tích cực cách đây hơn 3 thập kỷ, Việt Nam hôm nay đang tự tin cùng các nước thành viên định hình và dẫn dắt các động lực tăng trưởng xanh, tăng trưởng số, vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và lấy người dân làm trung tâm. Ý nghĩa sâu sắc của chuyến công tác lần này được Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang khẳng định: “Có thể nói trong thời gian qua, Việt Nam là nước đi đầu trong triển khai các cam kết của ASEAN và được các nước đánh giá rất cao. Các nước cũng coi trọng vai trò, vị thế của Việt Nam và ấn tượng với những thành tựu và triển vọng phát triển của Việt Nam; qua đó các nước cũng mong muốn đề xuất nhiều nội dung hợp tác song phương hết sức thực chất. Sự tham gia của Thủ tướng Lê Minh Hưng lần này đã tiếp tục củng cố vai trò của ASEAN với tư cách là một không gian chiến lược quan trọng của ta về cả an ninh và phát triển".
Với gần 40 hoạt động song phương và đa phương dày đặc trong 4 ngày làm việc tại Philippines, chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng không chỉ góp phần quan trọng vào thành công chung của Năm Chủ tịch ASEAN 2026, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Với tâm thế tự tin, chủ động và trách nhiệm, Việt Nam đang cùng các nước thành viên định hình một ASEAN đoàn kết, tự cường, năng động và lấy người dân làm trung tâm, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực cũng như thế giới.








