Đổi mới ưu đãi, hỗ trợ đầu tư
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư mở rộng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Quy định mới tạo điều kiện tiếp cận thị trường theo lộ trình, bảo đảm công khai, minh bạch, thống nhất, không phân biệt đối xử; khắc phục hạn chế của Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường và thúc đẩy nâng hạng thị trường chứng khoán.
Bên cạnh đó, dự thảo đổi mới ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số bằng việc bổ sung 4 hình thức hỗ trợ: Phát triển chuỗi cung ứng, sản xuất, cải tiến sản phẩm, công nghệ; Đầu tư ban đầu, tăng tài sản cố định; Hợp tác giữa doanh nghiệp với cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ; Chuyển dần từ ưu đãi truyền thống sang hỗ trợ gắn với hiệu quả dự án, quản trị vòng đời, liên kết với doanh nghiệp trong nước; bổ sung miễn, giảm tiền sử dụng biển.
Dự thảo hoàn thiện chính sách ưu đãi đặc biệt khi cho phép Chính phủ quyết định gói vượt trội gắn với kết quả cam kết cho dự án cần thu hút, tác động lan tỏa. Hỗ trợ phát triển khu công nghiệp sinh thái thông qua khấu hao nhanh cho doanh nghiệp hạ tầng và doanh nghiệp sinh thái; thời gian dự án trong khu có thể kéo dài nhưng không quá 70 năm; hướng tới tỷ lệ khu công nghiệp sinh thái khoảng 10% trên cả nước. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được quyết định hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo lao động tại cơ sở trong và ngoài nước theo trần Chính phủ quy định.
Dự thảo luật cũng định hướng thu hút đầu tư theo vùng động lực, cực tăng trưởng, ưu tiên công nghệ cao, xanh; vùng vệ tinh tập trung chế biến, chế tạo, dịch vụ hỗ trợ.
Thủ tục đầu tư được cải thiện, mở rộng thủ tục đặc biệt cho dự án ngoài khu công nghiệp, khu công nghệ cao, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do... Đồng thời, hoàn thiện Cổng thông tin một cửa đầu tư quốc gia để hỗ trợ giám sát, bảo đảm ưu đãi hài hòa lợi ích Nhà nước, nhà đầu tư, tăng tự chủ chiến lược và an ninh quốc gia.
Siết chặt cơ chế kiểm soát và lượng hóa các tiêu chí cam kết
Báo cáo thẩm tra vấn đề nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban đề nghị rà soát kỹ quy định giao Chính phủ “xem xét, quyết định việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường” đối với các điều kiện được quy định tại luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của UBTVQH và điều ước quốc tế.
Về ưu đãi, hỗ trợ đặc biệt, Thường trực Ủy ban đề nghị làm rõ ngay trong luật các nguyên tắc, tiêu chí cơ bản để xác định dự án được hưởng ưu đãi, hạn chế giao quá nhiều nội dung quyết định cho văn bản dưới luật. Đặc biệt, cần làm rõ cơ chế gắn ưu đãi với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư.
Các tiêu chí như vốn đầu tư, vốn giải ngân, chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng, giá trị sản xuất trong nước... cần được lượng hóa, quy định rõ cơ chế duy trì, điều chỉnh, giảm hoặc thu hồi ưu đãi khi chỉ hoàn thành một phần cam kết.
Đối với các khoản chi hỗ trợ, cần làm rõ đối tượng, điều kiện, phạm vi, mức hỗ trợ và cơ chế kiểm soát, bảo đảm nguyên tắc không hỗ trợ trùng một khoản chi, giới hạn trần hỗ trợ và trách nhiệm kiểm tra. Đồng thời, làm rõ mối quan hệ thẩm quyền giữa Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và UBTVQH, nhất là trường hợp vượt thẩm quyền của Chính phủ.
Đối với cơ chế đặc thù địa phương, cần tránh hỗ trợ trùng cùng một khoản chi từ nhiều nguồn ngân sách và xác định rõ giới hạn thẩm quyền của HĐND cấp tỉnh.
Liên quan chính sách khấu hao nhanh cho khu công nghiệp sinh thái, Thường trực Ủy ban đề nghị làm rõ điều kiện áp dụng, tài sản được khấu hao, thời gian áp dụng, cũng như nghiên cứu chính sách hỗ trợ riêng cho các khu công nghiệp hiện hữu chuyển đổi sang khu công nghiệp sinh thái thay vì chỉ hỗ trợ tài sản đầu tư mới...
