Sáng 22/10, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Hội nghị Báo cáo viên Trung ương tháng 10/2026 và phát động Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu về chuyển đổi số quốc gia”. Hội nghị được kết nối tới 2.070 điểm cầu trên cả nước, với hơn 80.000 đại biểu tham dự.
Tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng thông tin về chủ trương rà soát, hoàn thiện chương trình giáo dục phổ thông và xây dựng bộ sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2028-2029. Bên cạnh đó, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên trình bày về công tác phòng, chống và loại trừ bệnh sốt rét tại Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu củng cố y tế cơ sở, nâng cao hiệu quả phòng bệnh.
Điều chỉnh chương trình học, không làm lại từ đầu
Thông tin tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, việc rà soát, hoàn thiện chương trình giáo dục phổ thông là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh khoa học, công nghệ phát triển nhanh, chuyển đổi số ngày càng sâu rộng và nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng lớn.
Theo ông Thưởng, chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 đã đạt nhiều kết quả tích cực, tạo chuyển biến trong phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và phát huy tính chủ động của học sinh. Tuy nhiên, sau một chu kỳ triển khai, việc đánh giá toàn diện để nhận diện những nội dung còn phù hợp, những điểm cần điều chỉnh, bổ sung là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Thứ trưởng khẳng định, đợt rà soát lần này là điều chỉnh, hoàn thiện và phát triển chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, không phải xây dựng lại từ đầu. Những mục tiêu cốt lõi về hình thành phẩm chất, năng lực người học tiếp tục được kế thừa; các nội dung cần thiết sẽ được tinh giản, cập nhật và tổ chức lại trên cơ sở đánh giá khoa học, khách quan.
Một trong những yêu cầu trọng tâm là giảm tải thực chất, không tăng thêm khối lượng kiến thức và thời lượng học tập. Theo ông Phạm Ngọc Thưởng, giảm tải không đồng nghĩa với việc đơn thuần cắt bớt giờ học hoặc môn học, mà trước hết phải rà soát yêu cầu cần đạt đối với từng cấp học, từng môn học, bảo đảm phù hợp với lứa tuổi và năng lực của học sinh.
“Giảm tải ở đây không phải cắt xén giờ học. Cần giảm những nội dung quá hàn lâm, ít gắn với thực tiễn, tránh đặt ra yêu cầu vượt quá mức cần thiết đối với học sinh. Cùng một nội dung, mức độ yêu cầu ở tiểu học phải khác với trung học cơ sở và trung học phổ thông; không nên tạo áp lực khi đòi hỏi tất cả học sinh đều phải đạt mức điểm số cao nhất", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh.
Việc điều chỉnh cũng hướng tới đổi mới cách tổ chức dạy học, tăng cường thực hành, trải nghiệm và vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề trong cuộc sống. Theo đó, nội dung mới không được bổ sung bằng cách cộng thêm kiến thức hay thời gian học, mà chủ yếu thông qua tinh giản, tích hợp, tái cấu trúc yêu cầu cần đạt và đổi mới phương pháp giáo dục.
Cùng với giảm tải, chương trình sẽ được rà soát để cập nhật những yêu cầu mới về khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, năng lực số, STEM, STEAM và định hướng nghề nghiệp. Việc từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học cũng được đặt ra, cùng với yêu cầu phát triển hài hòa năng lực khoa học, công nghệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cần thiết cho người học.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho rằng, giáo dục phổ thông không chỉ trang bị kiến thức mà còn phải giúp học sinh biết tự học, tự nghiên cứu và vận dụng những gì đã học. Trong bối cảnh tri thức thay đổi nhanh chóng, năng lực làm chủ kiến thức và thích ứng với thực tiễn có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình học tập suốt đời.
Việc rà soát chương trình sẽ được thực hiện kỹ lưỡng, theo từng cấp học, từng lớp và bảo đảm tính liên thông. Bộ Giáo dục và Đào tạo định hướng huy động các chuyên gia, nhà khoa học, giáo viên phổ thông tham gia đánh giá, đồng thời lắng nghe ý kiến của giáo viên, học sinh, phụ huynh và xã hội để nhận diện những bất cập cần khắc phục.
Hoàn thiện bộ sách giáo khoa thống nhất từ năm học 2028-2029
Trên cơ sở điều chỉnh chương trình, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2028-2029. Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, việc điều chỉnh sách giáo khoa phải được thực hiện sau khi chương trình được rà soát, bảo đảm sách giáo khoa là học liệu cụ thể hóa mục tiêu và yêu cầu của chương trình.
Bộ sách giáo khoa thống nhất dự kiến được hoàn thiện trên cơ sở kế thừa bộ sách đang sử dụng, không biên soạn hoàn toàn mới. Cách làm này nhằm giữ lại những nội dung đã được khẳng định phù hợp, đồng thời cập nhật, tinh giản những phần cần thiết, tránh gây xáo trộn lớn đối với hoạt động dạy học và hạn chế lãng phí nguồn lực xã hội.
Thứ trưởng cũng cho biết, việc xây dựng một bộ sách giáo khoa hoàn toàn mới từ lớp 1 đến lớp 12 cần nhiều thời gian để huy động đội ngũ tác giả, nghiên cứu và tổ chức dạy thực nghiệm. Vì vậy, phương án kế thừa, chỉnh sửa và hoàn thiện được đặt ra nhằm bảo đảm tiến độ, tính liên thông và sự ổn định trong quá trình triển khai.
Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tập trung đánh giá kỹ lưỡng nội dung nào cần cắt giảm, nội dung nào cần bổ sung hoặc cập nhật, đồng thời xem xét chuyển một số nội dung từ truyền thụ lý thuyết sang tổ chức hoạt động giáo dục, thực hành và trải nghiệm. Việc lựa chọn, điều chỉnh nội dung cũng phải bảo đảm yêu cầu chuyên môn và tuân thủ quy định về bản quyền.
"Quá trình hoàn thiện chương trình và sách giáo khoa cần được thực hiện trên tinh thần kế thừa những kết quả đã đạt được, thẳng thắn nhìn nhận hạn chế và tiếp thu ý kiến từ thực tiễn. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng giáo dục, giảm áp lực không cần thiết cho học sinh, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh.
Củng cố y tế cơ sở, hướng tới loại trừ sốt rét vào năm 2030
Thông tin về công tác y tế tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực y tế dự phòng, củng cố hệ thống y tế cơ sở và chuyển mạnh từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh.
Theo Thứ trưởng, các trạm y tế cấp xã cần được đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, nhân lực và trang thiết bị để thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ về phòng bệnh, khám chữa bệnh, dân số và bảo trợ xã hội. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030, 100% trạm y tế trở thành đơn vị sự nghiệp công lập hoàn chỉnh, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu của người dân.
Ông Đỗ Xuân Tuyên cũng nhấn mạnh việc tăng cường khám sức khỏe định kỳ, lập sổ sức khỏe điện tử và đưa dịch vụ y tế đến gần người dân. Theo ông, công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng cần sự phối hợp của nhiều cấp, ngành, trong đó truyền thông đóng vai trò quan trọng trong nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và khuyến khích người dân chủ động phòng bệnh.
Đối với bệnh sốt rét, Việt Nam đặt mục tiêu loại trừ hoàn toàn vào năm 2030. Theo số liệu được Thứ trưởng Bộ Y tế thông tin tại hội nghị, số ca mắc đã giảm mạnh, từ hơn 1 triệu trường hợp năm 1991 xuống còn khoảng 250 trường hợp năm 2025. Sau rà soát theo các tiêu chí của Tổ chức Y tế thế giới, 26 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố được đánh giá đã loại trừ sốt rét.
Tuy nhiên, nguy cơ vẫn còn tại một số địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, đặc biệt ở khu vực Tây Nguyên và Tây Nam Bộ, đồng thời tồn tại nguy cơ ca bệnh xâm nhập từ nước ngoài. Vì vậy, ngành y tế tiếp tục duy trì giám sát, phát hiện và điều trị sớm, tăng cường phòng chống muỗi truyền bệnh và tuyên truyền để người dân không chủ quan trước nguy cơ bệnh quay trở lại.
Phát động cuộc thi trực tuyến về chuyển đổi số quốc gia
Trong khuôn khổ hội nghị, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ phát động Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về Chuyển đổi số quốc gia, nhằm đổi mới phương thức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các chủ trương, định hướng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Cuộc thi diễn ra trong 4 tuần, từ ngày 22/10 đến hết ngày 22/11/2024, theo hình thức trắc nghiệm trực tuyến. 2 tuần đầu, người tham gia dự thi trên trang thông tin điện tử Báo cáo viên (baocaovien.vn); hai tuần tiếp theo, cuộc thi được tổ chức trên ứng dụng Tuyên giáo. Với hình thức này, người dự thi không chỉ thuận tiện tìm hiểu kiến thức về chuyển đổi số mà còn có cơ hội trực tiếp trải nghiệm các tiện ích trên nền tảng số.
Thông qua cuộc thi, Ban tổ chức hướng tới nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức và kỹ năng số cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, khuyến khích tinh thần chủ động học tập, ứng dụng công nghệ vào đời sống. Đây cũng là hoạt động thiết thực hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia và Ngày Công dân số Việt Nam, góp phần lan tỏa tinh thần chuyển đổi số trong cộng đồng, đưa các chủ trương, chính sách vào thực tiễn.
