Thôn Hồng Vàn (đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh) được hợp nhất từ hai thôn Trường Xuân và Hồng Hải trước đây. Địa bàn rộng hơn, dân cư trải trên vùng biển đảo, phần lớn các hộ sống bằng nghề khai thác thủy sản và thường xuyên bám biển dài ngày. Do đó, người trưởng thôn vừa là “cánh tay nối dài” của cấp ủy, chính quyền, vừa là cầu nối phản ánh tâm tư, nguyện vọng của bà con.
Anh Nguyễn Ngọc Lương, người dân thôn Hồng Vàn, bày tỏ: "Nhiều người dân làm nghề khai thác, đánh bắt thủy sản, thường xuyên bám biển nên vai trò của trưởng thôn càng quan trọng. Tôi mong trưởng thôn mới thực sự có năng lực, uy tín, sâu sát cơ sở, nhất là kịp thời nắm bắt tâm tư của ngư dân; tuyên truyền, vận động bà con chấp hành các quy định khai thác trên biển, bảo vệ chủ quyền, cùng xây dựng khu dân cư và vùng biển đảo ngày càng đoàn kết, an toàn, phát triển".
Đặc khu Cô Tô có 7 thôn, khu phố sau sắp xếp từ ngày 1/7/2026. Cuối tháng 7, các hội nghị Ban Công tác Mặt trận và giới thiệu người ứng cử đều hoàn thành sớm. Công tác nhân sự được chú trọng khi cả 7 người đều có trình độ văn hóa 12/12, trong đó 2 người có trình độ đại học; về lý luận chính trị, có 3 người trình độ trung cấp, 3 người sơ cấp; 3 trong số 7 người ứng cử là nữ.
Ở thôn Thanh Lân, một đảo tách biệt, việc vận động bà con về dự đông đủ trong ngày bầu cử là bài toán riêng. Ông Đỗ Văn Thắng, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Thanh Lân, cho biết: "Người dân chủ yếu làm nghề biển, nhiều người thường xuyên đi biển dài ngày nên công tác tuyên truyền phải thực sự linh hoạt. Tôi cùng các thành viên trong tổ bầu cử đến tận tàu, thuyền để tuyên truyền, thông báo cụ thể thời gian bầu cử. Đồng thời, tổ bầu cử rà soát, nắm chắc số lượng cử tri trên địa bàn, vận động bà con chủ động sắp xếp công việc, tham gia bầu cử đầy đủ và thực hiện quyền làm chủ của mình".
Sau sắp xếp, tỉnh Quảng Ninh giảm 57% số đơn vị thôn. Với 624 đơn vị, mỗi thôn, bản, khu phố ở Quảng Ninh có quy mô lớn hơn, khối lượng công việc nhiều hơn. Yêu cầu đối với người trưởng thôn, bản, khu phố vì thế cũng cao hơn: không chỉ làm tốt công việc thường xuyên mà còn phải có năng lực tổ chức, điều hành, ứng dụng công nghệ số, tập hợp nhân dân và xử lý hiệu quả các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.
54 xã, phường, đặc khu đã xây dựng kế hoạch, thành lập ban chỉ đạo, phân công mỗi ủy viên ban thường vụ đảng ủy phụ trách từng thôn, khu phố. Các phần việc rà soát nhân sự, lập danh sách người ứng cử, hiệp thương, thành lập tổ bầu cử, lập danh sách cử tri, chuẩn bị cơ sở vật chất, tuyên truyền, khánh tiết đều được triển khai đồng bộ, đúng tiến độ.
Đặc biệt, các địa phương bám sát tiêu chuẩn của cấp trên, lựa chọn người có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, có uy tín trong cộng đồng, có năng lực điều hành và khả năng tập hợp nhân dân; đồng thời quan tâm trẻ hóa đội ngũ để tạo nguồn cán bộ cho cơ sở. Nhân sự phụ trách các thôn, khu phố mới được giới thiệu ngay sau sắp xếp. Hơn một tháng hoạt động vừa qua, đội ngũ này đã từng bước khẳng định năng lực, trách nhiệm và tạo được sự đồng thuận trong nhân dân.
Tại phường Hoành Bồ, với đặc thù có nhiều thôn, bản miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số, UBND phường lập các tổ công tác hỗ trợ từng thôn, khu phố; Ban Thường vụ Đảng ủy phân công ủy viên bám sát địa bàn, kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ vướng mắc. Ông Đặng Văn Chương, Bí thư Chi bộ thôn 11, phường Hoành Bồ, cho biết: "Tôi cùng chi bộ tổ chức họp nhân dân để người ứng cử trưởng thôn báo cáo kết quả nhiệm kỳ vừa qua và định hướng hoạt động trong nhiệm kỳ tới. Bà con cũng tham gia ý kiến, lựa chọn hình thức bầu trưởng thôn. Do địa bàn rộng, một số xóm cách nhà văn hóa khoảng 3-4 km nên ngoài việc thông báo qua hệ thống Zalo của thôn, xóm, chúng tôi còn phân công đưa giấy mời đến tận nhà từng hộ gia đình".
Cuộc bầu cử lần này của Quảng Ninh không chỉ kiện toàn chức danh trưởng thôn, bản, khu phố mà còn hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp - lực lượng trực tiếp cùng cấp ủy, chính quyền cấp xã đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến từng hộ dân. Phương án xử lý tình huống phát sinh cũng đã được chuẩn bị, nhất là tại những thôn, khu phố mới sáp nhập có quy mô lớn.
Ông Phạm Văn Đăng, Phó Chủ tịch UBND xã miền núi Kỳ Thượng, nêu rõ: "Theo tôi, mục tiêu cuối cùng không chỉ là bầu ra trưởng thôn. Sau bầu cử, trưởng thôn phải tập trung triển khai công việc, có đủ uy tín, gần dân, sát dân, nói đi đôi với làm; cùng cấp ủy, chính quyền đưa thôn sau sắp xếp nhanh chóng ổn định, đoàn kết và phát triển".
Những ngày này, các nhà văn hóa, nơi đặt điểm bỏ phiếu, đang được chỉnh trang; thẻ cử tri và giấy mời được phát đến từng hộ. Từ bản làng vùng cao đến khu dân cư nơi biển đảo tiền tiêu, Quảng Ninh đã sẵn sàng cho ngày 16/8, để cử tri trực tiếp lựa chọn 624 trưởng thôn, bản, khu phố - những người gần dân, sát dân nhất trong hệ thống chính trị cơ sở.
