Đó là thông tin được đưa ra trong sáng 23/10 tại Hội thảo Khoa học Quốc tế “Nghiên cứu Nhật Bản hướng tới kỷ nguyên mới trong quan hệ Việt Nam – Nhật Bản” nhân kỷ niệm 30 năm thành lập ngành Nhật Bản học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Hội thảo đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường trải nghiệm thực tế cho sinh viên và mở rộng hợp tác nghiên cứu trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Nhật Bản tiếp tục phát triển.
Hội thảo do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn phối hợp với Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam tổ chức, quy tụ các giáo sư, nhà nghiên cứu đến từ Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines, Pháp và một số quốc gia khác.
Ưu tiên chất lượng đào tạo, tăng trải nghiệm thực tế
Phát biểu khai mạc tại hội thảo, Đại sứ mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đã chúc mừng ngành Nhật Bản học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập. Ngài Đại sứ bày tỏ vui mừng và ghi nhận những công trình nghiên cứu của các chuyên gia am hiểu sâu về con người, văn hóa, lịch sử Nhật Bản cũng như công tác giảng dạy ngôn ngữ Nhật bản trong 30 năm qua của ngành Nhật Bản đã góp phần không nhỏ trong việc thắt chặt quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.
“Hy vọng ngành Nhật Bản học sẽ tiếp tục phát triển, tiếp tục có những thành công và ngày càng có thêm nhiều nhà nghiên cứu, giảng viên, học viên và sinh viên góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành Nghiên cứu Nhật Bản tại Việt Nam”, Ngài Ito Naoki chia sẻ.
Chia sẻ bên lề hội thảo, PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết việc đào tạo ngành Nhật Bản học không chỉ nhằm cung cấp nguồn nhân lực cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước có quan hệ hợp tác với Nhật Bản, mà còn hướng tới đào tạo những chuyên gia có kiến thức chuyên sâu về đất nước Mặt trời mọc.
“Người học có thể đóng góp cho hoạt động nghiên cứu, tìm hiểu Nhật Bản và tham gia tư vấn chính sách, góp phần thúc đẩy quan hệ giữa hai nước trên các lĩnh vực ngoại giao văn hóa, giao lưu kinh tế và hợp tác song phương. Để tiếp tục phát triển ngành trong thời gian tới, nhà trường xác định chất lượng là yếu tố được ưu tiên hàng đầu. Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ có ý nghĩa đối với sự phát triển của mỗi người học mà còn góp phần phục vụ đất nước và thúc đẩy quan hệ giao lưu giữa Việt Nam và Nhật Bản”, PGS.TS Đặng Hồng Sơn nhấn mạnh.
Bên cạnh việc học tập tại giảng đường, nhà trường định hướng mở rộng cơ hội để sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh tham gia các chương trình thực tập, trao đổi học thuật, trải nghiệm văn hóa tại Nhật Bản. Thông qua việc trực tiếp tìm hiểu lịch sử, văn hóa, đời sống và con người Nhật Bản, người học có điều kiện tiếp cận thực tế, bổ sung kiến thức và mở rộng hiểu biết về xã hội sở tại.
Một nhiệm vụ khác được đặt ra là tăng cường sự gắn kết giữa nhà trường với các tổ chức, tập đoàn, doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, cũng như các doanh nghiệp Việt Nam và nước ngoài có quan hệ hợp tác với Nhật Bản. “Việc học trên giảng đường, học tập tại Nhật Bản và trải nghiệm tại doanh nghiệp là những môi trường quan trọng, giúp sinh viên tiếp cận kiến thức từ nhiều góc độ và nâng cao khả năng thích ứng với công việc sau khi tốt nghiệp”, ông Sơn thông tin.
Mở rộng hợp tác nghiên cứu, thích ứng với kỷ nguyên số
Cùng với định hướng nâng cao chất lượng đào tạo, việc phát triển nghiên cứu và mở rộng hợp tác học thuật cũng được đặt ra tại hội thảo. Tiến sĩ Phạm Hoàng Hưng, Trưởng ngành Nhật Bản học, Trưởng khoa Đông phương học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, cho biết sau 30 năm hình thành và phát triển, ngành Nhật Bản học đã đạt được nhiều kết quả trong đào tạo và nghiên cứu.
Theo Tiến sĩ Phạm Hoàng Hưng, một trong những nền tảng của ngành là định hướng nghiên cứu liên ngành, giúp sinh viên có phương pháp tiếp cận và tìm hiểu Nhật Bản từ nhiều góc độ. Những kiến thức và phương pháp này không chỉ phục vụ công việc liên quan trực tiếp đến Nhật Bản học, mà còn giúp người học có khả năng đóng góp cho mối quan hệ Việt Nam – Nhật Bản trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Trong đào tạo, ngành tiếp tục chú trọng tạo điều kiện để sinh viên phát triển từ bậc cử nhân lên thạc sĩ và tiến sĩ, đồng thời mở rộng các hoạt động thực tập, trải nghiệm thực tế. Việc kết nối với các doanh nghiệp, tập đoàn Nhật Bản và sự hỗ trợ từ các quỹ cũng tạo thêm cơ hội để sinh viên thực tập tại doanh nghiệp trong nước hoặc tham gia các chương trình học tập, trao đổi tại Nhật Bản.
“Bên cạnh đó, mạng lưới cựu sinh viên được xem là một lợi thế cần tiếp tục phát huy. Sự kết nối giữa các thế hệ có thể hỗ trợ sinh viên trong quá trình học tập, định hướng nghề nghiệp và tiếp cận môi trường làm việc sau khi tốt nghiệp. Mạng lưới này không chỉ hiện diện tại Việt Nam mà còn có các kết nối tại Nhật Bản, góp phần mở rộng cơ hội học tập và làm việc cho người học”, Tiến sĩ Hưng cho biết.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, ngành Nhật Bản học cũng đứng trước yêu cầu trang bị thêm kỹ năng để sinh viên thích ứng với thị trường lao động. Theo ông Hưng, người học cần có khả năng chủ động, đưa ra quyết định và sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ, tránh phụ thuộc vào công nghệ trong quá trình học tập và làm việc.
Đáng chú ý, tại hội thảo, các chuyên gia cũng nhấn mạnh sự chuyển dịch trong tư duy tiếp cận khu vực học hiện đại. Trong bối cảnh thế giới đang cùng đối mặt với nhiều thách thức chung như già hóa dân số, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững, giới học thuật đề xuất hướng tới việc coi “nghiên cứu về Nhật Bản như một tài sản công” của tri thức nhân loại.
Theo định hướng này, sứ mệnh của các nhà nghiên cứu không chỉ dừng lại ở việc am hiểu lịch sử hay văn hóa của một quốc gia đơn lẻ, mà còn vươn tầm để “giải quyết các vấn đề toàn cầu thông qua Nhật Bản”. Những kinh nghiệm quản trị, chính sách xã hội và bài học thực tiễn từ quá trình phát triển của đất nước Mặt trời mọc sẽ được chắt lọc thành các nguồn tài nguyên quý giá, qua đó góp phần tìm ra giải pháp thiết thực cho những bài toán phát triển của Việt Nam cũng như cộng đồng quốc tế.
