Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết điều này khi trình bày Báo cáo tóm tắt kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri (KNCT) gửi đến Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2, sáng 17/10.
Báo cáo nêu rõ, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, 855 kiến nghị được tổng hợp chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Đến nay, 854 kiến nghị được giải quyết, trả lời, đạt 99,9%. Nhìn chung, các kiến nghị cử tri đã được quan tâm, tập trung nghiên cứu, giải quyết và đề ra nhiều giải pháp trong công tác quản lý, điều hành gắn với việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ
Bên cạnh đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng thẳng thắn nêu rõ những hạn chế, như: việc giải quyết, trả lời KNCT ở một số bộ, ngành còn chưa đúng trọng tâm, chưa làm rõ lộ trình xử lý; quyền lợi của cử tri bị ảnh hưởng do văn bản quy phạm pháp luật chậm được sửa đổi, bổ sung hoặc còn thiếu thống nhất; một số KNCT chưa được giải quyết kịp thời do công tác phối hợp giữa các bộ, ngành hoặc giữa bộ, ngành với địa phương chưa thật sự chặt chẽ; một số nội dung trả lời KNCT còn chưa đầy đủ, thiếu thống nhất đối với những vấn đề được nhiều địa phương cùng quan tâm.
Xác định rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan thiếu sách giáo khoa
Báo cáo nêu cử tri thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có các giải pháp để bảo đảm việc cung ứng kịp thời, tránh tình trạng thiếu sách giáo khoa trong năm học 2026 - 2027.
Qua giám sát cho thấy, mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp với đơn vị xuất bản, phát hành để cung ứng sách giáo khoa kịp thời, đầy đủ, không để học sinh thiếu sách khi bước vào năm học mới. Tuy nhiên, sau khai giảng năm học 2026 - 2027, năm học đầu tiên triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất theo tinh thần Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, tình trạng thiếu sách giáo khoa vẫn xảy ra tại nhiều địa phương.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm túc rút kinh nghiệm; xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc để xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa và công khai kết quả để cử tri theo dõi, giám sát. Đồng thời, khẩn trương triển khai các giải pháp cung ứng đủ số sách giáo khoa còn thiếu; không để tái diễn tình trạng thiếu sách giáo khoa trong các năm học tiếp theo.
Trường hợp khác, cử tri tỉnh Tuyên Quang phản ánh tình trạng trẻ em trong cùng một lớp mẫu giáo nhưng hưởng mức hỗ trợ ăn trưa khác nhau. Qua giám sát cho thấy, theo Nghị định số 277, trẻ em từ 3 đến 5 tuổi được hỗ trợ tiền ăn trưa 360.000 đồng/tháng; trong khi trẻ ngoài 5 tuổi áp dụng theo Nghị định số 105 chỉ được hỗ trợ 160.000 đồng/tháng. Sự chênh lệch này tạo ra bất hợp lý ngay trong cùng một nhóm trẻ có điều kiện học tập và sinh hoạt tương đồng, gây khó khăn cho cơ sở giáo dục khi tổ chức bữa ăn, đồng thời chưa bảo đảm nguyên tắc công bằng trong thụ hưởng chính sách.
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong tháng 10/2026, bộ sẽ trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 105, trong đó nâng mức hỗ trợ ăn trưa để thống nhất với Nghị định số 277.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 105 theo đúng lộ trình; bảo đảm mức hỗ trợ ăn trưa được quy định thống nhất, công bằng, đồng thời làm rõ nguyên tắc xử lý trong thời gian chuyển tiếp để tránh tiếp tục phát sinh chênh lệch chính sách giữa các nhóm trẻ có điều kiện học tập, sinh hoạt tương đồng.
Trả lời cần làm rõ vướng mắc và nguyên nhân
Hay cử tri tỉnh Tây Ninh kiến nghị xem xét cơ chế đặc thù, cho phép gia hạn Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu đối với cửa hàng bán lẻ từ 1 đến 2 năm, tạo điều kiện để doanh nghiệp có thêm thời gian hoàn thiện hồ sơ đất đai theo quy định mới của Luật Đất đai năm 2024, duy trì hoạt động kinh doanh ổn định và hạn chế nguy cơ gián đoạn nguồn cung xăng dầu tại địa phương.
Trả lời cử tri của Bộ Công Thương chủ yếu mới dừng ở việc viện dẫn pháp luật hiện hành chưa có quy định về thủ tục gia hạn Giấy chứng nhận nhưng chưa làm rõ vướng mắc và nguyên nhân; chưa đánh giá đầy đủ số lượng cửa hàng bị ảnh hưởng; phạm vi tại một hay nhiều địa phương; tác động đến hoạt động kinh doanh và khả năng bảo đảm nguồn cung xăng dầu.
Bộ cũng chưa đánh giá khả năng đơn giản hóa thủ tục cấp Giấy chứng nhận đối với các cửa hàng đã hoạt động ổn định, không thay đổi địa điểm, hiện trạng xây dựng và vẫn bảo đảm các điều kiện về kỹ thuật, an toàn, phòng cháy, chữa cháy, môi trường nhưng còn vướng thủ tục đất đai.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Công Thương rà soát, tổng hợp tình hình các cửa hàng bán lẻ xăng dầu gặp khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ đất đai khi Giấy chứng nhận hết thời hạn; làm rõ nguyên nhân, phạm vi, mức độ ảnh hưởng và khả năng phát sinh trên diện rộng. Trên cơ sở đó, chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan nghiên cứu có giải pháp xử lý phù hợp; đồng thời rà soát, đơn giản hóa thủ tục cấp Giấy chứng nhận, hướng dẫn áp dụng thống nhất giữa các địa phương.
Cử tri tỉnh Phú Thọ và cử tri thành phố Cần Thơ đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn cụ thể về địa vị pháp lý, mô hình tổ chức của Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp tỉnh để các địa phương có cơ sở tổ chức thực hiện thống nhất.
Theo bà Lê Thị Nga, qua giám sát cho thấy, nội dung trả lời của Bộ Khoa học và Công nghệ đối với các địa phương chưa thật sự thống nhất. Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương rà soát các quy định về địa vị pháp lý, mô hình tổ chức, cơ chế điều hành và hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp tỉnh; ban hành hướng dẫn thống nhất để các địa phương thực hiện. Trường hợp quy định hiện hành còn bất cập, khó khả thi, bộ cần tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung, bảo đảm cơ sở pháp lý đồng bộ và phù hợp với thực tiễn tổ chức tại địa phương....
