Camera giám sát mất kết nối, biển báo điện tử gặp lỗi
Theo Bộ Xây dựng, dù đã nhiều lần có văn bản yêu cầu các Ban Quản lý dự án 2, 7, Thăng Long, Đường sắt và Ban Quản lý dự án Đường Hồ Chí Minh rà soát, khắc phục các tồn tại tại các dự án thành phần đầu tư công thuộc cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đến nay vẫn còn nhiều vấn đề chưa được xử lý dứt điểm.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết, các chỉ số hiệu năng vận hành (KPI) của hệ thống thu phí chưa đạt yêu cầu; hệ thống giám sát, điều hành đường cao tốc chưa hoạt động ổn định; trong khi công trình kiểm soát tải trọng xe chưa được đưa vào vận hành, khai thác theo quy định.
Tại dự án cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45, hệ thống camera giám sát vẫn xảy ra tình trạng rung, lắc hình ảnh. Cơ cấu xoay dọc của nhiều camera bị kẹt khi có mưa to, gió lớn. Tỷ lệ nhận diện phương tiện thấp, chưa thu thập đầy đủ dữ liệu giao thông. Khả năng nhận diện vào ban đêm cũng hạn chế, hình ảnh bị nhiễu, mờ, không đọc được biển kiểm soát.
Hệ thống biển báo điện tử tại dự án còn xảy ra tình trạng mất kết nối, gây độ trễ khi cập nhật kịch bản điều hành giao thông. Việc thay đổi nội dung trên phân hệ quản lý tập trung cũng chưa thực hiện được, buộc phải đăng nhập cục bộ vào bộ điều khiển của biển báo. Một số biển báo chưa đồng bộ kịch bản từ phần mềm, đồng thời phát sinh lỗi không thể khởi tạo hoặc lưu trữ mẫu nội dung mới.
Tại dự án Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, các camera trên toàn tuyến thường xuyên mất tín hiệu, mất kết nối cục bộ. Tỷ lệ nhận diện phương tiện thấp, có trường hợp phương tiện di chuyển từ đầu tuyến đến cuối tuyến nhưng hệ thống chỉ ghi nhận tại 1-2 điểm camera đơn lẻ. Hệ thống cáp quang dọc tuyến cũng thường xuyên bị gián đoạn, gây mất kết nối camera và biển báo điện tử.
Đối với dự án Nghi Sơn - Diễn Châu, một số camera bị mất kết nối, lắp đặt chưa đúng thiết kế; một số biển báo điện tử chưa hoạt động. Tại các dự án Bãi Vọt - Hàm Nghi và Hàm Nghi - Vũng Áng, một số camera vẫn kết nối không ổn định, thậm chí có hiện tượng rung, lắc mạnh, trong khi hệ thống năng lượng tái tạo sử dụng gió chưa được kích hoạt.
Đáng chú ý, tại các dự án Vũng Áng - Bùng và Bùng - Vạn Ninh, toàn bộ hệ thống giám sát, điều hành đường cao tốc chưa được đưa vào vận hành. Tất cả camera trên tuyến chưa được kết nối về trung tâm điều hành giao thông. Tại dự án Vĩnh Hảo - Phan Thiết, một số camera có dấu hiệu bị treo, khó điều chỉnh góc quay; hệ thống biển báo điện tử vẫn còn lỗi hiển thị.
Đối với dự án Phan Thiết - Dầu Giây, Bộ Xây dựng ghi nhận 28/51 camera bị mất kết nối. Một số camera rung, lắc mạnh, tự động gập góc nhìn xuống đất, khiến hệ thống không duy trì được vị trí quan sát, giám sát tại tất cả các điểm. Một số camera thường xuyên mất kết nối trong những khoảng thời gian nhất định do đứt cáp quang hoặc hư hỏng thiết bị. Hệ thống biển báo điện tử cũng không hoạt động do mất cáp điện.
Hệ thống thu phí còn nhiều bất cập
Không chỉ hệ thống giám sát và điều hành, hệ thống thu phí điện tử không dừng tại các dự án cũng còn nhiều tồn tại.
Bộ Xây dựng chỉ ra tình trạng chênh lệch giao dịch liên thông đầu - cuối cao tốc giữa hai nhà cung cấp dịch vụ thu phí chưa được xử lý dứt điểm. Bên cạnh đó là các lỗi như hệ thống tự động thay đổi dữ liệu sau phiên chốt báo cáo; giao dịch trùng lặp, sai giá, sai phân loại xe, sai nhà cung cấp thẻ.
Một số giao dịch được ghi nhận trên hệ thống vào - ra nhưng chưa có hình ảnh phương tiện tương ứng tại làn thu phí, gây khó khăn cho việc kiểm tra, đối soát dữ liệu.
Tại các làn thu phí đầu vào, giải pháp thiết kế sử dụng số lượng camera nhận dạng biển số còn ít và không có thiết bị cảm biến laser phát hiện phương tiện. Trong quá trình vận hành, hệ thống gặp khó khăn trong việc phát hiện phương tiện, nhận dạng biển số và ghép ảnh, từ đó ảnh hưởng đến công tác tra soát, đối chiếu với dữ liệu phương tiện thực tế.
Ngoài ra, hệ thống cáp điện, cáp quang dọc tuyến tại nhiều vị trí chưa được thi công các giải pháp bảo vệ theo đúng hồ sơ thiết kế như chôn ngầm, đổ bê tông... Một số đoạn cáp còn đi lộ thiên trên taluy, hầm chui, mố cầu, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, ảnh hưởng tuổi thọ công trình, đồng thời dễ bị xâm hại, mất cắp và phát sinh các sự cố khác.
Yêu cầu khắc phục trước ngày 30/8
Trước những tồn tại trên, Bộ Xây dựng yêu cầu các ban quản lý dự án rà soát toàn bộ hệ thống giám sát, điều hành đường cao tốc, xác định và khẩn trương khắc phục dứt điểm các vấn đề còn tồn tại.
Mục tiêu là bảo đảm toàn bộ chức năng của các hệ thống thành phần thuộc hệ thống giám sát, điều hành đường cao tốc hoạt động ổn định, chính xác và đầy đủ theo thiết kế được phê duyệt; đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành, khai thác và phát huy hiệu quả đầu tư theo quy định. Thời hạn hoàn thành được Bộ Xây dựng yêu cầu là trước ngày 30/8/2026.
Đối với hệ thống thu phí, bao gồm hệ thống vào - ra tại các trạm và hệ thống đầu - cuối thu phí cao tốc, các ban quản lý dự án được yêu cầu phối hợp với liên danh các nhà cung cấp dịch vụ thu phí tự động rà soát, khắc phục dứt điểm các tồn tại. Hệ thống thu phí phải bảo đảm các chỉ số hiệu năng vận hành đáp ứng yêu cầu, thực hiện thu đúng, thu đủ phí sử dụng đường bộ cao tốc. Các nội dung này cũng phải hoàn thành trước ngày 30/8/2026.
Đối với công trình kiểm soát tải trọng xe, các đơn vị được yêu cầu khẩn trương khắc phục các tồn tại, hoàn thiện chức năng của hệ thống và các thủ tục liên quan theo đúng quy định, bảo đảm đưa công trình vào khai thác trong tháng 8/2026.
Bộ Xây dựng yêu cầu giám đốc các ban quản lý dự án khẩn trương tổ chức triển khai, kiểm tra, đôn đốc và chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng Bộ Xây dựng về tiến độ, chất lượng cũng như kết quả thực hiện các nội dung được giao.
