Trình bày tờ trình, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, việc kiện toàn tổ chức bộ máy được thực hiện trên cơ sở quán triệt nghiêm túc Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương và Kết luận số 210-KL/TW về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Theo Tổng Kiểm toán Nhà nước, qua rà soát cho thấy tổ chức bộ máy hiện nay vẫn còn một số hạn chế như cơ cấu còn cồng kềnh, chức năng, nhiệm vụ giữa các đơn vị còn phân tán, chồng chéo; quy trình lập, thẩm định và phê duyệt kế hoạch, báo cáo kiểm toán còn nhiều tầng nấc; việc quản lý đối tượng kiểm toán theo ngành, lĩnh vực chưa thực sự thống nhất, ảnh hưởng đến tính chuyên sâu và hiệu quả hoạt động kiểm toán.
“Kiểm toán Nhà nước xác định cần tiếp tục hoàn thiện tổ chức theo hướng giảm đầu mối, tăng cường phân cấp, phân quyền, gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số và kiểm soát chất lượng kiểm toán để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới”, ông Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh.
Theo phương án được trình, Kiểm toán Nhà nước cơ bản giữ nguyên số lượng các đơn vị tham mưu, kiểm toán khu vực và đơn vị sự nghiệp.
Đối với các đơn vị kiểm toán chuyên ngành, Kiểm toán Nhà nước đề xuất giảm từ 8 xuống còn 7 đơn vị. Việc sắp xếp nhằm phù hợp với việc tinh gọn tổ chức của các bộ, ngành sau sáp nhập, đồng thời bảo đảm mỗi đơn vị thực hiện kiểm toán thống nhất theo ngành, lĩnh vực, nâng cao tính chuyên môn và tránh trùng lặp trong thực hiện nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán được đổi tên thành Vụ Chính sách Kiểm toán Nhà nước. Đơn vị này sẽ tập trung thực hiện chức năng tham mưu về nghiên cứu, xây dựng, ban hành và hướng dẫn thực hiện các chính sách, chuẩn mực, quy trình, phương pháp nghiệp vụ kiểm toán; đồng thời tiếp nhận toàn bộ nhiệm vụ xây dựng chính sách hiện đang phân tán ở một số đơn vị khác.
Riêng nhiệm vụ kiểm soát chất lượng kiểm toán sẽ được chuyển sang Thanh tra Kiểm toán Nhà nước, qua đó, góp phần nâng cao tính độc lập, khách quan và hiệu quả kiểm soát quyền lực trong hoạt động kiểm toán.
Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhất trí với đề xuất, nghị quyết có hiệu lực từ ngày 15/8/2026, nhằm tạo điều kiện để Kiểm toán Nhà nước kịp thời ban hành các văn bản triển khai, bảo đảm hoạt động của ngành diễn ra thông suốt, không bị gián đoạn.
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, cơ quan trình và cơ quan thẩm tra thống nhất cao với nội dung dự thảo nghị quyết. Nghị quyết chỉ gồm 2 nội dung thuộc thẩm quyền quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: giảm số lượng đơn vị kiểm toán nhà nước chuyên ngành từ 8 xuống 7 và đổi tên Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán thành Vụ Chính sách Kiểm toán Nhà nước. Việc sắp xếp không làm tăng đầu mối, không tăng biên chế nên đủ điều kiện để ban hành theo thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua nghị quyết, tạo cơ sở để Kiểm toán Nhà nước tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, đáp ứng yêu cầu quản lý tài chính công, tài sản công trong giai đoạn phát triển mới.
