Theo Sở Nông nghiệp - Môi trường tỉnh Đồng Tháp, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh ghi nhận 12 ổ dịch bệnh dại trên chó tại 09 xã, phường (xã Tràm Chim, Tân Hồng, phường Hồng Ngự, xã Ngũ Hiệp, Tân Hộ Cơ, Bình Thành, Long Tiên, phường Mỹ Phước Tây và phường Thường Lạc). Đáng quan tâm là đã có 02 người tử vong tại xã Mỹ Tịnh An và phường Đạo Thạnh, nghi có liên quan đến nhiễm virus dại từ chó.
Sau khi phát hiện các ổ dịch, chính quyền và các ngành chức năng địa phương đã thực hiện các biện pháp ứng phó, khống chế, bao vây ổ dịch; tổ chức tiêm phòng vắc xin dại đối với các trường hợp có nguy cơ; xử lý, tiêu hủy động vật mắc bệnh dại hoặc có liên quan với bệnh này.
UBND tỉnh Đồng Tháp có văn bản chỉ đạo, đề nghị các sở, ngành, đoàn thể, MTTQ và UBND các xã, phường khẩn trương, quyết liệt thực hiện công tác phòng chống bệnh dại trên động vật.
Theo đó, UBND tỉnh Đồng Tháp có chủ trương rà soát, lập danh sách, thống kê kịp thời, chính xác và quản lý chặt chẽ biến động đàn chó, mèo nuôi trên địa bàn. Yêu cầu chủ nuôi thực hiện đăng ký, khai báo nuôi vật nuôi và cam kết nuôi nhốt trong khuôn viên gia đình, chấp hành nghiêm quy định xích giữ, rọ mõm và có người dắt khi ra nơi công cộng. Thời gian hoàn thành trước ngày 15/9/2026.
Tổ chức triển khai tiêm phòng vắc xin dại cho đàn chó, mèo trên địa bàn, đảm bảo tỷ lệ đạt tối thiểu 80% tổng đàn thuộc diện tiêm; riêng đối với các xã, phường đang xảy ra dịch bệnh và các địa bàn giáp ranh phải triển khai tiêm phòng khẩn cấp bao vây ổ dịch, đảm bảo tỷ lệ tiêm đạt trên 90% tổng đàn tại thời điểm tiêm. Thời gian hoàn thành trước ngày 15/11/2026.
Tuy nhiên, đến thời điểm này, công tác phòng chống bệnh dại trên động vật ở địa phương thực hiện chưa đồng đều; một số xã, phường còn tư tưởng chủ quan, lơ là, nhất là tại những địa bàn chưa xảy ra ổ dịch.
Theo Chi cục Chăn nuôi - Thú y tỉnh Đồng Tháp, toàn tỉnh thống kê được đàn chó khoảng 94.470 con (đàn mèo chưa thống kê chính xác). Đến thời điểm này, tỷ lệ tiêm phòng đàn chó đạt 77,52%. Công tác tiêm phòng vắc xin cho chó, mèo chủ yếu do chính quyền địa phương tổ chức thực hiện theo đợt. Đối với người dân, vẫn tồn tại tình trạng nuôi chó thả rông, không rọ mõm, nuôi không khai báo với cơ quan quản lý động vật tại địa phương. Ở vùng nông thôn, đàn chó còn chạy ra đường giao thông, phóng uế nơi công cộng, vừa kém an toàn giao thông, gây ô nhiễm môi trường và làm gia tăng nguy cơ lây lan bệnh dại sang người.
Ông Phạm Nguyên Khang, người dân xã Châu Thành, tâm tư: "Hiện nay tôi thấy người dân nuôi chó thả rông, chó đi hoang rất nhiều, nhất là các vùng quê. Đôi khi tôi đi ngang bị chó rượt, tấn công luôn, có trẻ em bị chó tấn công phải đi tiêm ngừa. Các cơ quan chức năng cần có biện pháp tuyên truyền, nhắc nhỡ để người nuôi chó nhốt lại, hoặc tiêm ngừa để phòng bệnh dại".
Còn bà Trần Thị N, người dân ở phường Mỹ Phong cũng chia sẻ: “Từ trước đến nay tôi chưa bị chó cắn nhưng đã 2 lần đi xe gắn máy cán nhầm chó trên mặt đường, dù bị té ngã nhưng chưa bị ảnh hưởng đến tính mạng. Tôi thấy việc nuôi chó, mèo thả rông là ‘lợi bất cập hại’, do đó mọi người cần cân nhắc khi nuôi chó, mèo; nếu nuôi phải quản lý tốt và tiêm phòng vắc xin trước nguy cơ bùng phát bệnh dại để bảo vệ mình và người khác”.
Một số trường hợp người dân còn lơ là, chủ quan trước nguy cơ bệnh dại đang bùng phát. Một bộ phận người dân chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm của bệnh dại; còn chủ quan trong việc tiêm phòng cho chó, mèo và chưa chủ động đến cơ sở y tế sau khi bị chó, mèo cắn. Đặc biệt, tình trạng giết mổ, chế biến và sử dụng thịt chó nghi mắc bệnh vẫn còn tồn tại, làm gia tăng đáng kể nguy cơ phơi nhiễm và lây truyền virus sang người.
Minh chứng như tại xã Long Tiên, tỉnh Đồng Tháp, có một số người dân làm thịt chó nghi bệnh. Hay ở phường Thường Lạc, một người dân phát hiện con chó bị bệnh, tự ý cho uống thuốc thì bị chó cắn. Sau đó, con chó chết, gửi mẫu xét nghiệm dương tính với bệnh dại. Tại xã Mỹ Tịnh An, một người chuyên hành nghề bán thịt chó bị nhiễm dại (chưa rõ đường lây nhiễm), do chậm trong công tác điều trị dẫn đến tử vong. Riêng một trẻ em ở phường Đạo Thạnh bị vết thương ở phần mặt nghi chó dại cắn, chậm trong công tác chuẩn đoán và điều trị nên bé đã tử vong.
Hiện nay, việc tổ chức truy bắt chó, mèo thả rông là một trong những biện pháp phòng chống bệnh dại, nhưng thực tế các địa phương tổ chức chưa đồng đều. Một số hộ nuôi chó, mèo còn chưa đồng tình với công tác này. Biện pháp chế tài đối với các trường hợp vi phạm trong việc nuôi chó mèo tại các gia đình chưa được các địa phương thực hiện quyết liệt.
Tại xã Thạnh Phú- xã vùng nông thôn sâu của tỉnh Đồng Tháp, ông Huỳnh Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, để phòng chống bệnh dại ngoài công tác tuyên truyền, địa phương quan tâm đàn chó thả rông và trưng dụng nhân viên thú y trước y sáp nhập xã để thực hiện công tác tiêm phòng bắt buộc.
Ông Huỳnh Văn Toàn nói: “ Qua thống kê mỗi ấp ở xã có đến vài con chó. Đến thời điểm này chưa ghi nhận bệnh chó dại, chúng tôi tập trung công tác tuyên truyền vận động phòng chống dại. Phòng Kinh tế đã tổ chức tiêm ngừa và đã làm xong, nhân viên đi tiêm phòng có hỗ trợ kinh phí theo đầu con”.
Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, sáp nhập xã, phường, ấp, khu phố, địa bàn rộng, cán bộ chuyên trách thú y cấp xã mỏng, thậm chí khuyết; cán bộ quản lý ấp, khu phố thay đổi, nên không nắm cụ thể trên địa bàn có bao nhiêu hộ dân nuôi chó, mèo và đàn chó nuôi theo kiểu thả rông là bao nhiêu. Do đó, công tác phòng chống bệnh dại trên đàn chó, mèo gặp rất nhiều khó khăn.
Theo ông Hồ Huỳnh Mai, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi - Thú y tỉnh Đồng Tháp, để phòng chống bệnh dại trên đàn vật nuôi, đơn vị tổ chức tuyên truyền bằng nhiều hình thức như: tổ chức loa phát thanh, in phát tờ rơi, chuyển các file tuyên truyền đến các xã, phường để phát trên đài truyền thanh, phối hợp với Báo, Phát thanh - Truyền hình sản xuất “câu chuyện truyền thanh”, phát trên Đài Phát thanh 01 tuần một câu chuyện. Ngoài ra, lực lượng thú y rất mỏng, cán bộ phụ trách ở xã phải kiêm nhiệm nhiều việc trong khi yêu cầu giám sát, quản lý đàn chó, mèo và xử lý ổ dịch cần thực hiện thường xuyên, liên tục; song song đó, các chế độ phục vụ công tác tiêm phòng cho đàn vật nuôi còn hạn chế, gây khó khăn cho cấp cơ sở.
“Hiện nay toàn bộ ở 102 xã, phường không có cán bộ thú y nào được trợ cấp hay hưởng lương gì hết, do đó công tác tiêm phòng cho động vật hiện nay bị vướng chỗ này. Thứ 2 là tiền công tiêm phòng đã bị Bộ Tài chính hủy bỏ, nên không được thu. Tuy nhiên về phòng dại thì địa phương cũng chủ động tăng cường tiêm phòng; một số địa phương họ cũng thành lập các đội tiêm phòng sử dụng nguồn ngân sách chủ động làm”, ông Hồ Huỳnh Mai cho biết.
Để phòng chống bệnh dại đang có chiều hướng gia tăng, cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân khi nuôi chó, mèo phải đăng ký, khai báo với cơ quan chức năng tại địa phương; tiêm phòng cho đàn vật nuôi đúng quy định; quản lý chặt chẽ chó, mèo, tuyệt đối không thả rông ra đường. Khi phát hiện chó, mèo có biểu hiện bệnh dại, khẩn trương khai báo ngay với Ủy ban nhân dân các xã, phường; không được tiếp xúc gần với vật nuôi đang bệnh. Khi tiếp nhận thông tin ca phơi nhiễm, phải hợp tác với chính quyền địa phương xử lý đúng quy định. Đặc biệt, người dân không giết mổ chó, mèo bệnh hay nghi nhiễm bệnh; khi bị vật nuôi nhiễm bệnh cắn, cào xước vào da phải đến cơ sở y tế tiêm phòng và được hướng dẫn phương pháp điều trị hiệu quả.
