Chuyển đổi số đến tận bè cá
Tại bè hàu Năm Thắng thuộc Hợp tác xã Thủy sản Đức Thịnh (xã Long Sơn, TP.HCM) trước đây thuộc tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, những tiện ích từ chuyển đổi số đang được người dân ứng dụng ngày càng nhiều vào công việc hằng ngày.
Chị Lý Phương Trúc, nhân viên bè hàu Năm Thắng cho biết, Hợp tác xã (HTX) đang từng bước ứng dụng công nghệ vào cả hoạt động nuôi trồng thủy sản và dịch vụ ăn uống.
Theo chị Trúc, trước đây khi có khách ở xa đặt hàng, việc giao nhận mất nhiều thời gian và phải qua nhiều công đoạn. Nay, sau khi chuẩn bị hàng, nhân viên chỉ cần thao tác trên máy tính, đơn vị giao nhận hàng sẽ đến tận nơi nhận và chuyển hàng cho khách.
Việc thanh toán của khách hàng cũng thuận tiện hơn qua hình thức chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của HTX. Cách làm này rút ngắn đáng kể thời gian so với việc phải đưa hàng ra bến rồi chật vật tìm phương tiện vận chuyển như trước đây.
Đối với hoạt động dịch vụ ăn uống, các bè cũng đã được phủ sóng Wi-Fi, giúp khách hàng thuận tiện truy cập internet, không còn phụ thuộc nhiều vào mạng 3G/4G cá nhân.
"Thêm vào đó, khâu thanh toán, in hóa đơn cũng rất dễ dàng vì có mã quét QR. Khi tính tiền, khách chỉ cần quét mã là tiền tự động báo về tài khoản, xuất hóa đơn ra luôn. Lúc trước em cần ít nhất hai người để phụ gom đơn, nhập sổ; còn bây giờ chỉ một mình em là có thể tự động quán xuyến hết, nhẹ nhàng và tiện lợi hơn rất nhiều" - chị Trúc chia sẻ.
Tương tự, tại bè hàu của anh Lương Chí Tùng, chuyển đổi số đã trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống và công việc. Theo anh Tùng, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, chính quyền xã Long Sơn đã tạo điều kiện tối đa để người dân tiếp cận gần hơn với công nghệ.
Để các hộ nuôi trồng thủy sản trên lồng bè có thể nắm bắt nhanh các kỹ năng số, vào mỗi sáng cuối tuần, cán bộ địa phương cùng nhân viên ngành thủy sản đã đến tận bè, trực tiếp hướng dẫn bà con cài đặt và sử dụng các ứng dụng trên điện thoại thông minh. Giờ đây, người dân chỉ cần mở điện thoại là có thể thực hiện nhiều giao dịch trực tuyến, tra cứu thông tin và sử dụng các tiện ích số.
"Tôi thấy ứng dụng công nghệ nhanh hơn, gọn hơn và giúp chúng tôi đỡ mất nhiều thời gian. Bây giờ chỉ cần tải ứng dụng về máy là có đầy đủ thông tin trên đó, vừa phổ biến rộng rãi vừa đến gần với bà con hơn. Mong chính quyền địa phương tiếp tục tạo thêm nhiều điều kiện hơn nữa để bà con nuôi trồng thủy sản nắm bắt và hiểu sâu hơn về chuyển đổi số" - anh Lương Chí Tùng cho biết thêm.
Gắn trách nhiệm từng thôn, ấp
Chuyển đổi số ở xã Long Sơn không chỉ dừng lại ở các lồng bè hay việc thanh toán không tiền mặt tại các cơ sở kinh doanh, mà đang lan tỏa vào các khu dân cư và điểm du lịch trên địa bàn.
Ông Trần Văn Tín, Bí thư kiêm Trưởng thôn 5 cho biết, đây là địa bàn trung tâm của xã. Trước ngày 1/7/2025, hạ tầng mạng viễn thông tại đây còn nhiều hạn chế với vỏn vẹn 12 trạm thu phát sóng di động (chủ yếu là 3G và 4G).
Hạ tầng chưa đồng bộ cùng kỹ năng công nghệ hạn chế của một bộ phận người dân từng là rào cản lớn trong quá trình chuyển đổi số.
Từ sau ngày 1/7 đến nay, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy và lãnh đạo xã, hạ tầng viễn thông trên địa bàn thôn được đầu tư mạnh mẽ. Từ 12 trạm ban đầu nay đã tăng lên 20 trạm BTS; trong đó có 3 trạm phát sóng 5G được đầu tư mới.
Nhờ hạ tầng nâng cấp, đường truyền ổn định, người dân trong thôn phấn khởi và mạnh dạn thay đổi thói quen. Từ việc đi chợ không dùng tiền mặt đến nộp hồ sơ hành chính điện tử, tiện ích số đang dần trở thành một phần thiết yếu trong đời sống hằng ngày.
"Chúng tôi ưu tiên từ 1 đến 2 người/hộ dân được tiếp cận công nghệ thông tin về bình dân học vụ số. Thôn cũng xác định rõ mục tiêu chuyển đổi số trên địa bàn là cố gắng tuyên truyền, vận động người dân tiếp cận thông tin, nộp hồ sơ trực tuyến toàn trình" - ông Trần Văn Tín chia sẻ.
Theo lãnh đạo UBND xã Long Sơn, để cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Long Sơn đã chọn cách làm linh hoạt, bám sát đặc thù địa bàn.
Thay vì tổ chức những lớp học cứng nhắc, địa phương triển khai mô hình “Bình dân học vụ số” với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng bè” để kiến thức công nghệ thực sự ngấm vào đời sống.
Bà Bùi Thị Thu Hương, Phó Chủ tịch UBND xã Long Sơn cho biết, trong tiến trình chuyển đổi số, việc cập nhật thông tin công dân số và sổ sức khỏe điện tử là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, người dân đã hiểu rõ lợi ích và trách nhiệm của mình, từ đó đồng thuận và chấp hành rất tốt.
Theo bà Hương, thời gian đầu xã gặp không ít khó khăn do hạ tầng số hạn chế, dân cư phân tán, nhiều hộ dân sinh sống lênh đênh trên các lồng bè giữa sông rạch. Tuy nhiên, bằng sự quyết tâm của chính quyền và sự đồng lòng của bà con, công tác chuyển đổi số đã đạt được những kết quả bước đầu đáng ghi nhận.
"Chúng tôi xác định trong công tác tuyên truyền phải làm rõ trách nhiệm của mỗi cá nhân. Việc phối hợp cùng chính quyền địa phương để làm sạch, nhập liệu cơ sở dữ liệu công dân số không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm, nhiệm vụ chính trị của từng người dân" - bà Bùi Thị Thu Hương cho biết thêm.
Từ tâm lý e ngại ban đầu, người dân xã Long Sơn đã chủ động học hỏi, hỗ trợ nhau nắm bắt công nghệ. Thành quả này đến từ sự kiên trì của cả hệ thống chính trị với phương pháp “cầm tay chỉ việc”, mang công nghệ đến từng hộ dân và từng lồng bè.
Mục tiêu “không ai bị bỏ lại phía sau” đang được cụ thể hóa bằng những thay đổi thiết thực. Cánh cửa số mở ra không chỉ giúp người dân Long Sơn rút ngắn khoảng cách địa lý, mà còn tạo động lực to lớn để xã vươn mình, phát triển kinh tế và làm giàu từ biển lớn.
