Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Một trong những nội dung đáng chú ý là triển khai tiểu dự án thu hẹp khoảng cách mất cân bằng giới tính khi sinh tại các địa phương có tỷ số giới tính khi sinh cao.
Dự thảo đưa số liệu của Cục Thống kê năm 2024 cho thấy, cả nước hiện có 15 tỉnh, thành có tỷ số giới tính khi sinh cao hơn mức 109 bé trai sinh ra sống/100 bé gái sinh ra sống, gồm: Hà Nội, Bắc Ninh, Sơn La, Hưng Yên, Phú Thọ, Lạng Sơn, Hải Phòng, Thái Nguyên, Lai Châu, Thanh Hóa, Lào Cai, Ninh Bình, Quảng Ninh, Nghệ An và Điện Biên.
Bộ Y tế cho biết, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh kéo dài có thể dẫn đến nguy cơ thừa nam giới trong tương lai, gây mất cân đối cơ cấu dân số, ảnh hưởng đến hôn nhân, gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ Y tế đề xuất tăng cường kiểm soát các cơ sở cung cấp dịch vụ liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi; tập huấn cho cán bộ y tế; biểu dương các cơ sở chấp hành tốt quy định không lựa chọn giới tính thai nhi và xây dựng công cụ theo dõi, phát hiện, ngăn chặn các nội dung vi phạm trên internet và các nền tảng mạng xã hội.
Đối với 15 địa phương có tỷ số giới tính khi sinh cao, Bộ Y tế sẽ triển khai các mô hình cộng đồng xóa bỏ tư tưởng trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính thai nhi; phát triển mô hình hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái; huy động các chức sắc tôn giáo tham gia tuyên truyền, vận động thay đổi nhận thức của người dân.
Dự thảo cũng đề xuất đưa nội dung phòng ngừa mất cân bằng giới tính khi sinh vào các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và các cơ sở đào tạo y khoa. Hằng năm, Bộ Y tế sẽ tổ chức Tháng hành động hưởng ứng Ngày Quốc tế Trẻ em gái (11/10), kết hợp các chiến dịch truyền thông, cuộc thi và hoạt động tôn vinh phụ nữ, trẻ em gái nhằm từng bước xóa bỏ định kiến giới và giảm nhu cầu lựa chọn giới tính thai nhi.
Theo Bộ Y tế, các giải pháp này hướng tới đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, hạn chế nguy cơ dư thừa nam giới trong tương lai và bảo đảm cơ cấu dân số bền vững.
