Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm rất nguy hiểm và thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 3 tuổi, từng bùng phát thành các đợt dịch lớn tại Việt Nam. Trong đó, EV71 là tác nhân gây bệnh nặng, biến chứng thần kinh, hô hấp, tim mạch, thậm chí tử vong. Riêng năm 2023, Việt Nam ghi nhận hơn 181.000 ca mắc, 31 ca tử vong; chủng EV71 chiếm 82% trường hợp nhập viện và 90,4% ca bệnh nặng.
Vắc xin tay chân miệng do EV71 của Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi (chưa đến sinh nhật 6 tuổi), bảo vệ nhóm tuổi có nguy cơ mắc bệnh nặng cao nhất. Vắc xin có lịch tiêm từ 2-3 mũi tùy theo độ tuổi bắt đầu tiêm.
Để vắc xin sớm đến với trẻ em Việt Nam, BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết, VNVC đã làm việc từ vài năm trước với Substipharm Biologics (Thuỵ Sĩ) để giành quyền đưa vắc xin này sớm về Việt Nam.
VNVC cũng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cung ứng, bảo quản vắc xin, đào tạo chuyên môn và nhanh chóng phân phối tới gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc để kịp thời triển khai tiêm chủng, bảo vệ trẻ em trước mùa cao điểm của căn bệnh này.
Vắc xin được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam, chứng minh khả năng bảo vệ tốt trước EV71 - tác nhân liên quan phần lớn ca bệnh nặng, tử vong của căn bệnh nguy hiểm chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo dữ liệu được công bố, vắc xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm và đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen phụ thuộc nhóm EV71.
Vắc xin EV71 được triển khai tiêm cho trẻ em tại Đài Loan, với hơn 600.000 liều đã được sử dụng từ tháng 8/2023 đến tháng 9/2026. Theo GS.BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Quốc gia Đài Loan, Chủ tịch Danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan, thực tế triển khai và theo dõi sau tiêm tại Đài Loan tiếp tục ghi nhận tính an toàn và hiệu quả cao của vắc xin.
Từ khi triển khai vắc xin, CDC Đài Loan chưa ghi nhận EV71 trong các trường hợp tay chân miệng nặng giai đoạn 2024-2026, trong khi trước đó virus này từng chiếm tỷ lệ đáng kể trong các ca bệnh tay chân miệng biến chứng nặng.
BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, chuyên gia đầu ngành về bệnh truyền nhiễm trẻ em, người từng tham gia biên soạn phác đồ điều trị tay chân miệng cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, vắc xin EV71 là giải pháp được giới nhi khoa mong đợi nhiều năm, sau nhiều đợt dịch khiến trẻ nhập viện, chuyển nặng và gặp biến chứng nguy hiểm.
“Nhiều năm qua, rất nhiều phụ huynh hỏi tôi khi nào mới có vắc xin tay chân miệng. Mỗi mùa bệnh, phụ huynh lo, bác sĩ cũng áp lực vì có những trẻ ban đầu vẫn tỉnh táo nhưng chỉ vài giờ sau đã chuyển nặng, cần nhiều nhân lực, thuốc men và thiết bị hồi sức.
Khi dịch lớn, số trẻ nhập viện tăng nhanh càng gây áp lực lên hệ thống điều trị. Vì vậy, khi Việt Nam có vắc xin phòng EV71 cho trẻ, tôi rất mừng”, bác sĩ Khanh chia sẻ.
Ngay trong ngày đầu Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm vắc xin tay chân miệng EV71 tại Việt Nam, nhiều gia đình tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ và các địa phương đã đưa trẻ đến tiêm chủng.
Hàng chục nghìn lượt đăng ký được ghi nhận tại gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc. Trong đó, trẻ dưới 3 tuổi - nhóm có nguy cơ mắc và diễn tiến nặng cao chiếm khoảng 70%, cho thấy nhu cầu bảo vệ trẻ sớm trước EV71 rất lớn.
Tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt (56 tuổi, phường Phúc Lợi) đưa cháu gái Thảo Tiên (24 tháng tuổi) đến VNVC tiêm ngay trong ngày đầu triển khai. Dù bố mẹ bận công tác, gia đình vẫn thu xếp để bé được tiêm sớm. “Chị của Tiên từng mắc tay chân miệng, sốt, loét miệng khiến cả nhà rất lo. Vì vậy, khi biết VNVC đã có vắc xin, bố mẹ dặn tôi đưa cháu đi tiêm ngay để được bảo vệ sớm”, bà Nguyệt chia sẻ.
Vắc xin EV71 có mặt đúng dịp Tết Trung thu, trở thành món quà sức khỏe ý nghĩa được giới Nhi khoa và nhiều gia đình mong đợi nhiều năm, khi tay chân miệng vẫn có nguy cơ bùng phát thành dịch lớn và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
