Nhiều phụ huynh vẫn có thói quen cho con, trẻ em ngồi ở hàng ghế trước để tiện quan sát hoặc trò chuyện trong quá trình di chuyển. Tuy nhiên, các chuyên gia an toàn giao thông khẳng định đây là vị trí nguy hiểm nhất đối với trẻ em khi xảy ra va chạm. Thực tế từ nhiều vụ tai nạn cho thấy trẻ ngồi ghế trước có nguy cơ chấn thương nặng, thậm chí dẫn đến tình trạng tử vong cao hơn đáng kể so với khi được bố trí đúng vị trí và sử dụng thiết bị an toàn phù hợp theo quy chuẩn.
Nhiều nước có quy định không cho trẻ em ngồi hàng ghế trước trên ô tô chủ yếu xuất phát từ yếu tố an toàn, bởi đây là vị trí tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn so với hàng ghế sau khi xảy ra va chạm.
Vì sao tuyệt đối không nên cho trẻ em ngồi ghế trước ô tô?
Khi điều khiển ô tô, nhiều người thường có thói quen để con ngồi cạnh mình ở hàng ghế trước vì như vậy sẽ có thể sẽ dễ chăm sóc hoặc giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia an toàn giao thông thì đây là vị trí tiềm ẩn khá nhiều rủi ro gây mất an toàn, thậm chí là ảnh hưởng tới tính mạng. Các nghiên cứu quốc tế cũng cho thấy trẻ em ngồi hàng ghế sau có mức độ an toàn cao hơn từ 30-50% so với trẻ ngồi hàng ghế trước khi xảy ra tai nạn giao thông.
Trong những vụ va chạm trực diện giữa xe và vật cản, hàng ghế trước sẽ là khu vực chịu tác động mạnh nhất từ lực quán tính. Khi xe đang di chuyển với tốc độ từ 50 km/h và bất ngờ đâm vào vật cản, người ngồi trên xe vẫn tiếp tục lao về phía trước với vận tốc tương đương và túi khí có thể bị bung ra.
Nhiều người cho rằng ô tô hiện đại được trang bị túi khí hiện đại nên trẻ ngồi ghế trước sẽ an toàn hơn. Tuy nhiên, đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm. Túi khí được thiết kế để bảo vệ người trưởng thành với chiều cao và cân nặng tiêu chuẩn. Khi xảy ra va chạm, túi khí bung ra chỉ trong khoảng 20-30 mili giây với tốc độ có thể lên tới hơn 200 km/h.
Trường hợp không may xảy ra va chạm mạnh, túi khí bung ra có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho trẻ em, đặc biệt là trẻ ngồi trên ghế quay ngược chiều di chuyển của xe và trẻ ở độ tuổi mầm non hoặc tiểu học không được ngồi đúng cách.
Đối với người lớn, túi khí giúp giảm chấn thương vùng đầu và ngực. Nhưng đối với trẻ em có trọng lượng cơ thể nhỏ và hệ xương chưa phát triển hoàn thiện, khi chịu lực tác động từ ngoại cảnh có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng ở vùng đầu, cổ và ngực. Phần đầu của trẻ dễ bị hất về phía trước hoặc phía sau, dẫn đến chấn thương sọ não hoặc tổn thương các đốt sống cổ và vùng mặt có thể bị tổn thương nghiêm trọng.
Đã có nhiều trường hợp trên thế giới ghi nhận trẻ em bị gãy cổ, chấn thương sọ não hoặc tử vong do túi khí bung trúng khi ngồi ghế trước. Nguy cơ tiềm ẩn càng lớn hơn nếu trẻ ngủ gật, cúi người về phía trước hoặc được người lớn bế trên đùi. Khi đó, khoảng cách giữa cơ thể trẻ và túi khí quá gần, khiến lực tác động trở nên đặc biệt nguy hiểm, có thể khiến trẻ bị ngạt thở khi túi khí bung ra chèn vào người.
Đây cũng là lý do khiến hầu hết các tổ chức an toàn giao thông trên thế giới đều khuyến cáo không để trẻ nhỏ ngồi hàng ghế trước, kể cả khi đã thắt dây an toàn.
Tác dụng cứu mạng của ghế an toàn cho trẻ em trên xe ô tô
Một sai lầm phổ biến khác là nhiều phụ huynh cho rằng chỉ cần thắt dây an toàn là đủ. Trên thực tế, dây đai an toàn trên ô tô được thiết kế dành cho người trưởng thành có chiều cao từ khoảng 1,45m trở lên. Khi sử dụng cho trẻ nhỏ, dây đai thường không nằm đúng vị trí có thể bảo vệ tối ưu nhất cho cơ thể.
Phần dây chéo có thể vắt qua cổ hoặc mặt trẻ thay vì đi qua vai và ngực. Phần dây ngang lại đè lên bụng thay vì vùng hông. Khi xảy ra va chạm, dây an toàn có thể gây tổn thương nội tạng, cột sống hoặc vùng cổ và mặt.
Phần lớn các vụ tai nạn giao thông đều xảy ra bất ngờ và không ai có thể dự đoán trước. Chỉ một lần phanh gấp tránh vật cản hoặc xe phía trước, hay một cú va chạm ở tốc độ trung bình cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với trẻ nhỏ nếu không được bảo vệ đúng cách.
Việc để trẻ ngồi hàng ghế trước có thể giúp phụ huynh thuận tiện hơn trong quá trình di chuyển, chăm sóc hoặc trò chuyện, nhưng vô tình việc đó có thể bị đánh đổi bằng tính mạng và sự an toàn của trẻ.
Việc trang bị một chiếc ghế an toàn, thắt dây an toàn đúng cách cùng với một vị trí ngồi phù hợp ngay từ khi xe bắt đầu lăn bánh là những biện pháp đơn giản nhưng có thể giảm đáng kể nguy cơ chấn thương cho trẻ trong những tình huống khẩn cấp.
Theo quy định tại Điều 10 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 118/2025/QH15, thì từ ngày 1/7/2026 khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m trên ô tô, người lái xe phải sử thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em (ghế an toàn trên xe). Đồng thời, trẻ không được ngồi cùng hàng ghế với người lái xe. Đây là một quy định bắt buộc tuy nhiên cha mẹ, người lớn khi cho trẻ đi trê xe cũng cần phải tạo thành một thói quen.
Điều quan trọng nhất khi luật có hiệu lực, không chỉ là tránh bị xử phạt mà còn là hình thành văn hóa bảo vệ trẻ em khi ô tô di chuyển. Mỗi chuyến đi an toàn hôm nay chính là sự bảo đảm cho tương lai của trẻ mai sau.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra rằng việc sử dụng ghế an toàn chuyên dụng đặt ở hàng ghế sau giúp giảm khoảng 71% nguy cơ tử vong cho trẻ sơ sinh và 54% cho trẻ từ 1–4 tuổi.
Kể từ khi túi khí trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trên ô tô, các cơ quan chức năng tại Mỹ đã ghi nhận hàng trăm trường hợp trẻ em tử vong hoặc chấn thương nghiêm trọng do chính túi khí gây ra khi ngồi ở ghế phụ phía trước, dù va chạm ở tốc độ không quá cao.
