Ukraine triển khai tháp súng máy AI
Ukraine dự kiến tăng đơn đặt hàng và mở rộng quy mô sản xuất nhằm củng cố năng lực phòng không. Mặc dù Ukraine đã giới thiệu những nguyên mẫu đầu tiên của loại vũ khí này từ năm 2025, song Brave1, nền tảng đổi mới quốc phòng của nước này, hôm 29/10 cho biết các tháp súng tự động hiện đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống phòng không của quân đội Ukraine.
Theo Brave1, chỉ trong vòng 1 tháng qua, các tháp súng tự động đã chứng minh được hiệu quả trong việc chống UAV trên bầu trời Kiev. Tổ chức này cho biết quá trình phát triển các hệ thống vũ khí trên bắt đầu từ năm 2024, ban đầu dưới dạng công nghệ thử nghiệm.
Hiện chưa có nhiều thông tin công khai về các thông số kỹ thuật và năng lực cụ thể của những tháp súng này, trong đó có tầm bắn cũng như phần mềm điều khiển. Tuy nhiên, chúng được thiết kế chủ yếu để thực hiện nhiệm vụ phòng không tầm thấp, tập trung đối phó với UAV của Nga.
Các hệ thống sử dụng AI để hỗ trợ phát hiện, nhận dạng và bám bắt mục tiêu. Công nghệ này giúp tăng tốc độ phản ứng và cải thiện độ chính xác khi đối phó với những mục tiêu bay nhanh, trong đó có các UAV thuộc dòng Geran sử dụng động cơ phản lực.
Đầu tháng 10, Tổng thống Ukraine Zelensky cho biết hơn 10 hệ thống như vậy đã được triển khai tại khu vực Kiev. Chính quyền Ukraine dự kiến đưa thêm 8 hệ thống vào hoạt động tại địa bàn này.
Ngày 19/10, ông Zelensky tiếp tục đánh giá cao hiệu quả của các tháp súng tích hợp AI, cho biết chúng đã cho thấy khả năng đáng kể trong việc đối phó với UAV Shahed.
"Chúng tôi đang tăng cường đặt hàng, đồng thời cần đẩy nhanh tối đa mọi quy trình, từ tổ chức, tài chính đến sản xuất", Tổng thống Zelensky nhấn mạnh.
Một trong những hệ thống đang được Ukraine sử dụng là Sky Sentinel, tháp súng máy do công ty quốc phòng tư nhân Carmine Sky phát triển và vận hành. Hệ thống được trang bị súng máy M2 Browning cỡ nòng 12,7mm, có khả năng xoay 360 độ, tự động khóa mục tiêu và tính toán tốc độ, quỹ đạo bay để xác định thời điểm khai hỏa.
Theo thông tin một chỉ huy Ukraine cung cấp cho biết, mỗi hệ thống Sky Sentinel có giá khoảng 150.000 USD và được trang bị khả năng phân biệt chim với UAV. Tuy có mức độ tự động hóa cao, hệ thống vẫn cần người vận hành điều chỉnh trước khi khai hỏa.
Hôm 29/10, Brave1 công bố đoạn video tổng hợp cho thấy Ukraine đang triển khai nhiều mẫu tháp súng tự động khác nhau, trong đó có một số thiết kế cụ thể đang được đưa vào sử dụng.
Theo tổ chức này, các tháp súng đã bắn hạ ít nhất 60 mục tiêu trong khuôn khổ "Dự án Phòng không Tư nhân" (Private Air Defense Project). Đây là chương trình thí điểm cho phép các doanh nghiệp tư nhân tại Ukraine mua sắm thiết bị phòng không và đào tạo nhân sự vận hành nhằm bảo vệ nhà máy, kho bãi cùng các cơ sở hạ tầng quan trọng trước nguy cơ bị UAV tấn công.
Đáng chú ý, Brave1 cho biết các hệ thống này đã đánh chặn được cả Geran-5 và Banderol - những phương tiện tấn công sử dụng động cơ phản lực.
Thông tin này phù hợp với tuyên bố hồi đầu tháng 10 của ông Yuriy Ihnat, người phát ngôn Không quân Ukraine. Theo ông Yuriy Ihnat, các tháp súng tích hợp AI lần đầu tiên đánh chặn thành công UAV sử dụng động cơ phản lực. Tuy nhiên, ông không tiết lộ hệ thống cụ thể được sử dụng trong các vụ đánh chặn này.
AI ngày càng được ứng dụng trong tác chiến
Việc triển khai các tháp súng tự động nằm trong nỗ lực rộng hơn của Ukraine nhằm tích hợp AI vào hoạt động quân sự. Kiev đang ứng dụng công nghệ học máy để dự báo các đợt tấn công bằng UAV của đối phương, đồng thời phát triển các phương tiện robot tự hành phục vụ hậu cần và tiếp tế trên chiến trường.
Dù vậy, các tháp súng máy tích hợp AI vẫn có những hạn chế nhất định, đặc biệt là tầm bắn tương đối ngắn. Vì thế, chúng phù hợp hơn với vai trò một lớp phòng thủ tầm thấp, đánh chặn các UAV hoặc mục tiêu bay ở giai đoạn cuối trước khi tiếp cận khu vực cần bảo vệ.
Đây là một trong nhiều giải pháp Ukraine đang phát triển để ứng phó với sự gia tăng của các loại vũ khí Nga sử dụng động cơ phản lực.
Trong những tháng gần đây, Nga được cho là đã đẩy mạnh sản xuất và triển khai các loại tên lửa hành trình giá rẻ cùng UAV trang bị động cơ phản lực. Những vũ khí này đang tạo thêm sức ép đáng kể đối với mạng lưới phòng không Ukraine.
