Hơn 40 năm sau những trận chiến ác liệt tại Mặt trận Vị Xuyên, ký ức của những cựu chiến binh từng trực tiếp chiến đấu đang trở thành nguồn tư liệu quan trọng để lực lượng chức năng tiếp tục khoanh vùng, xác minh và tìm kiếm những liệt sỹ còn nằm lại.
Ngày 12/11, tại khu vực điểm cao 1250 (Núi Bạc), thôn Xín Chải, xã Bạch Đích, tỉnh Tuyên Quang, Ban Chỉ đạo Quân khu 2 và Ban Chỉ đạo tỉnh Tuyên Quang về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức Hội nghị thu thập, cung cấp, xác minh thông tin, tư liệu lịch sử phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn.
Thiếu tướng Nguyễn Hồng Thái, Phó Chính ủy Quân khu, Trưởng Ban Chỉ đạo Quân khu 2 về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ dự và phát biểu. Cùng dự có Đại tá Nguyễn Hoài Nam, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang; Đại tá Nguyễn Minh Khôi, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh; đại diện lãnh đạo Sở Nội vụ, lãnh đạo xã Bạch Đích; thủ trưởng Phòng Chính trị Bộ CHQS tỉnh; cán bộ, nhân viên Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ cùng các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử từng trực tiếp chiến đấu trên địa bàn.
Điểm cao 1250 là một trong những địa bàn từng diễn ra nhiều trận chiến đấu ác liệt trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Sau nhiều thập kỷ, nơi đây vẫn còn những đồng đội chưa được trở về với đất mẹ. Bởi vậy, từng ký ức của các cựu chiến binh, từng dấu mốc trên bản đồ, từng câu chuyện về chiến trường năm xưa đều trở thành nguồn tư liệu quý giá, góp phần mở thêm hy vọng tìm lại các anh hùng liệt sĩ còn nằm lại giữa núi rừng biên cương.
Tại hội nghị, các cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử đã cung cấp nhiều thông tin quan trọng về diễn biến các trận đánh, phiên hiệu đơn vị, hướng tiến công, vị trí đóng quân, nơi chôn cất ban đầu của liệt sĩ và những khu vực được nhận định còn hài cốt liệt sĩ. Nhiều ý kiến được đối chiếu với sơ đồ tác chiến, bản đồ quân sự và hồ sơ lưu trữ, góp phần làm rõ thêm các địa điểm cần tiếp tục khảo sát, xác minh trong thời gian tới.
Thiếu tướng Nguyễn Hồng Thái bày tỏ sự trân trọng và cảm ơn những tình cảm, trách nhiệm của các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử đã dành nhiều thời gian, công sức để cung cấp thông tin phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Đồng chí khẳng định, mỗi thông tin được cung cấp, dù nhỏ nhất, đều có thể trở thành "chìa khóa" mở ra hy vọng tìm thấy đồng đội, là cơ sở quan trọng để các lực lượng tiếp tục khảo sát, xác minh, khoanh vùng và tổ chức tìm kiếm đạt hiệu quả.
Phó Chính ủy Quân khu 2 yêu cầu Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong công tác thu thập thông tin; chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử để rà soát, đối chứng nhiều nguồn tư liệu; xây dựng phương án tìm kiếm phù hợp với từng địa bàn, từng vị trí cụ thể. Quá trình thực hiện phải bảo đảm khoa học, chặt chẽ, an toàn, không bỏ sót những khu vực còn khả năng có hài cốt liệt sĩ.
Hội nghị được tổ chức trong thời điểm Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ " đã đi qua hơn một nửa chặng đường. Thực tiễn cho thấy, bên cạnh việc ứng dụng khoa học, công nghệ và khai thác tài liệu lưu trữ, ký ức của những người lính năm xưa vẫn là nguồn tư liệu đặc biệt quý giá, nhiều lần giúp các lực lượng xác định chính xác vị trí quy tập, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về trong vòng tay đồng đội và thân nhân.
Trước đó, trong ngày 11/11, từ sự phối hợp với cùng các cựu chiến binh Sư đoàn 356 khảo sát, xác minh, mở rộng phạm vi tìm kiếm, đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang phối hợp với cấp ủy, chính quyền xã Thanh Thủy tổ chức cất bốc, quy tập 60 hài cốt liệt sĩ tại khu vực Bình độ 300 thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy. Đây là hài cốt các cán bộ, chiến sỹ Quân đội nhân dân Việt Nam hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
Như vậy, từ đầu Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tỉnh Tuyên Quang đã quy tập được 340 hài cốt liệt sĩ. Đây là kết quả có ý nghĩa đặc biệt khi Chiến dịch 500 ngày đêm đã đi qua một nửa chặng đường thiêng liêng, với biết bao cuộc đoàn tụ khiến những người chứng kiến không khỏi xúc động.
Mỗi cuộc gặp gỡ với cựu chiến binh là một lần lịch sử được nối dài bằng ký ức; mỗi thông tin được kiểm chứng là thêm một tia hy vọng để những người con đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc sớm được trở về với quê hương. Đó cũng là sự tri ân thiết thực, là mệnh lệnh từ trái tim của những người đang tiếp nối hành trình tìm đồng đội, góp phần lan tỏa sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc và phẩm chất cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới.
