Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh điều này khi phát biểu tại Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031, do Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức, sáng 28/5.
Nhiều địa phương chủ động, có cách làm sáng tạo
Theo đồng chí Trần Cẩm Tú, nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2026, trong bối cảnh đất nước còn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, nhất là các tác động kéo dài của đại dịch COVID-19, những biến động của kinh tế thế giới, thiên tai, biến đổi khí hậu, yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương, Hội đồng nhân dân các địa phương đã phát huy vai trò chính trị, giữ vững nguyên tắc đoàn kết, thống nhất, tạo được sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân; đã góp phần bảo đảm quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy diễn ra rất thành công, bảo đảm vận hành thông suốt, không gián đoạn và tiếp tục hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Việc ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động của Hội đồng nhân dân bước đầu đạt được những kết quả tích cực. Những kết quả đó đã góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước trong nhiệm kỳ vừa qua.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho rằng cần phải thẳng thắn và khách quan nhìn nhận rằng hoạt động của Hội đồng nhân dân vẫn còn một số hạn chế, bất cập, chưa thực sự ngang tầm với yêu cầu và nhiệm vụ trong tình hình mới.
Vai trò lãnh đạo của cấp ủy đối với Hội đồng nhân dân có nơi, có lúc, có việc chưa thật sự sâu sát, chưa thật sự toàn diện. Chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát là chưa cao và chưa đồng đều giữa các cấp, các địa phương. Việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát là chưa quyết liệt và chưa đi đến cùng. Công tác phối hợp thì một số nơi còn thiếu kịp thời, thiếu chặt chẽ và chưa thật sự đồng bộ.
Nhấn mạnh nhiệm kỳ 2026-2031 có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của đất nước vì đây là giai đoạn chúng ta quyết liệt thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết, yêu cầu đặt ra đối với Hội đồng nhân dân các cấp là cao hơn rất nhiều, cả về năng lực quyết định chính sách, năng lực giám sát, năng lực phản ứng chính sách và khả năng đồng hành cùng Ủy ban nhân dân các cấp trong giải quyết các vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn.
Hoạt động Hội đồng nhân dân các cấp cần được đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, tiếp tục giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với chính quyền địa phương.
Giám sát chặt chẽ quyền lực
Về một số nhiệm vụ trọng tâm, đồng chí Trần Cẩm Tú nhấn mạnh phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với Hội đồng nhân dân theo hướng khoa học hơn, chuyên nghiệp hơn và hiệu quả hơn.
Đặc biệt, phải coi trọng lãnh đạo công tác chuẩn bị và ban hành các nghị quyết của Hội đồng nhân dân; bảo đảm mọi nghị quyết quan trọng của địa phương đều bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với thực tiễn và có tính khả thi cao, đáp ứng được yêu cầu phát triển mới.
Các cấp ủy cần phải tăng cường sự lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát với việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, qua loa, nể nang, né tránh trách nhiệm hoặc là quan liêu, xa rời thực tiễn.
Bên cạnh đó, nâng cao hơn nữa vai trò của Hội đồng nhân dân trong kiểm soát quyền lực ở địa phương. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi đôi với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao trách nhiệm cho địa phương nhiều thẩm quyền hơn để chủ động hơn trong quyết định và tổ chức thực hiện. Do vậy, yêu cầu kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ, càng hiệu quả hơn để phòng, chống, khắc phục được tình trạng thực hiện không đúng thẩm quyền hoặc lạm dụng quyền lực trong thực thi công vụ.
“Đây phải là nguyên tắc bất di bất dịch trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Hội đồng nhân dân phải thực hiện tốt chức năng giám sát đối với hoạt động của Ủy ban nhân dân và các cơ quan trong bộ máy chính quyền; kiên quyết khắc phục tình trạng buông lỏng giám sát hoặc giám sát hình thức”, theo đồng chí Trần Cẩm Tú.
Thường trực Ban Bí thư cũng đề nghị các cấp ủy, các địa phương phải quan tâm xây dựng đội ngũ đại biểu Hội đồng nhân dân thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân.
“Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu rất cao về đổi mới tư duy quản trị quốc gia và cũng phải đổi mới tư duy quản trị ở các địa phương. Hội đồng nhân dân các cấp có vai trò rất quan trọng trong việc cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân và giữ vững niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước”, đồng chí Trần Cẩm Tú nói.
