Quốc hội chốt dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, vốn 289.339 tỷ đồng

Tuyến đường sắt dài 363 km, tốc độ thiết kế tối đa 160km/h

Sáng 24/8, với đa số đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành (460/473, chiếm 92%), Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Theo Nghị quyết, điểm đầu dự án tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng. Tuyến chính có chiều dài khoảng 363 km, các tuyến nhánh dài khoảng 63 km, đi qua địa bàn 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Về quy mô, dự án đầu tư mới đường đôi đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; các đoạn tuyến còn lại được đầu tư đường đơn. Tuyến sử dụng khổ đường 1.435mm, vận chuyển kết hợp hành khách và hàng hóa.

Tốc độ thiết kế tối đa 160 km/h được áp dụng đối với đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng. Đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội có tốc độ thiết kế 120km/h, trong khi các đoạn tuyến còn lại có tốc độ thiết kế 80km/h.

Về công nghệ, tuyến chính và đoạn nhánh nối từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm sử dụng sức kéo điện. Các tuyến nhánh kết nối cảng biển sử dụng sức kéo diesel và sẽ từng bước chuyển đổi sang đầu máy sử dụng năng lượng sạch trong tương lai. Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 289.339 tỷ đồng, phấn đấu cơ bản hoàn thành dự án chậm nhất vào năm 2030.

Nghị quyết cũng quy định UBND TP Hải Phòng chịu trách nhiệm huy động vốn và bảo đảm hiệu quả đầu tư đoạn tuyến nhánh nối ga Nam Hải Phòng với ga Nam Đồ Sơn và khu bến Nam Đồ Sơn, bảo đảm khai thác đồng bộ các công trình, không để xảy ra thất thoát, lãng phí. Bộ Xây dựng có trách nhiệm hỗ trợ UBND TP Hải Phòng trong quản lý thực hiện đầu tư đoạn tuyến nhánh này.

Vốn đầu tư tăng hơn 86.000 tỷ đồng, giai đoạn 2026 - 2030 bố trí hơn 224.000 tỷ đồng 

Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

Các ý kiến đại biểu tập trung vào 5 nhóm nội dung, gồm cơ sở điều chỉnh dự án; nội dung điều chỉnh và hiệu quả đạt được; tổ chức triển khai bảo đảm tiến độ, hiệu quả, không thất thoát, lãng phí; kiểm tra, giám sát, công khai, minh bạch; cùng khả năng cân đối nguồn vốn.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Chính phủ đã làm rõ từng khoản chi phí được bổ sung, điều chỉnh. Trong đó, chi phí xây lắp và thiết bị tăng 51.210 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tăng 34.849 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn đầu tư xây dựng và các chi phí khác tăng khoảng 163 tỷ đồng; trong khi chi phí dự phòng được cập nhật, giảm 114 tỷ đồng.

Trước yêu cầu kiểm soát chặt tổng mức đầu tư, Chính phủ cho biết sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát các loại chi phí, hạn chế tối đa việc tiếp tục phải điều chỉnh tổng mức đầu tư trong quá trình thực hiện dự án.

Về phương án nguồn vốn, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án là 289.339 tỷ đồng. Theo nhu cầu vốn dự kiến, giai đoạn 2021 - 2025 đã bố trí 711 tỷ đồng; giai đoạn 2026 - 2030 cần khoảng 224.586 tỷ đồng; giai đoạn 2031 - 2035 cần khoảng 64.042 tỷ đồng.

Nguồn vốn được bố trí từ ngân sách nhà nước trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và các nguồn vốn hợp pháp khác theo quyết định của Quốc hội. Việc xác định nhu cầu vốn theo từng giai đoạn nhằm tạo cơ sở để tổ chức triển khai dự án phù hợp với tiến độ và khả năng cân đối nguồn lực.

Dự án đường sắt quy mô đặc biệt lớn, kiểm soát chặt công nghệ, kỹ thuật

Đối với tiêu chuẩn kỹ thuật, Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng đánh giá các hệ thống tiêu chuẩn trên thế giới để lựa chọn, biên dịch và phê duyệt danh mục tiêu chuẩn áp dụng cho dự án.

Các tiêu chuẩn và thiết bị được lựa chọn phải bảo đảm khả năng kết nối liên vận quốc tế, đồng bộ, hiện đại và an toàn. Trong tổng mức đầu tư, dự án cũng đã tính toán chi phí đào tạo nguồn nhân lực nhằm chủ động trong công tác vận hành, bảo trì sau khi công trình hoàn thành.

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ bổ sung quy định về trách nhiệm kiểm soát công nghệ, kỹ thuật, bảo đảm các yêu cầu về tính tiên tiến, đồng bộ, an toàn, khả năng kết nối cũng như chủ động trong vận hành, bảo trì.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có quy mô đặc biệt lớn, công nghệ kỹ thuật phức tạp và là dự án lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam ở quy mô tương tự.

“Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có quy mô đặc biệt lớn, công nghệ kỹ thuật phức tạp, lần đầu tiên được triển khai ở Việt Nam”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết.

Theo Bộ trưởng, trong quá trình chuẩn bị dự án xuất hiện nhiều yếu tố mới và chủ trương mới, đòi hỏi các cơ quan liên quan tập trung triển khai để bảo đảm mục tiêu đã được Đảng, Nhà nước định hướng.

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư là cơ sở để Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai dự án theo quy mô, tiến độ và các yêu cầu kỹ thuật được xác định, hướng tới hoàn thành cơ bản tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng vào năm 2030.