Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 258/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 quy định chi tiết một số điều về cơ chế, chính sách phát huy nguồn lực nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế theo Nghị quyết số 250/2025/QH15 của Quốc hội. Đối tượng áp dụng gồm công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang, người làm công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế; nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế; cơ sở giáo dục chuyên sâu về lĩnh vực hội nhập quốc tế.
Một trong những điểm nổi bật của nghị định là thiết lập cơ chế đặc thù để thu hút, sử dụng nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế trong các lĩnh vực ưu tiên, trọng tâm và chiến lược của quốc gia. Theo đó, căn cứ định hướng phát triển của từng ngành, lĩnh vực, người đứng đầu các bộ, cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ xác định các lĩnh vực ưu tiên để áp dụng chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, phù hợp với mục tiêu phát triển đất nước, lợi ích quốc gia - dân tộc và xu hướng hội nhập quốc tế.
Đáng chú ý, nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế có thể được hỗ trợ hằng tháng bằng 300% mức lương theo hệ số lương hiện hưởng, cùng các chế độ, chính sách khác theo quy định của pháp luật.
Cụ thể, đối với nhà khoa học, chuyên gia là người Việt Nam còn trong độ tuổi lao động, có nguyện vọng công tác lâu dài tại các cơ quan, tổ chức trực tiếp, thường xuyên hoạt động trong lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế, sau khi được tiếp nhận vào công chức hoặc viên chức sẽ được hưởng khoản hỗ trợ nêu trên. Thời điểm tính hưởng hỗ trợ được xác định từ khi cơ quan có thẩm quyền quyết định tiếp nhận hoặc công nhận, bổ nhiệm chức danh chuyên gia.
Đối với những nhà khoa học, chuyên gia đã quá tuổi lao động hoặc không có nguyện vọng trở thành công chức, viên chức nhưng cơ quan có nhu cầu sử dụng, Nghị định cho phép ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức, viên chức hoặc hợp đồng khoán việc theo quy định hiện hành.
Hằng năm, các bộ, ngành và địa phương phải tổ chức đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ đóng góp của nhà khoa học, chuyên gia cùng thời điểm đánh giá công chức, viên chức. Kết quả đánh giá sẽ là căn cứ để quyết định tiếp tục hoặc chấm dứt việc hưởng chế độ hỗ trợ.
Tiêu chuẩn đối với nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế
Đối với nhà khoa học về hội nhập quốc tế, Nghị định quy định phải sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ ở trình độ tương đương bậc 4 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc của Việt Nam; có tối thiểu 10 năm làm việc trong lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế hoặc 10 năm trực tiếp giảng dạy, nghiên cứu tại các cơ sở đào tạo, nghiên cứu liên quan. Đồng thời, người được công nhận phải có trình độ tiến sĩ trở lên tốt nghiệp tại các cơ sở đào tạo có uy tín quốc tế hoặc là tác giả, đồng tác giả của các công trình nghiên cứu đạt giải thưởng quốc tế hoặc được ứng dụng rộng rãi, mang lại hiệu quả thiết thực.
Đối với chuyên gia về hội nhập quốc tế, ngoài yêu cầu về trình độ ngoại ngữ, Nghị định đưa ra nhiều tiêu chí như có ít nhất 10 năm làm việc hoặc giữ vị trí quản lý tại các tổ chức quốc tế, tổ chức khu vực; chủ trì hoặc đồng chủ trì đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước về hội nhập quốc tế; từng giữ chức vụ từ cấp Thứ trưởng hoặc tương đương trở lên và trực tiếp tham gia hoạch định chính sách, đàm phán hoặc ký kết các thỏa thuận hợp tác quốc gia; hoặc được Chính phủ Việt Nam đề cử tham gia các tổ chức chuyên môn quốc tế.
Để bảo đảm việc lựa chọn đúng người, đúng năng lực, Nghị định quy định người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND cấp tỉnh được thành lập Hội đồng chức danh chuyên gia để thẩm định, kiến nghị công nhận chuyên gia về hội nhập quốc tế trước khi quyết định bổ nhiệm và thông báo danh sách cho Bộ Ngoại giao.
Đối với chuyên gia, nhà khoa học là công dân nước ngoài, Nghị định quy định được ưu tiên mời tham gia giảng dạy, đào tạo, nghiên cứu học thuật, triển khai các chương trình hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hội nhập quốc tế thông qua hình thức ký hợp đồng làm việc với mức thù lao theo thỏa thuận và được hưởng các chính sách theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, trong trường hợp cần thiết, Bộ Ngoại giao có thể điều động các nhà khoa học, chuyên gia của các bộ, ngành và địa phương tham gia hỗ trợ các hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế của Đảng và Nhà nước hoặc tham gia công tác đào tạo, bồi dưỡng về đối ngoại trên cơ sở có sự đồng thuận của cơ quan quản lý trực tiếp.
Xác định vai trò của Học viện Ngoại giao
Bên cạnh đó, Nghị định xác định Học viện Ngoại giao là cơ sở giáo dục đại học chuyên sâu, trọng điểm quốc gia về đối ngoại và hội nhập quốc tế Theo đó, Học viện Ngoại giao sẽ là đầu mối xây dựng chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên, hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở đào tạo trong cả nước; nghiên cứu lý luận, dự báo chiến lược phục vụ hoạch định chính sách đối ngoại; đồng thời kết nối, triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu và trao đổi học thuật. Bộ Ngoại giao sẽ ưu tiên bố trí nguồn lực để Học viện thực hiện các nhiệm vụ chính trị, nghiên cứu chiến lược và chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ công tác đối ngoại trong giai đoạn mới.
Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các chế độ hỗ trợ hằng tháng đối với người làm công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế trực tiếp, thường xuyên, nhà khoa học, chuyên gia và người sử dụng thành thạo ngoại ngữ hiếm được áp dụng kể từ ngày Nghị quyết số 250/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
