Đề xuất xây khách sạn tại khu vực góc Hồ Hoàn Kiếm
Từ ngày 7/9 đến hết ngày 26/9/2026, UBND phường Hoàn Kiếm chủ trì, phối hợp UBND phường Cửa Nam tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư về điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B, một phần Quy hoạch phân khu đô thị H1-1C, kết hợp giải pháp quy hoạch chi tiết cải tạo, chỉnh trang, tái thiết và tái cấu trúc không gian khu vực Hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận.
Phạm vi nghiên cứu có quy mô khoảng 65,89 ha, bao gồm toàn bộ phạm vi Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B và một phần Quy hoạch phân khu đô thị H1-1C. Đây là khu vực có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan của Hà Nội. Theo định hướng nghiên cứu, Hồ Hoàn Kiếm sẽ trở thành trung tâm của một chỉnh thể không gian lớn hơn, kết nối hệ thống quảng trường, công viên, không gian công cộng và các công trình văn hóa, lịch sử.
Đáng chú ý, tại khu vực phía Tây Hồ Hoàn Kiếm, phương án nghiên cứu nối dài phố Nhà Thờ ra Hồ Hoàn Kiếm, kết nối với phố Lê Thái Tổ, tạo không gian mở và phố đi bộ. Cùng với đó, phương án đề xuất nghiên cứu bố trí công trình khách sạn cao cấp trên cơ sở tái cấu trúc khu vực trụ sở và Nhà in Báo Hà Nội Mới, trụ sở Cơ quan Cảnh sát điều tra Thành phố tại số 2 Tràng Thi và khu vực lân cận, nhằm phục vụ du lịch và phát triển kinh tế - xã hội. Đề xuất này đang khiến nhiều người quan tâm bởi khu vực dự kiến tái cấu trúc nằm tại vị trí rất nhạy cảm về cảnh quan, ngay sát không gian Hồ Hoàn Kiếm và trong khu vực trung tâm lịch sử của Hà Nội.
Người dân đề nghị giữ công trình kiến trúc Pháp
Trong quá trình lấy ý kiến, ông Nguyễn Quốc Huấn (sinh sống ở Hà Nội) cho rằng: "Cần thận trọng với việc thay đổi các công trình hiện hữu tại khu vực này. Tại góc đường Tràng Thi - Lý Thế Tổ hiện có một công trình cũ mang kiến trúc Pháp, chỉ khoảng 2-3 tầng nhưng tạo nên một điểm nhấn kiến trúc đẹp. Công trình này nên được giữ lại, tôn tạo và chỉnh trang để bảo tồn hình thức kiến trúc vốn có. Những không gian phía sau có thể nghiên cứu xây dựng công trình hiện đại, trong đó có khách sạn, nhưng cần bố trí lùi vào phía trong và kiểm soát chiều cao".
Quan điểm này đặt ra một vấn đề đáng chú ý trong quy hoạch Hồ Gươm: Có nhất thiết phải lựa chọn giữa bảo tồn và phát triển hay có thể kết hợp cả hai? Nếu những công trình có giá trị kiến trúc được giữ lại ở phía mặt phố, trong khi công trình mới được bố trí phía sau với khoảng lùi và tầng cao phù hợp, khu vực có thể vừa có thêm chức năng dịch vụ, vừa duy trì được dấu ấn kiến trúc lịch sử.
Ông Mạc Hồng Ân (Hà Nội) chia sẻ: "Quan điểm của tôi là cần cải tạo lại để khu vực Hồ Gươm khang trang hơn. Tuy nhiên cần làm theo hướng mở rộng không gian xanh, không gian mặt nước. Đặc biệt, là xung quanh hồ chỉ có công trình thấp tầng và hạn chế tối đa những công trình hình khối, sắc cạnh,... Cần ưu tiên sự hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển không gian công cộng. Mọi sự can thiệp kiến trúc mới, đặc biệt là các công trình cao tầng hoặc biểu tượng ngoại lai, cần được xem xét dựa trên giá trị lịch sử thực tế và sự tôn trọng cảnh quan tự nhiên sẵn có".
Theo ông Ân, Hồ Gươm không phải một khu đất phát triển đô thị thông thường. Giá trị của Hồ Gươm được tạo nên bởi tổng thể mặt nước, cây xanh, quảng trường, đường phố, các công trình kiến trúc, di tích và không gian công cộng xung quanh. Do đó, việc nghiên cứu xây khách sạn tại khu vực góc Hồ Gươm cần được xem xét trong mối quan hệ tổng thể với cảnh quan hồ và khu phố lịch sử.
"Một công trình mới dù được thiết kế hiện đại, chất lượng vẫn có thể tạo tác động lớn nếu có khối tích hoặc chiều cao không phù hợp, làm thay đổi tỷ lệ không gian hoặc ảnh hưởng đến những trục nhìn quan trọng. Đặc biệt, khu vực Tràng Thi - Lý Thế Tổ nằm ở vị trí có khả năng tạo ảnh hưởng trực tiếp tới cảm nhận không gian khi người dân và du khách tiếp cận Hồ Gươm. Vì vậy, câu hỏi không chỉ là có nên xây khách sạn hay không, mà còn là công trình sẽ được xây như thế nào, cao bao nhiêu, lùi bao xa và ứng xử ra sao với những kiến trúc hiện hữu", ông Ân nhấn mạnh.
Hàng loạt thay đổi lớn trong quy hoạch Hồ Gươm
Đề xuất khách sạn cao cấp tại khu vực Báo Hà Nội Mới và số 2 Tràng Thi nằm trong một phương án tái cấu trúc rộng hơn đối với khu vực Hồ Hoàn Kiếm. Ở phía Bắc, phương án nghiên cứu mở rộng Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, hình thành quảng trường lớn kết nối với Hồ Gươm và công viên - quảng trường phía Đông. Một công trình biểu tượng “Khải hoàn môn” cũng được nghiên cứu bố trí tại khu vực này.
Ở phía Đông Hồ Hoàn Kiếm, thành phố nghiên cứu hình thành hệ thống quảng trường, công viên tại khu vực UBND Thành phố, Vườn hoa Lý Thái Tổ, Bưu điện Hà Nội và tháp Hòa Phong. Khu vực công viên - quảng trường phía Đông còn được nghiên cứu phát triển không gian ngầm, kết nối với ga C9 thuộc tuyến đường sắt đô thị số 2, hình thành khu vực TOD văn hóa, dịch vụ, thương mại.
Tại khu vực trụ sở UBND Thành phố, phương án dự kiến bố trí công trình mới 9 tầng nổi, 4 tầng hầm, trên cơ sở tái cấu trúc khu đất. Phương án cũng nghiên cứu hạ giải trụ sở HĐND, UBND Thành phố, Rạp Khăn quàng đỏ và khối nhà Cung Thiếu nhi; giữ lại ba khối kiến trúc Pháp gồm Ấu trĩ viện, Kho bạc Đông Dương và Tòa Đốc lý. Trong khi đó, tại khu vực Bưu điện Hà Nội, phương án nghiên cứu hạ giải một số công trình kiến trúc được đánh giá chưa phù hợp và gợi nhắc, tái hiện hình ảnh Chùa Báo Ân cũ.
“Tái cấu trúc” nhưng phải giữ được ký ức đô thị
Một trong những vấn đề được đặt ra trong quá trình chỉnh trang trung tâm Hà Nội là làm thế nào để phát triển những chức năng mới mà không làm mất đi cấu trúc lịch sử của đô thị. Với khu vực Hồ Gươm, bài toán này càng trở nên quan trọng.
Một công trình có thể không phải là di tích được xếp hạng nhưng vẫn có thể mang giá trị về kiến trúc, lịch sử, ký ức đô thị hoặc đóng góp vào cảnh quan chung. Bởi vậy, trước đề xuất xây khách sạn tại khu vực góc Hồ Gươm, việc đánh giá giá trị từng công trình hiện hữu là vấn đề cần được làm rõ.
Đặc biệt, với khu vực Báo Hà Nội Mới và số 2 Tràng Thi, cần có nghiên cứu cụ thể về hiện trạng kiến trúc, giá trị cảnh quan và khả năng bảo tồn trước khi quyết định phương án tái cấu trúc. Nếu một công trình có giá trị vẫn có thể giữ lại, việc bảo tồn và tôn tạo có thể là giải pháp đáng cân nhắc. Công trình mới có thể được bố trí phía sau, với quy mô, chiều cao và hình thức kiến trúc phù hợp. Cách làm này có thể giúp Hà Nội đạt được mục tiêu phát triển dịch vụ du lịch mà không nhất thiết phải xóa bỏ hoàn toàn những dấu tích của đô thị cũ.
Người dân đang được trao cơ hội góp ý
Cần nhấn mạnh, các nội dung đang được đưa ra lấy ý kiến mới là phương án nghiên cứu trong quá trình lập và hoàn thiện hồ sơ quy hoạch, chưa phải phương án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc lấy ý kiến cộng đồng từ ngày 7/9 đến 26/9/2026 nhằm công khai thông tin và tiếp nhận ý kiến của người dân trước khi hồ sơ tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện. Sau đó, trong giai đoạn thẩm định quy hoạch, Sở Xây dựng sẽ chủ trì lấy ý kiến các bộ, ngành, tổ chức và chuyên gia theo quy định.
Đối với một khu vực đặc biệt như Hồ Hoàn Kiếm, những ý kiến phản biện về bảo tồn kiến trúc, cảnh quan và không gian công cộng vì thế có ý nghĩa quan trọng. Một khách sạn mới có thể tạo thêm nguồn lực cho du lịch và kinh tế. Nhưng giá trị của Hồ Gươm lại nằm ở sự kết hợp giữa những gì đã có và những gì Hà Nội sẽ xây dựng trong tương lai.
Do đó, điều người dân quan tâm không chỉ là có xây khách sạn tại góc Hồ Gươm hay không, mà là nếu xây dựng, Hà Nội sẽ giữ lại được bao nhiêu phần ký ức kiến trúc của khu vực này. Với trung tâm lịch sử của Thủ đô, phát triển có lẽ không nhất thiết phải đồng nghĩa với xóa bỏ. Một phương án tốt hơn có thể là bảo tồn những giá trị không thể thay thế, đồng thời đưa kiến trúc mới vào một cách tiết chế, hài hòa và có trách nhiệm với cảnh quan Hồ Hoàn Kiếm.
